USTAWA z 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (cz. 1)

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947) wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem:

1) art. 13 i art. 15, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

1a) 1 art. 19-21, art. 23, art. 24, art. 26, art. 32, art. 34 oraz art. 42 ust. 2-5, które wchodzą w życie z dniem 27 lutego 2017 r.;

2) art. 36 ust. 1 pkt 7 i działu III rozdziału 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

● Zasady wejścia w życie ustawy o KAS ustawodawca określił w odrębnym akcie prawnym (art. 279 ustawy o KAS). Ustawa wprowadzająca KAS obejmuje przepisy intertemporalne, czyli określające terminy wejścia w życie poszczególnych regulacji ustawy o KAS (art. 1-2 ustawy wprowadzającej KAS), przepisy zmieniające (art. 3-158 ustawy wprowadzającej KAS), a także przepisy uchylające, przejściowe, dostosowujące i końcowe (art. 159-260 ustawy wprowadzającej KAS). Pod względem objętości komentowana ustawa jest niemalże analogiczna jak ustawa o KAS, aczkolwiek w zakresie przepisów zmieniających odnosi się do szerszego zakresu regulacji, niż ma to miejsce w tym drugim akcie.

Pierwszy artykuł ma charakter intertemporalny. Określa moment wejścia w życie ustawy o KAS, a tym samym wskazuje na okres vacatio legis - czas od momentu ogłoszenia do chwili rozpoczęcia obowiązywania nowych przepisów. Zasadą jest wejście w życie całości ustawy o KAS od 1 marca 2017 r. Niemniej jednak ustawodawca wprowadził trzy wyjątki, które enumeratywnie wskazują terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów ustawy o KAS.

Pierwszy to odwołanie do art. 13 oraz art. 15 ustawy o KAS, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia. Regulacje te dotyczą odpowiednio szefa KAS jako organu podległego ministrowi finansów w randze sekretarza stanu w ministerstwie, powoływanego przez prezesa Rady Ministrów, oraz przejęcia przez szefa KAS prowadzenia w systemie teleinformatycznym listy naczelników urzędów skarbowych i ich zastępców na potrzeby wpisów hipotek przymusowych do ksiąg wieczystych. Ustawa o KAS opublikowana została 2 grudnia 2016 r. w Dzienniku Ustaw nr 1947. Z tym dniem weszły w życie jej przepisy. Tego samego dnia została opublikowana ustawa wprowadzająca KAS - Dzienniku Ustaw nr 1948. Przy czym ustawodawca wskazał, że ustawa wprowadzająca KAS wchodzi w życie 1 marca 2017 r. z wyjątkami. Jednym z nich jest wejście w życie z dniem ogłoszenia komentowanej ustawy jej art. 1, co pozwoliło na wejście w życie 2 grudnia 2016 r. art. 13 i 15 ustawy o KAS. Należy zaznaczyć, że ustawa wprowadzająca KAS była kilkakrotnie nowelizowana przed podstawowym dniem wejścia jej w życie, czyli 1 marca 2017 r. Przykładem takiej nowelizacji jest drugi wyjątek określony w art. 1 pkt 1a ustawy wprowadzającej KAS, który określa grupę przepisów wchodzących w życie 27 lutego 2017 r. Regulacja ta została wprowadzona ustawą z 24 lutego 2017 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej i ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 379). Przepisy, które weszły w życie 27 lutego 2017 r., dotyczyły powoływania nowych organów KAS.

Ostatni wyjątek określa wejście w życie od 1 stycznia 2018 r. wymienionych enumeratywnie przepisów ustawy o KAS. Dotyczą one powołania Centrum Informatyki Krajowej Administracji Skarbowej.

Odnosząc się do przepisów przejściowych, wprowadzonych w art. 260 przepisów wprowadzających KAS, ustawodawca podzielił je aż na pięć grup - w zależności od terminu wejścia ich w życie. Jak już wspomniano, zasadą jest wejście w życie przepisów wprowadzających KAS 1 marca 2017 r. Pozostałe wyjątki to moment ogłoszenia ustawy (czego przykładem jest art. 1 przepisów wprowadzających KAS), poprzez 1 stycznia 2017 r., 27 lutego 2017 r., 1 stycznia 2018 r., aż do 4 czerwca 2018 r., kiedy to wchodzi art. 149a przepisów wprowadzających KAS. W dalszej części komentarza przy poszczególnych artykułach wskazane będą terminy wejścia ich w życie.

Przepisy art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 18, art. 39, art. 145 ust. 2, art. 147 ust. 5 i art. 149 ust. 1, 4 i 5 ustawy, o której mowa w art. 1, w zakresie dotyczącym Centrum Informatyki Krajowej Administracji Skarbowej stosuje się od dnia 1 stycznia 2018 r.

● Przepis ten stanowi uzupełnienie art. 1 pkt 2 ustawy wprowadzającej KAS, która przesuwa termin wejścia w życie przepisów o Centrum Informatyki KAS do dnia 1 stycznia 2018 r. Regulacja weszła w życie 1 marca 2017 r.

Rozdział 2 Zmiany w przepisach

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1822, 1823 i 1860) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 189¹ otrzymuje brzmienie:

"Art. 189¹. Uprawnienie, o którym mowa w art. 189, przysługuje również, w toku prowadzonego postępowania, organowi podatkowemu, jeżeli ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest niezbędne dla oceny skutków podatkowych.";

2) w art. 476:

a) w § 2 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.",

b) w § 5 w pkt 2 lit. d otrzymuje brzmienie:

"d) świadczenie odszkodowawcze przysługujące w razie wypadku lub choroby pozostające w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.";

3) w art. 477⁸ w § 2 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku z czynną służbą wojskową albo służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Celno-Skarbowej;";

4) w art. 626⁴:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Notariusz oraz komornik składa wniosek o wpis wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.",

b) po § 1 dodaje się § 1¹ i 1² w brzmieniu:

"§ 1¹. Naczelnik urzędu skarbowego składa wniosek o wpis w dziale III i IV księgi wieczystej wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

§ 12. Wniosek, o którym mowa w § 1 i § 1¹, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym.",

c) § 2 i 3 otrzymują brzmienie:

"§ 2. Do wniosku, o którym mowa w § 1 i § 1¹, dołącza się dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej, jeżeli zostały one sporządzone w postaci elektronicznej.

§ 3. Dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej niesporządzone w postaci elektronicznej notariusz, komornik oraz naczelnik urzędu skarbowego przesyła sądowi właściwemu do prowadzenia księgi wieczystej w terminie trzech dni od dnia złożenia wniosku o wpis.".

● Przepis ten rozpoczyna rozdział 2, który wprowadza zmiany w innych aktach prawnych w związku ze stworzeniem KAS. W komentowanej regulacji zmiany dotyczą procedury cywilnej. Warto w treści przepisu zwrócić uwagę na nowelizację art. 189 ¹ kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1822; dalej k.p.c.). Uprawnia on organy podatkowe do stosowania art. 189 k.p.c. Zgodnie z nim powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Przepis wiąże się z art. 199a par. 3 ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej o.p.), w którym ustawodawca uprawnia organy podatkowe do występowania do sądów powszechnych, gdy pojawiają się wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na potrzeby postępowania podatkowego. Regulację tę zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego rzecznik praw obywatelskich. Konsekwencją był wyrok TK z 16 czerwca 2006 r. (sygn. akt K 53/05). Trybunał stwierdził w nim zgodność zarówno art. 199a par. o.p., jak i art. 189 ¹ k.p.c. z art. 2 i 22 konstytucji. Uprawnienia te były wykorzystywane przez organy podatkowe relatywnie rzadko i stanowiły podstawę kwestionowania tzw. czynności nadużycia prawa cywilnego na potrzeby zmniejszania zobowiązań podatkowych. Obecnie straciły na znaczeniu ze względu na wprowadzenie klauzul przeciwko unikaniu opodatkowania (np. art. 119a i n. o.p.) oraz klauzuli nadużycia prawa podatkowego [art. 5 ust. 4 oraz ust. 5 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.)].

Kolejna grupa zmian dotyczy postępowań szczególnych w k.p.c., gdzie wskazane świadczenia odszkodowawcze przysługujące w razie wypadku lub choroby pozostające w związku ze służbą w organach KAS, są rozpatrywane przez sądy powszechne jako sprawy z zakresu prawa pracy. Z kolei odszkodowanie z tytułu wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku z czynną służbą w organach KAS rozpatrywane są jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Należy także zwrócić uwagę na zmiany dotyczące składania wniosków o wpis hipotek przymusowych. Ustawodawca wyłączył z dotychczasowego brzmienia art. 626⁴ par. 1 k.p.c. wnioski składane przez naczelników urzędów skarbowych do odrębnego art. 626⁴ par. 1¹ k.p.c. z zastrzeżeniem, że wniosek taki składa organ podatkowy tylko w zakresie wpisów w dziale III oraz IV księgi wieczystej. Ograniczenie nie dotyczy komorników i notariuszy.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599, 868, 1228, 1244, 1579 i 1860) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1a pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) biegłym skarbowym - rozumie się przez to rzeczoznawcę w określonej dziedzinie, uprawnionego do wyceny majątku zobowiązanego i wpisanego na listę biegłych skarbowych prowadzoną przez izbę administracji skarbowej;";

2) w art. 5:

a) w § 1:

- pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo rozliczeń zamknięcia - właściwy naczelnik urzędu skarbowego;",

- po pkt 4 dodaje się pkt 4a i 4b w brzmieniu:

"4a) w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej decyzji lub postanowień - naczelnik urzędu skarbowego właściwy według adresu siedziby Szefa Krajowej Administracji Skarbowej;

4b) w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez dyrektora izby administracji skarbowej decyzji lub postanowień - naczelnik urzędu skarbowego właściwy według adresu siedziby dyrektora izby administracji skarbowej;",

b) dodaje się § 4 w brzmieniu:

"§ 4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, obowiązki pozostające we właściwości naczelnika urzędu skarbowego uprawnionego do żądania ich wykonania w drodze egzekucji administracyjnej oraz właściwość miejscową tego naczelnika urzędu skarbowego, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania tych zadań.";

3) w art. 17:

a) w § 1 zdanie trzecie otrzymuje brzmienie:

"Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.",

b) § 1b otrzymuje brzmienie:

"§ 1b. Do zażaleń na postanowienia wydane w pierwszej instancji przez organy sprawujące nadzór w rozumieniu przepisów art. 23 albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.",

c) dodaje się § 3 w brzmieniu:

"§ 3. Organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest:

1) organ wyższego stopnia;

2) dyrektor izby administracji skarbowej lub samorządowe kolegium odwoławcze, jeżeli postanowienie zostało wydane przez ten organ;

3) Szef Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli postanowienie zostało wydane przez dyrektora izby administracji skarbowej, z tym że w tym przypadku postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu.";

4) w art. 19 uchyla się § 5;

5) w art. 23:

a) § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. W przypadku braku organu wyższego stopnia w stosunku do organów egzekucyjnych, o których mowa w art. 19, nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje właściwy miejscowo dyrektor izby administracji skarbowej, z zastrzeżeniem § 3.",

b) uchyla się § 3a;

6) art. 55a otrzymuje brzmienie:

"Art. 55a. 1. Jeżeli egzekucja prowadzona wobec podmiotu wpisanego w Krajowym Rejestrze Sądowym dotyczy należności podatkowych i celnych, do poboru których jest zobowiązany naczelnik urzędu skarbowego albo innych należności pieniężnych, do poboru których właściwy jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie zostały one uregulowane w terminie 60 dni od daty wszczęcia egzekucji, organ egzekucyjny składa wniosek o wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego daty wszczęcia egzekucji tych należności, wysokości pozostałych do wyegzekwowania kwot oraz daty i sposobu zakończenia egzekucji.

2. Zgłaszanie okoliczności podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego może odbywać się z użyciem środków komunikacji elektronicznej.

3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, Ministrem Sprawiedliwości i ministrem właściwym do spraw cyfryzacji może określić, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania odpisów dokumentów oraz sposób zgłaszania okoliczności, o których mowa w ust. 2, mając na względzie potrzebę zapewnienia bezpiecznego, sprawnego i skutecznego przekazywania tych informacji.";

7) w art. 63 § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Spór o właściwość między organami egzekucyjnymi rozstrzyga, na wniosek organu egzekucyjnego pozostającego w sporze, dyrektor izby administracji skarbowej właściwy ze względu na siedzibę organu egzekucyjnego, który pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - dyrektor izby administracji skarbowej właściwy ze względu na siedzibę organu egzekucyjnego, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.";

8) w art. 63a § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Doręczenia pomiędzy organami egzekucyjnymi oraz pomiędzy organem egzekucyjnym a komornikiem sądowym dokonuje się z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Jeżeli doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia ich funkcjonowania doręczenia dokonuje się w postaci papierowej.";

9) w art. 64c w § 4d zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Nie obciąża się kosztami egzekucyjnymi oraz kwotą, o której mowa w § 2, wierzyciela będącego naczelnikiem urzędu skarbowego, ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych albo ministrem właściwym do spraw budżetu, jeżeli organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie był naczelnik urzędu skarbowego.";

10) w art. 66 w § 4 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez naczelnika urzędu skarbowego, ministra właściwego do spraw finansów publicznych, ministra właściwego do spraw instytucji finansowych albo ministra właściwego do spraw budżetu;";

11) w art. 67c:

a) § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Z wnioskiem o nadanie uprawnień do szacowania wartości majątku zobowiązanego kandydat na biegłego skarbowego występuje do dyrektora izby administracji skarbowej.",

b) § 4 i 5 otrzymują brzmienie:

"§ 4. Na postanowienie dyrektora izby administracji skarbowej, odmawiające dokonania wpisu na listę biegłych skarbowych, przysługuje zażalenie.

§ 5. Podstawę do podjęcia czynności biegłego skarbowego stanowi wpis kandydata na listę prowadzoną przez izbę administracji skarbowej.",

c) w § 6 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"W prowadzonej przez izbę administracji skarbowej liście biegłych skarbowych uwzględnia się:",

d) § 8 i 9 otrzymują brzmienie:

"§ 8. Lista biegłych skarbowych jest dostępna dla zainteresowanych w siedzibie odpowiedniej izby administracji skarbowej.

§ 9. W styczniu każdego roku izba administracji skarbowej przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych listę biegłych skarbowych, a także zawiadamia niezwłocznie o każdym przypadku wpisania lub wykreślenia z listy biegłego skarbowego.",

e) § 11-13 otrzymują brzmienie:

"§ 11. Na postanowienie dyrektora izby administracji skarbowej w sprawie skreślenia biegłego skarbowego z listy biegłych skarbowych przysługuje zażalenie.

§ 12. Biegły skarbowy może odmówić dokonania szacunku wartości majątku zobowiązanego znajdującego się na terenie działania izby administracji skarbowej, na listę której został wpisany, tylko z ważnych przyczyn.

§ 13. Biegły skarbowy, wydając opinię, używa tytułu biegłego skarbowego z oznaczeniem izby administracji skarbowej, na listę której został wpisany.",

f) w § 14 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"Biegły skarbowy jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić izbę administracji skarbowej o:";

12) po art. 107d dodaje się art. 107e w brzmieniu:

"Art. 107e. § 1. Licytacja publiczna może odbywać się w formie elektronicznej (licytacja elektroniczna).

§ 2. Licytacja elektroniczna odbywa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego prowadzonego przez:

1) jednostkę podległą ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych lub przez niego nadzorowaną lub

2) podmiot wybrany w trybie przepisów o zamówieniach publicznych przez:

a) ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub

b) właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku licytacji elektronicznej prowadzonej przez organ, o którym mowa w art. 19 § 2 i 2a, albo inny organ jednostki samorządu terytorialnego uprawniony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie odrębnych ustaw.

§ 3. W przypadku licytacji elektronicznej organy egzekucyjne są uprawnione do przetwarzania danych osobowych zobowiązanego w systemie teleinformatycznym.

§ 4. W przypadku licytacji elektronicznej wadium składa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Koszt złożenia wadium ponosi uczestnik licytacji elektronicznej.

§ 5. Cenę nabycia ruchomości uiszcza się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego nie później niż w dniu następującym po zawiadomieniu o przybiciu. Jeżeli ten dzień przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, cenę uiszcza się w dniu następującym po dniu lub dniach wolnych od pracy. Koszt uiszczenia ceny ponosi nabywca.

§ 6. Nabywca, który nie uiści ceny nabycia w terminie, o którym mowa w § 5, traci prawo wynikłe z przybicia.

§ 7. Ruchomość nabyta w drodze licytacji elektronicznej może być doręczona nabywcy, na jego wniosek, za pośrednictwem wskazanego przez niego operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo innego podmiotu świadczącego usługi w zakresie doręczania ruchomości, jeżeli przed jej wydaniem nabywca uiści koszty doręczenia, w tym koszty przygotowania ruchomości do transportu oraz jej załadunku.

§ 8. W przypadku, o którym mowa w § 7, momentem odbioru ruchomości jest jej wydanie operatorowi pocztowemu albo innemu podmiotowi świadczącemu usługi w zakresie doręczania ruchomości.

§ 9. W licytacji elektronicznej ruchomości, której posiadanie jest uzależnione jest od spełnienia warunków określonych odrębnymi przepisami, może brać udział wyłącznie podmiot dopuszczony do tej licytacji przez organ egzekucyjny. Wniosek o dopuszczenie do licytacji elektronicznej wraz z elektroniczną kopią dokumentu potwierdzającego spełnienie tych warunków składa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. O niedopuszczeniu do licytacji elektronicznej rozstrzyga organ egzekucyjny, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

§ 10. Dostęp do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 2 pkt 1, może zostać zawieszony podmiotowi, który:

1) uzyskał przybicie w drodze licytacji elektronicznej i nie zapłacił ceny nabycia;

2) nie odebrał ruchomości nabytej w drodze licytacji elektronicznej.

§ 11. Postanowienie o zawieszeniu dostępu do systemu teleinformatycznego wydaje organ egzekucyjny, który przeprowadził licytację elektroniczną.

§ 12. Na postanowienie o zawieszeniu dostępu do systemu teleinformatycznego przysługuje zażalenie.

§ 13. Zawieszenie dostępu, o którym mowa w § 10, obowiązuje przez okres 3 lat od dnia doręczenia ostatecznego postanowienia o zawieszeniu.

§ 14. Dostęp do systemu teleinformatycznego wygasa, jeżeli w okresie 5 kolejnych lat podmiot nie korzysta z tego dostępu.

§ 15. Do licytacji elektronicznej stosuje się odpowiednio przepisy art. 105a § 1, 2 i 4, art. 105b, art. 105c § 2, art. 105d § 3, art. 106 § 1 oraz art. 107 § 1, 2, 3 i 4.

§ 16. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) warunki udziału w licytacji elektronicznej,

2) dodatkowe elementy, jakie powinno zawierać obwieszczenie o licytacji elektronicznej, oraz warunki publikacji tego obwieszczenia,

3) termin licytacji elektronicznej,

4) tryb i sposób prowadzenia licytacji elektronicznej,

5) warunki dostępu do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 2, w tym otrzymania, zawieszenia i wygaśnięcia dostępu

- mając na względzie zapewnienie sprawnej obsługi systemu teleinformatycznego, ochrony praw uczestników licytacji elektronicznej, sprawności i skuteczności egzekucji z ruchomości, bezpieczeństwa posługiwania się dokumentami w postaci elektronicznej oraz dostępności do systemu teleinformatycznego.

§ 17. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jednostkę podległą lub nadzorowaną wyznaczoną do prowadzenia systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 2 pkt 1, lub podmiot wybrany w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, o którym mowa w § 2 pkt 2 lit. a.";

13) w art. 155a uchyla się § 2;

14) w art. 168e § 7 otrzymuje brzmienie:

"§ 7. Kara pieniężna nałożona w związku z egzekucją prowadzoną przez organ, o którym mowa w art. 19 § 3, 4, 7 i 8, przypada na rzecz tego organu.".

● Nowelizacja przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.; dalej u.p.e.a.) dostosowuje nową strukturę organów podatkowych (organów KAS) do struktury organów egzekucyjnych. Będą to zatem dyrektor IAS oraz szef KAS (por. np. art. 17 par. 3 u.p.e.a). Warto w tym miejscu wskazać, że w u.p.e.a., w zakresie nieuregulowanym, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej k.p.a.), a nie o.p.

Ponadto ustawodawca wprowadził dwie zmiany o charakterze merytorycznym. Pierwsza z nich to domniemanie właściwości naczelnika urzędu skarbowego jako organu egzekucyjnego nie tylko w odniesieniu do wydawanych przez ten organ decyzji, ale również w stosunku do orzeczeń i mandatów wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, decyzji i postanowień szefa KAS oraz dyrektora izby administracji skarbowej. Dodatkowo wprowadzono delegację dla ministra finansów do wydania rozporządzenia w zakresie obowiązków pozostających w gestii naczelnika urzędu skarbowego w postępowaniu egzekucyjnym. Jest to rozporządzenie ministra rozwoju i finansów z 22 lutego 2017 r. w sprawie określenia obowiązków pozostających we właściwości naczelnika urzędu skarbowego uprawnionego do żądania ich wykonania w drodze egzekucji administracyjnej oraz właściwości miejscowej tego naczelnika urzędu skarbowego (Dz.U. poz. 419). W związku z powyższym dyrektor izby administracji skarbowej (dawniej dyrektor izby skarbowej lub celnej) nie jest już organem egzekucyjnym. Obecnie dyrektor IAS sprawuje tylko nadzór nad prowadzoną przez naczelników urzędów skarbowych egzekucją oraz rozstrzyga spory o właściwość pomiędzy naczelnikami urzędów skarbowych. Właściwy jest dyrektor IAS ze względu na organ egzekucyjny, który pierwszy dokonał zajęcia (art. 63 par. 2 u.p.e.a).

Druga zmiana to nowe regulacje dotyczące licytacji elektronicznej (dodany art. 107e u.p.e.a.). Rozwiązanie to odnosi się do licytacji publicznej ruchomości i prowadzone jest za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Artykuł 4 pkt 1 i pkt 11 lit. c i d, lit. e w zakresie par. 12 i 13 oraz lit. f tego przepisu weszły w życie z dniem ogłoszenia przepisów wprowadzających KAS, tj. 2 grudnia 2016 r. Dotyczy to:

- biegłego skarbowego, który jest wpisany na listę biegłych skarbowych prowadzoną przez izbę administracji skarbowej, a nie izbę skarbową;

- listy biegłych skarbowych, która jest do wglądu w izbie administracji skarbowej;

- podstaw do odmowy sporządzenia szacunku majątku zobowiązanego oraz odniesienia do izby administracji skarbowej w sporządzanym szacunku;

- obowiązku informowania IAS o każdej zmianie adresu przez biegłego oraz przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Pozostałe przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 625) w art. 2a pkt 10 otrzymuje brzmienie:

"10) jednostki organizacyjne Policji, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej i Obrony Cywilnej Kraju;".

● Zmiana związana jest z możliwością wykorzystywania przez jednostki KAS wizerunku orła ustalonego dla godła państwowego. Dotychczas było to zastrzeżone wyłącznie dla Służby Celnej. Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1384 oraz z 2015 r. poz. 1322) art. 74 otrzymuje brzmienie:

"Art. 74. Uprawnienia ministra właściwego do spraw finansów publicznych określone w niniejszej ustawie wykonuje właściwy dyrektor izby administracji skarbowej, w wypadku gdy funkcje organu założycielskiego pełni wojewoda.".

● Zmiana związana jest wyłącznie z powstaniem izb administracji skarbowej i powołaniem jako organu podatkowego dyrektora IAS. W zakresie nowelizowanego przepisu przejął on dotychczasowe kompetencje zastrzeżone dla dyrektorów izb skarbowych.

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2016 r. poz. 790, 996 i 1159) w art. 36⁴ w ust. 8:

1) uchyla się pkt 3;

2) w pkt 19 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 20 w brzmieniu:

"20) Generalny Inspektor Informacji Finansowej.".

● Komentowana zmiana jest związana ze zniesieniem organów kontroli skarbowej, które dotychczas miały możliwość wystąpienia o zgodę do ministra sprawiedliwości na wielokrotne, nieograniczone w czasie wyszukiwanie ksiąg wieczystych w centralnej bazie danych tych ksiąg. Od 1 marca 2017 r. prawo takie przysługuje generalnemu inspektorowi informacji finansowej. Organem tym jest szef KAS, na mocy znowelizowanego art. 3 ust 1 pkt 2 ustawy z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 299 ze zm.).

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1506) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 5 w ust. 3 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) organów i jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz wyodrębnionych komórek organizacyjnych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych i urzędów celno-skarbowych, w których funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, a także w odniesieniu do wyodrębnionej komórki organizacyjnej w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych wykonującej zadania w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - ministrowie, którym podlegają oraz przez których są nadzorowane te organy i jednostki organizacyjne;";

2) w art. 29:

a) w ust. 1 w pkt 6:

- lit. c otrzymuje brzmienie:

"c) wyodrębnionych komórek organizacyjnych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych i urzędów celno-skarbowych, w których funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze - w zakresie tych czynności,",

- lit. e otrzymuje brzmienie:

"e) wyodrębnionej komórki organizacyjnej w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych wykonującej zadania w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu - w zakresie tych zadań;",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw zagranicznych, minister właściwy do spraw finansów publicznych, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu i Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określą, w drodze zarządzeń, organizację podległych im i przez nich nadzorowanych archiwów wyodrębnionych, uwzględniając w szczególności zakres ich działania.";

3) w art. 31 w ust. 1:

a) pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) wyodrębnionych komórek organizacyjnych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych i urzędów celno-skarbowych, w których funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze;",

b) pkt 6 otrzymuje brzmienie:

"6) wyodrębnionej komórki organizacyjnej wykonującej zadania w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych.".

● Komentowane przepisy określają w pierwszej części tryb postępowania z materiałami archiwalnymi oraz dokumentacją niearchiwalną, który powierzono do uregulowania w drodze zarządzenia stosownym ministrom nadzorującym wymienione organy lub jednostki organizacyjne albo którym te podmioty podlegają.

W dalszej kolejności ustawodawca określa wyodrębnione archiwa dla wymienionych organów i jednostek organizacyjnych. Należy zaznaczyć, że na podstawie znowelizowanego art. 31 ust. 1 pkt 4 oraz 6 ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1506 ze zm.) zawartość archiwów wyodrębnionych tworzą materiały powstałe i powstające w toku działalności nie wszystkich organów KAS, ale jedynie w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych i urzędów celno-skarbowych, w których funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze oraz wyodrębnionej komórki organizacyjnej wykonującej zadania w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2016 r. poz. 205 i 615) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 6 w ust. 4 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

"W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.";

2) w art. 15 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.".

● Pierwsza zmiana związana jest ze zniesieniem organów kontroli skarbowej. Tym samym ustawodawca pozostawił możliwość powołania się przez podatnika na dokonaną czynność wyłącznie przed organem podatkowym. Organy te zostały obecnie wymienione w art. 13 o.p. (por. komentarz do art. 38 niniejszej ustawy).

Analogicznie uzasadniona jest druga zmiana, w której brak urzędów kontroli skarbowej doprowadził do bezprzedmiotowości pojęcia postępowania kontrolnego. W tym miejscu funkcjonuje obecnie pojęcie kontroli podatkowej oraz celno-skarbowej.

Należy wskazać, że sankcyjna stawka w wysokości 20 proc. nie może być wyłączona korektą deklaracji, zarówno w ramach kontroli podatkowej, jak i kontroli celno-skarbowej. W obu bowiem przypadkach podatnik nie złożył deklaracji, a tym samym nie jest możliwa jej korekta. Przy czym powołanie się przez pełnomocnika podatnika na dokonaną czynność ma taki sam skutek, jak powołanie się przez podatnika (por. wyrok NAS z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1433/14).

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440) w art. 13:

1) w ust. 3 w pkt 1 lit. a otrzymuje brzmienie:

"a) Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, służb ratowniczych,";

2) w ust. 3a pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) służb ratowniczych, służb ratownictwa górniczego, Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, Inspekcji Transportu Drogowego, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;".

Artykuł 10 nowelizowanej ustawy dotyczy ponoszenia opłat za korzystanie z dróg publicznych. Obowiązek ten obejmuje obligatoryjne ponoszenie opłat za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania oraz przejazdy po drogach publicznych określonych pojazdów samochodowych, jak również fakultatywną możliwość nałożenia opłat za przejazdy przez obiekty mostowe i tunele zlokalizowane w ciągach dróg publicznych, a także przeprawy promowe na drogach publicznych.

Pierwsza zmiana zwalnia pojazdy KAS wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową od opłat za postój w strefie płatnego parkowania oraz opłat fakultatywnych. Z kolei druga zwalnia od opłat obligatoryjnych za przejazd po drogach publicznych określone pojazdy samochodowe. Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. z 1992 r. poz. 27, z późn. zm.) w art. 13 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Izby administracji skarbowej prowadzą ewidencję funduszy założycielskich przedsiębiorstw oraz ich zmian.".

● Ta zmiana zastępuje wyłącznie dotychczasowe izby skarbowe obecnymi izbami administracji skarbowej. Należy przy tym zaznaczyć, że ewidencję funduszy prowadzą nie organy podatkowe, jakimi są dyrektorzy IAS, tylko jednostki organizacyjne - izby administracji skarbowej. Jest to wyjątek od dążenia przez ustawodawcę do nakładania obowiązków lub przenoszenia uprawnień albo kompetencji na organy podatkowe.

Zmiana weszła w życie z dniem ogłoszenia przepisów wprowadzających KAS, czyli 2 grudnia 2016 r.

W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1169 oraz z 2014 r. poz. 498) w art. 55 ust. 8 otrzymuje brzmienie:

"8. Kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 12, mogą być na wniosek kościelnej osoby prawnej uznane przez właściwego dyrektora izby administracji skarbowej za odrębne podmioty podatkowe, jeżeli są organizacyjnie wyodrębnione.".

● Przepis ten zawarty jest w art. 55 zmienianej ustawy, która w sposób wyczerpujący zwalnia przysporzenia majątkowe na rzecz kościelnych osób prawnych. Interesująca jest metoda zastosowana przez ustawodawcę przy tym zwolnieniu, który w art. 55 ust. 1 ustawy wprowadza zasadę podlegania przez majątek i przychody kościelnych osób prawnych ogólnym zasadom opodatkowania, jednocześnie w ust. 2-6 tego artykułu wprowadzając zwolnienia. Analizując całokształt tych przepisów, stwierdzić należy, iż zakres zwolnień jest relatywnie szeroki, a art. 55 zmienianej ustawy koresponduje z zapisami art. 17 ust. 1 pkt 4a ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1888 ze zm.).

Zmieniony art. 55 ust. 8 nowelizowanej ustawy zastępuje dotychczasowego dyrektora izby skarbowej dyrektorem izby administracji skarbowej. Przy czym mimo szerokiego zakresu zwolnień zmieniany przepis wprowadza możliwość uznania kościelnych jednostek organizacyjnych za odrębnych podatników. Zgodnie z art. 12 nowelizowanej ustawy jednostkami takimi są kościelne wydawnictwa, zakłady wytwórcze, usługowe i handlowe, zakłady charytatywno-opiekuńcze, szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze, nieposiadające osobowości prawnej, działają w ramach kościelnych osób prawnych, które je powołały.

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629) w art. 7a w ust. 1 w pkt 6 w lit. b tiret piąte otrzymuje brzmienie:

"- podziału kraju ze względu na właściwość miejscową organów i jednostek organizacyjnych administracji specjalnej, w szczególności: archiwów państwowych, urzędów skarbowych, izb administracji skarbowej, nadleśnictw, regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, urzędów morskich,".

Komentowana zmiana dotyczy uprawnień głównego geodety kraju, który m.in. zakłada i prowadzi, we współpracy z właściwymi organami administracji publicznej, bazę danych obejmującą państwowy rejestr granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju. Dane te dotyczą m.in. granic jednostek podziałów terytorialnych kraju, w tym zwłaszcza podziału kraju ze względu na właściwość miejscową organów i jednostek organizacyjnych administracji specjalnej, w szczególności m.in. urzędów skarbowych oraz izb administracji skarbowej. Brak ujęcia w tym wykazie urzędów celno-skarbowych związany jest z ich właściwością terytorialną, która w zakresie prowadzonych kontroli obejmuje obszar całego kraju (por. art. 61 ustawy o KAS).

Zmiana weszła w życie z dniem ogłoszenia przepisów wprowadzających KAS, czyli 2 grudnia 2016 r.

W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 i 1579) w art. 24h:

1) ust. 7 otrzymuje brzmienie:

"7. Analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonuje również naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe. Analizując oświadczenie majątkowe, naczelnik urzędu skarbowego uwzględnia również zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) małżonka osoby składającej oświadczenie.";

2) ust. 9 otrzymuje brzmienie:

"9. W przypadku podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę, podmiot dokonujący analizy oświadczenia występuje do Centralnego Biura Antykorupcyjnego z wnioskiem o kontrolę jej oświadczenia majątkowego.";

3) uchyla się ust. 10;

4) ust. 11 otrzymuje brzmienie:

"11. Do postępowania w sprawie kontroli oświadczenia majątkowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1310).".

● Zmiana ma istotne znaczenie dla osób, które pełniąc określone funkcje w samorządzie gminnym, zobowiązane są do składania oświadczeń majątkowych. Obowiązek ten dotyczy radnych, wójta, jego zastępcy, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoby wydającej decyzje administracyjne w imieniu wójta.

Złożone oświadczenia majątkowe analizują osoby, do których - zgodnie ze zmienianą ustawą - takie oświadczenia się składa. Dodatkowo analizę prowadzi obecnie naczelnik urzędu skarbowego, podczas gdy przed zmianą był to urząd skarbowy. Istotna jest jednak zmiana procedury postępowania w razie podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę. Podmiot kontrolujący występuje wówczas do CBA o kontrolę takiego oświadczenia, a nie - jak miało to miejsce dotychczas - do dyrektora urzędu kontroli skarbowej. W konsekwencji do postępowania stosuje się przepisy ustawy o CBA, a nie uchylone przepisy ustawy o kontroli skarbowej.

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 25a ust. 1-3 otrzymują brzmienie:

"1. Funkcjonariusz Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do służby w Policji, jeżeli wykazuje on szczególne predyspozycje do jej pełnienia.

2. Funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 1, do służby w Policji przenosi w porozumieniu odpowiednio z Komendantem Głównym Straży Granicznej, Szefem Biura Ochrony Rządu, Szefem Krajowej Administracji Skarbowej, Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej, Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefem Agencji Wywiadu, Szefem Służby Wywiadu Wojskowego, Szefem Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego Komendant Główny Policji za zgodą ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

3. Funkcjonariusz Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego przeniesiony do służby w Policji zachowuje ciągłość służby.";

2) w art. 47 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, jakie stopnie wojskowe, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego lub Służby Kontrwywiadu Wojskowego odpowiadają poszczególnym stopniom policyjnym, uwzględniając równorzędność pierwszych stopni w poszczególnych korpusach.";

3) w art. 56 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Osobę przyjmowaną do służby na podstawie art. 25a ust. 1 i posiadającą stopień Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego lub Służby Kontrwywiadu Wojskowego mianuje się na odpowiedni stopień policyjny.".

● Przepisy stanowią odpowiednik art. 176 ustawy o KAS, który mówi o możliwości przeniesienia do pełnienia służby w organach KAS funkcjonariusza policji lub Straży Granicznej. Nowelizowane przepisy umożliwiają przeniesienie funkcjonariuszy wymienionych służb do pracy w policji, jeżeli wykazują oni szczególne predyspozycje do jej pełnienia. Podobnie jak przy przeniesieniu do pełnienia służby w organach KAS, w przypadku podjęcia służby w policji przeniesienie następuje na odpowiedni stopień służbowy (stopień policyjny).

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1643) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 10d:

a) ust. 22 otrzymuje brzmienie:

"22. Straż Graniczna w zakresie wykonywania kontroli, o której mowa w ust. 1, współdziała z organami administracji publicznej, a w szczególności z Policją, Państwową Inspekcją Pracy, Krajową Administracją Skarbową, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców.",

b) w ust. 23:

- pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) Krajową Administrację Skarbową - w przypadku naruszenia przepisów prawa podatkowego lub prawa celnego;",

- uchyla się pkt 4;

2) w art. 31a ust. 1-3 otrzymują brzmienie:

"1. Funkcjonariusz Policji, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do służby w Straży Granicznej, jeżeli wykazuje on szczególne predyspozycje do jej pełnienia.

2. Funkcjonariuszy, o których mowa w ust. 1, do służby w Straży Granicznej przenosi w porozumieniu odpowiednio z Komendantem Głównym Policji, Szefem Biura Ochrony Rządu, Szefem Krajowej Administracji Skarbowej, Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej, Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefem Agencji Wywiadu, Szefem Służby Wywiadu Wojskowego, Szefem Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Komendant Główny Straży Granicznej za zgodą ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

3. Funkcjonariusz Policji, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego przeniesiony do służby w Straży Granicznej zachowuje ciągłość służby.";

3) w art. 61:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Osobę przyjmowaną do służby i posiadającą stopień policyjny, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej mianuje się na stopień obowiązujący w Straży Granicznej, równorzędny z posiadanym stopniem.",

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Mianowanie osoby posiadającej stopień wojskowy, policyjny, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Biura Ochrony Rządu, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej może być uzależnione od odbycia szkolenia wymaganego w Straży Granicznej do mianowania na dany stopień.".

● Nowelizacja przepisów o Służbie Granicznej obejmuje dwa obszary. W pierwszym z nich ustawodawca wskazuje, że funkcjonariusze Służby Granicznej przy prowadzeniu kontroli mającej na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców oraz powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom współdziałają m.in. z organami KAS. W przypadku naruszenia przepisów prawa podatkowego lub celnego organ Straży Granicznej zawiadamia właściwy organ, w tym przypadku organ KAS.

Drugi to przepisy analogiczne do znowelizowanych w artykule poprzednim komentowanej ustawy regulacji związanych z przeniesieniem do pracy w policji, co jak już wskazywano, stanowi dopełnienie art. 176 ustawy o KAS.

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1796) w art. 95n § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Notariusz na żądanie sądu, prokuratora, dyrektora izby administracji skarbowej oraz naczelnika urzędu skarbowego przesyła wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.".

● Zmiana jest wyłącznie konsekwencją wprowadzenia izb administracji skarbowej, których dyrektorzy przejęli dotychczasowe zadania dyrektorów izb skarbowych. Podobnie jak w nieobowiązującym już stanie prawnym notariusze mają obowiązek przesyłać wypis aktu poświadczenia dziedziczenia. Przy czym jest to obowiązek fakultatywny, gdyż następuje dopiero na żądanie tych organów.

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 295 i 1240) w art. 19 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Niedopuszczalne jest organizowanie strajku w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, w jednostkach Policji i Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Służby Więziennej, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej, w których pełnią służbę funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, oraz jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej.".

● Zgodnie z art. 201 pkt 2 ustawy o KAS funkcjonariusz KAS nie może m.in. uczestniczyć w strajku. Zmiana w komentowanej ustawie potwierdza ten zakaz. Przy czym ma on szersze odniesienie, gdyż wspomniany art. 201 pkt 2 ustawy o KAS dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy, podczas gdy nowelizowany przepis odnosi się szeroko, do organizacji strajku w KAS. Należy zatem przyjąć, że wyłączenie możliwości organizacji strajku dotyczy całości administracji w KAS, w tym również funkcjonariuszy pełniących służbę w tych organach i jednostkach pomocniczych.

Zmiana weszła w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) skreśla się użyte w art. 6 w ust. 13, w art. 19 w ust. 1 i 4, w art. 25a w ust. 4 i 4a, w art. 25b w ust. 1 w pkt 2, w art. 26 w ust. 7c, w art. 27f w ust. 5, w art. 30f w ust. 12 w pkt 3 i w ust. 16, w różnej liczbie i różnym przypadku, wyrazy "lub organ kontroli skarbowej";

2) w art. 21 w ust. 1:

a) w pkt 77 wyrazy "Służby Celnej" zastępuje się wyrazami "Służby Celno-Skarbowej",

b) w pkt 82a wyrazy "w art. 152a ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 990, 1045 i 1217)" zastępuje się wyrazami "w art. 231 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947)",

c) w pkt 83a we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "funkcjonariuszom celnym" zastępuje się wyrazami "funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej";

3) w art. 25 w ust. 6e:

a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) organ podatkowy określił dochody podatnika w związku z ustaleniem lub narzuceniem pomiędzy podmiotami krajowymi warunków, o których mowa w ust. 1, lub",

b) pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) podatnik skorzystał z uprawnienia do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, a kontrola została zakończona zawiadomieniem, o którym mowa w art. 83 ust. 2 tej ustawy.";

4) skreśla się użyte w art. 25f, w art. 44 ust. 6g i w art. 45 ust. 6 wyrazy "lub właściwy organ kontroli skarbowej";

5) w art. 25g:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. W toku postępowania podatkowego albo w toku kontroli celno-skarbowej ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku.",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Jeżeli w toku postępowania podatkowego albo w toku kontroli celno-skarbowej podatnik nie udowodni uzyskania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych, o których mowa w art. 25b ust. 4 pkt 3, stanowiących pokrycie wydatku i nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w stosunku do tych przychodów (dochodów), to ich uzyskanie podatnik może uprawdopodobnić. W przypadku nieudowodnienia lub nieuprawdopodobnienia przychodów (dochodów), o których mowa w zdaniu pierwszym, przychody (dochody) te uznaje się za przychody, o których mowa w art. 25b ust. 1.",

c) ust. 7 otrzymuje brzmienie:

"7. W przypadku ustalenia w toku postępowania podatkowego albo w toku kontroli celno-skarbowej źródła pochodzenia nieujawnionych uprzednio przychodów (dochodów) i ich wysokości, przychody (dochody) te podlegają opodatkowaniu podatkiem na zasadach określonych w przepisach ustawy innych niż przepisy niniejszego rozdziału lub w przepisach odrębnych ustaw.";

6) w art. 30 w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) z wynagrodzeń za udzielanie pomocy Policji, funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej, Straży Granicznej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Żandarmerii Wojskowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, wypłacanych z funduszu operacyjnego - w wysokości 20% wynagrodzenia;";

7) w art. 30d ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Jeżeli organ podatkowy określi, na podstawie art. 25, dochód podatnika w wysokości wyższej (stratę w wysokości niższej) niż zadeklarowana przez podatnika w związku z dokonaniem transakcji lub ujęciem innych zdarzeń, o których mowa w art. 25a, a podatnik nie przedłoży temu organowi dokumentacji podatkowej - różnicę między dochodem zadeklarowanym przez podatnika a określonym przez ten organ opodatkowuje się stawką 50%.".

● Zmiany w ustawie o PIT (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.) są podobne do wprowadzonych art. 21 komentowanej ustawy. Przede wszystkim wiążą się ze zniesieniem organów kontroli skarbowej, a tym samym wykreśleniem tego pojęcia z ustawy. Warto tu wskazać na interesujące rozwiązanie, które w pkt 1 komentowanego artykułu w sposób ogólny uchyla pojęcie organu kontroli skarbowej, niezależnie od przypadku i liczby w użytym sformułowaniu. Pozwala to jednym przepisem dokonać wielu zmian w całej ustawie. Rozwiązanie to jest zgodne z par. 88 rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 283), które określa zasady zarówno tworzenia aktów prawnych, jak i ich zmian.

Podobnie w miejsce Służby Celnej ustawodawca wprowadza Służbę Celno-Skarbową, co uzasadnia traktowanie jej jako następcy funkcjonariuszy Służby Celnej, a nie np. pracowników dotychczasowych organów kontroli skarbowej. W zakresie nowelizowanego przepisu jest to związane ze zwolnieniem z podatku określonych świadczeń otrzymywanych przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.

Dalsze regulacje dotyczą obszaru związanego z istnieniem transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi (art. 25 oraz 30d ustawy o PIT), a także zagadnień regulowanych treścią rozdziału 5a, dotyczącego opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

W pierwszym przypadku zmiany dotyczą drugostronnej korekty cen transferowych, która może nastąpić nie tylko po określeniu dochodu podatnika w oparciu o decyzję podatkową, ale również po złożeniu przez niego korekty deklaracji, o której mowa w przepisach ustawy o KAS.

Problematyka drugostronnej korekty związana jest z określeniem dochodu przez organy podatkowe jednego z podatników w wysokości innej, niż zrobił to sam podatnik. Dochodzi wówczas do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodu lub zwiększenia przychodów, a tym samym powstaje zobowiązanie podatkowe do zapłaty. Ze względu na charakter takich transakcji zmiana przychodów lub kosztów u kontrolowanego podatnika powinna również skutkować odpowiednią zmianą kosztów lub przychodów drugiego podatnika, który jest podmiotem powiązanym. Korekta taka możliwa jest zarówno na podstawie przepisów międzynarodowych (np. konwencji arbitrażowej), jak i regulacji wewnętrznych poszczególnych państw. W krajowych przepisach podstawą do korekty drugostronnej są zarówno decyzje określające, jak i korekty zeznań lub deklaracji składanych przez podatników po przeprowadzonej kontroli.

W przypadku źródeł nieujawnionych ustawodawca wskazuje, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych, stanowiących pokrycie wydatku, spoczywa na podatniku. Przepis ten stanowi regulację szczególną (lex specialis) w stosunku do art. 187 o.p., w którym to organ podatkowy ma obowiązek zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto przepis wskazuje na możliwość udowodnienia lub uprawdopodobnienia uzyskania przychodów. Przy tym drugie rozwiązanie dotyczy wyłącznie przypadków, kiedy okres, w którym podatnik uzyskiwał dochody lub przychody, uległ przedawnieniu.

Ostatnia zmiana związana jest z otrzymywanym wynagrodzeniem od m.in. funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, które zostało objęte zryczałtowanym, 20-proc. podatkiem. Analogicznie dotychczasowe przepisy regulowały zasady opodatkowania wynagrodzeń otrzymywanych za pomoc organom kontroli skarbowej i funkcjonariuszom celnym.

W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2015 r. poz. 2100 oraz z 2016 r. poz. 422, 586, 903 i 1020) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 66f w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) art. 66a - wymierza, w drodze decyzji, właściwy naczelnik urzędu celno-skarbowego;";

2) w art. 66g w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) wskazany w decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej.";

3) po art. 66h dodaje się art. 66i w brzmieniu:

"Art. 66i. 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej sporządza i przedkłada Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, informację o podmiotach importujących drewno i produkty z drewna, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z dnia 20 października 2010 r. ustanawiającego obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (Dz. Urz. UE L 295 z 12.11.2010, str. 23).

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:

1) imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby podmiotu importującego drewno i produkty z drewna;

2) rodzaj drewna i produktów z drewna, w tym kod CN towaru, oraz ich ilość;

3) kraj pochodzenia drewna i produktów z drewna oraz kraj, z którego drewno i produkty z drewna są importowane, jeżeli jest on inny niż kraj pochodzenia drewna i produktów z drewna;

4) szacunkową wartość drewna i produktów z drewna.".

Nowe przepisy nakładają na naczelnika urzędu celno-skarbowego obowiązek nakładania kar pieniężnych za przywóz na terytorium naszego kraju produktów z drewna wywiezionych z państw partnerskich, jeśli ich dostawa nie jest objęta zezwoleniem FLEGT (dotychczas wymierzał je właściwy naczelnik urzędu celnego). Wydawanie takich zezwoleń regulowane jest rozporządzeniem Rady (WE) nr 2173/2005 z 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT (Dz. Urz. UE L 2005 nr 347, str. 1). W pozostałych przypadkach naruszenia nowelizowanej ustawy kary nakłada wojewódzki inspektor ochrony środowiska.

Jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że do złamania przepisów doszło wskutek zdarzeń lub okoliczności, którym podmiot popełniający naruszenie nie mógł zapobiec, właściwy organ odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i umarza postępowanie. Ponadto nie można nałożyć kary, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęły 3 lata.

Płatność kary następuje na rachunek wskazany w wydanej decyzji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego - jest to rachunek tego organu. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.

Zmiana wprowadza również obowiązek nałożony na szefa KAS w zakresie informacji o podmiotach importujących drewno do naszego kraju, w rozumieniu powołanych przepisów Unii Europejskiej.

W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1888, 1926 i 1933) wprowadza się następujące zmiany:

1) skreśla się użyte w art. 9a w ust. 4 i 4a, w art. 24a w ust. 11 w pkt 3 i w ust. 14, w różnej liczbie i różnym przypadku, wyrazy "lub organ kontroli skarbowej";

2) w art. 11 w ust. 8e:

a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) organ podatkowy określił dochody podatnika w związku z ustaleniem lub narzuceniem pomiędzy podmiotami krajowymi warunków, o których mowa w ust. 1, lub",

b) pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) podatnik skorzystał z uprawnienia do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), a kontrola celno-skarbowa została zakończona zawiadomieniem, o którym mowa w art. 83 ust. 2 tej ustawy.";

3) w art. 19 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Jeżeli organ podatkowy określi, na podstawie art. 11, dochód podatnika w wysokości wyższej (stratę w wysokości niższej) niż zadeklarowana przez podatnika w związku z dokonaniem transakcji lub ujęciem innych zdarzeń, o których mowa w art. 9a, a podatnik nie przedłoży temu organowi dokumentacji podatkowej - różnicę między dochodem zadeklarowanym przez podatnika a określonym przez ten organ opodatkowuje się stawką 50%.".

Podobnie jak przy nowelizacji przepisów ustawy o PIT, również w ustawie o CIT zmiany związane są ze zniesieniem organów kontroli skarbowej i skutkują uchyleniem tego pojęcia w całej ustawie. Jednocześnie ustawodawca wprowadza analogiczne zmiany związane z drugostronną korektą cen transferowych, jak ma to miejsce w PIT (por. komentarz do art. 19).

W ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1138, z 2013 r. poz. 1421 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 1863) w art. 2 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej w czasie wykonywania czynności służbowych kontroli określonej w dziale V ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947);".

● Nowelizowane przepisy wprowadzają pełne zwolnienie z odpłatności za korzystanie ze środków publicznego transportu zbiorowego dla funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Ustawodawca zastrzega przy tym, że zwolnienie to dotyczy wyłącznie działań wykonywanych w czasie czynności służbowych w ramach kontroli celno-skarbowej. Mimo że nowelizowany przepis odwołuje się do całego rozdziału V ustawy o KAS, to jednocześnie zawężono jego zastosowanie wyłącznie do kontroli. Tym samym działania w ramach audytu, czynności audytowych, urzędowego sprawdzenia itp. nie są objęte zwolnieniem określonym zmienianym przepisem.

W ustawie z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 475 i 1266) w art. 17 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Ustanowiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzeniem z dnia 7 marca 1928 r. Krzyż Zasługi Za Dzielność nadaje się policjantom, funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Straży Pożarnej oraz żołnierzom za czyny spełnione w specjalnie ciężkich warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nietykalności granic państwowych oraz życia, mienia i bezpieczeństwa obywateli.".

● Zgodnie z art. 219 ust. 1 pkt 6 ustawy o KAS, funkcjonariusz może zostać wyróżniony w formie przedstawienia do odznaczenia państwowego. Komentowana zmiana jest uzupełnieniem tej regulacji, obejmując zakresem podmiotowym również funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.

Warto zwrócić uwagę na przesłanki przedstawienia do odznaczenia. O ile art. 219 ustawy o KAS wskazuje na wzorowe wykonywanie obowiązków, przejawianie inicjatywy lub doskonalenie kwalifikacji zawodowych, o tyle przepisy nowelizowane wskazują na czyny spełnione w specjalnie ciężkich warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nietykalności granic państwowych oraz życia, mienia i bezpieczeństwa obywateli. Należałoby zatem przyjąć, że odznaczenie to w świetle zmienianej ustawy wprowadza szerszy zakres przesłanek, które powinny być uwzględnione przy nadawaniu Krzyża Zasługi za Dzielność funkcjonariuszowi KAS.

W ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 641, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 37g pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) pojazdy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także sił zbrojnych państw obcych, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, tak stanowi, pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zespołów ratownictwa medycznego, służb ratownictwa górniczego, Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, Inspekcji Transportu Drogowego, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;";

2) art. 37n otrzymuje brzmienie:

"Art. 37n. 1. Organami właściwymi w sprawie opłaty paliwowej są naczelnicy urzędów skarbowych, naczelnicy urzędów celno-skarbowych oraz dyrektorzy izb administracji skarbowej.

2. Organami właściwymi miejscowo w sprawach opłaty paliwowej są odpowiednio:

1) naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo w sprawach podatku akcyzowego oraz dyrektor izby administracji skarbowej właściwy dla tego naczelnika - w przypadkach, o których mowa w art. 37j ust. 1 pkt 1, 3 i 4;

2) naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na miejsce powstania długu celnego oraz dyrektor izby administracji skarbowej właściwy dla tego naczelnika - w przypadku, o którym mowa w art. 37j ust. 1 pkt 2.";

3) w art. 37o ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Podmioty, o których mowa w art. 37j ust. 1, są obowiązane składać informację o opłacie paliwowej odpowiednio właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego albo naczelnikowi urzędu celno-skarbowego oraz obliczać i wpłacać opłatę paliwową w terminie:

1) do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 37j ust. 1 pkt 1, 3 i 4,

2) określonym dla należności celnych - w przypadku, o którym mowa w art. 37j ust. 1 pkt 2

- na wyodrębniony rachunek bankowy urzędu skarbowego właściwego dla dokonywania wpłat kwot z tytułu zapłaty podatku akcyzowego.";

4) w art. 37p ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Naczelnik urzędu skarbowego, o którym mowa w art. 37o ust. 1, przekazuje kwoty pobranej opłaty paliwowej na wyodrębniony rachunek w Banku Gospodarstwa Krajowego, w terminie 14 dni od dnia jej pobrania.".

● Zmiany w ustawie nowelizowanej komentowanym przepisem dotyczą dwóch zagadnień.

Pierwsze to zwolnienie z opłat za przejazd autostradami płatnymi również pojazdów KAS wykorzystywanych przez Służbę Celno-Skarbową. Jest to rozwiązanie analogiczne do zwolnienia określonego w art. 10 przepisów wprowadzających KAS. Jednocześnie sformułowany w ten sposób przepis nie zwalnia wszystkich środków transportu należących do organów KAS, a wyłącznie pojazdy Służby Celno-Skarbowej.

Drugi obszar zmian to określenie organów właściwych w sprawie opłaty paliwowej. Zgodnie z art. 37h ust. 1 nowelizowanej ustawy opłata paliwowa obejmuje wprowadzanie na rynek krajowy paliw silnikowych oraz gazu, wykorzystywanych do napędu silników spalinowych. Ustawodawca wprowadza właściwość zarówno organów I stopnia, jakimi są naczelnik urzędu skarbowego i naczelnik urzędu celno-skarbowego, jak też II stopnia - w osobie dyrektorów IAS. Rozróżnienie to jest związane z trybem wprowadzania paliw silnikowych na rynek krajowy. Naczelnicy urzędów skarbowych i właściwi dla nich dyrektorzy IAS pobierają opłatę paliwową od producentów paliw silnikowych lub gazu, podmiotów dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia takich paliw oraz innych jednostek, podlegających obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku akcyzowego od paliw silnikowych lub gazu. Natomiast naczelnicy urzędów celno-skarbowych nakładają opłaty od importerów paliw silnikowych lub gazu.

Niezależnie od organu właściwego przy opłacie paliwowej, jej zapłata zawsze następuje na rachunek urzędu skarbowego, który przekazuje ją w całości do Banku Gospodarstwa Krajowego.

W ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 207) w art. 64 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) Policji, odpowiednio Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej;".

● Zgodnie z art. 63 nowelizowanej tym przepisem ustawy, zajęciu na zakwaterowanie przejściowe podlegają nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a w szczególnych przypadkach nieruchomości będące własnością innych osób prawnych lub fizycznych. Zakwaterowanie przejściowe następuje w razie konieczności czasowego rozmieszczenia jednostek wojskowych, żołnierzy i pracowników wojska zatrudnionych w tych jednostkach oraz osób towarzyszących siłom zbrojnym, a także magazynowania lub przechowywania urządzeń, uzbrojenia, środków materiałowych i sprzętu wojskowego - poza budynkami, lokalami i gruntami przeznaczonymi na zakwaterowanie stałe.

Komentowany przepis wskazuje, że z tego obowiązku wyłączone są m.in. nieruchomości KAS wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową. Przy tej zmianie wskazać należy, iż ustawodawca wprowadza szczególne rozwiązania wyłącznie w odniesieniu do Służby Celno-Skarbowej, pozostawiając poza zakresem regulacji innych pracowników (w tym przypadku mienie) organów KAS.

W ustawie z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2016 r. poz. 476) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 8d w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"W zakresie nieuregulowanym w art. 8b i art. 8c do postępowań w sprawie odmowy nadania NIP, unieważnienia lub uchylenia nadanego NIP oraz do innych postępowań z zakresu ewidencji i identyfikacji podatników i płatników stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.).";

2) w art. 10a ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Naczelnik urzędu skarbowego lub elektroniczna skrzynka podawcza systemu teleinformatycznego administracji skarbowej potwierdza, w formie elektronicznej, złożenie zgłoszenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej.";

3) w art. 11:

a) w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) organów Krajowej Administracji Skarbowej;",

b) w ust. 4 uchyla się pkt 2;

4) w art. 13 ust. 3a otrzymuje brzmienie:

"3a. Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz naczelnicy urzędów skarbowych udostępniają NIP organom prowadzącym urzędowe rejestry na podstawie odrębnych przepisów, na ich wniosek zawierający dane niezbędne do identyfikacji podmiotu. Wniosek i NIP organy otrzymują za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP), o której mowa w art. 19a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352 i 1579), lub innych środków komunikacji elektronicznej.";

5) w art. 14:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi w systemie teleinformatycznym CRP KEP i jest administratorem danych w nim zawartych.",

b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Minister właściwy do spraw informatyzacji, po otrzymaniu od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej informacji o zaewidencjonowaniu osoby fizycznej objętej rejestrem PESEL w CRP KEP, niezwłocznie przekazuje posiadane dane z rejestru PESEL w zakresie określonym w art. 5 ust. 2.",

c) ust. 8 otrzymuje brzmienie:

"8. Szef Krajowej Administracji Skarbowej i naczelnik urzędu skarbowego uzupełniają w CRP KEP dane dotyczące numeru podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym, numeru identyfikacyjnego REGON, numeru PESEL oraz rodzaju i numeru dowodu tożsamości na podstawie informacji otrzymanych od organów prowadzących rejestry urzędowe zawierające te dane.";

6) art. 14a otrzymuje brzmienie:

"Art. 14a. CRP KEP jest wykorzystywany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych.";

7) w art. 15 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Dane zgromadzone w CRP KEP są udostępniane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz naczelników urzędów skarbowych podmiotom, o których mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 4.".

● Zmiany w przepisach nowelizowanej ustawy dostosowują nową strukturę organów KAS do jej treści. Dotyczy to wprowadzenia pojęcia systemu teleinformatycznego administracji skarbowej lub wprowadzenia organów KAS jako tych podmiotów, które mają prawo żądać od podatnika podawania numeru identyfikacji podatkowej (NIP).

Szef KAS, na mocy art. 14 ust. 1 pkt 21 ustawy o KAS, uprawniony jest do wykonywania innych zadań, określonych przepisami szczególnymi. Przykładem tego jest gromadzenie danych o podatnikach w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) i pozostawanie administratorem tych danych. Kompetencje te szef KAS przejął od ministra finansów. Również szef KAS udostępnia gromadzone dane innym podmiotom, do których ustawa zalicza organy publiczne, sądy, prokuraturę oraz ZUS. Natomiast naczelnik urzędu skarbowego przekazuje dane obejmujące numer NIP komornikom i podatnikowi, którego ten numer dotyczy.

W ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 578 oraz z 2016 r. poz. 1810) w art. 5:

1) ust. 7a i 7b otrzymują brzmienie:

"7a. Naczelnik urzędu skarbowego wykonuje zadania przy pomocy urzędu skarbowego, a dyrektor izby skarbowej przy pomocy izby administracji skarbowej.

7b. W sprawach organizacyjno-finansowych, w tym z zakresu prawa pracy, izba administracji skarbowej wraz z podległymi urzędami skarbowymi stanowi jednostkę organizacyjną, której kierownikiem jest dyrektor izby skarbowej.";

2) ust. 8 otrzymuje brzmienie:

"8. Izba administracji skarbowej jest organem wyższego stopnia w stosunku do urzędu skarbowego.";

3) ust. 10 otrzymuje brzmienie:

"10. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze zarządzenia, organizację urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej oraz nadaje im statuty.".

● Przede wszystkim należy wskazać, że nowelizowana ustawa została uchylona 1 marca 2017 r. na podstawie art. 159 pkt 2 przepisów wprowadzających KAS. Oznacza to, że zmiany te już nie obowiązują. Odnosiły się tylko do okresu od 2 grudnia 2016 r. do 28 lutego 2017 r. (por. art. 260 pkt 1 przepisów wprowadzających KAS).

Przepisy te wprowadzały swoistego rodzaju rozwiązania przejściowe, dostosowujące dotychczasowe organy do nowej, mającej powstać struktury KAS. Dotyczyły przede wszystkim izb skarbowych, które zostały przemianowane na izby administracji skarbowej, którymi kierowali we wskazanym okresie dyrektorzy izb skarbowych. Podobnie izba administracji skarbowej, a nie izba skarbowa była jednostką organizacyjną obejmującą samą izbę, jak również podległe jej urzędy skarbowe.

Obecnie, ze względu na stworzenie ustawą o KAS organów podatkowych w osobach dyrektorów IAS, struktura organów podatkowych została ujednolicona.

Zmiana została wprowadzona z dniem ogłoszenia przepisów wprowadzających KAS, tj. 2 grudnia 2016 r.

W ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 794) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 20:

a) w ust. 1 pkt 9 otrzymuje brzmienie:

"9) organizacja i funkcjonowanie Krajowej Administracji Skarbowej;",

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Egzamin na doradcę podatkowego w stosunku do osób, które zajmowały stanowiska sędziów, asesorów sądowych oraz prokuratorów lub wykonywały zawód adwokata, radcy prawnego, notariusza, biegłego rewidenta, nie obejmuje zakresu egzaminu wymaganego do uzyskania takiego stanowiska lub zawodu.",

c) ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie:

"4. Zakres tematyczny egzaminu, o którym mowa w ust. 3, ustalany jest w stosunku do sędziów, asesorów sądowych i prokuratorów po zasięgnięciu opinii Ministra Sprawiedliwości, w stosunku do adwokatów, radców prawnych, notariuszy i biegłych rewidentów - właściwego samorządu zawodowego, a w stosunku do osób, o których mowa w ust. 5 - ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

5. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w służbie stałej, posiadających ośmioletni staż służby w Służbie Celno-Skarbowej.";

2) w art. 22 w ust. 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) dwudziestu przedstawicieli ministra właściwego do spraw finansów publicznych zatrudnionych w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej lub będących funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, mających co najmniej pięcioletnie doświadczenie w zakresie tworzenia lub stosowania przepisów prawa co najmniej w jednej z dziedzin objętych zakresem tematycznym egzaminu na doradcę podatkowego;";

3) w art. 32 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Przez rozstrzyganie spraw, o których mowa w ust. 1, rozumie się przeprowadzanie kontroli podatkowej, celno-skarbowej, wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach podatkowych oraz uznawanie złożonych zeznań i deklaracji za prawidłowe.";

4) art. 33 otrzymuje brzmienie:

"Art. 33. Doradca podatkowy nie może prowadzić spraw podatnika, płatnika i inkasenta, jeżeli małżonek tego doradcy jest zatrudniony lub pełni służbę w organie podatkowym, organie celnym, lub w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych na stanowisku, na którym wykonuje obowiązki w zakresie przygotowywania rozstrzygnięć w sprawach związanych z ustalaniem lub określaniem zobowiązań podatkowych lub celnych lub poborem podatków lub ceł od tego podatnika, płatnika i inkasenta.";

5) w art. 38 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Organy Krajowej Administracji Skarbowej oraz organy podatkowe, pracownicy zatrudnieni w urzędach obsługujących te organy, a także minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz pracownicy urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych nie mogą w jakiejkolwiek formie reklamować konkretnego podmiotu świadczącego doradztwo podatkowe.".

● Nowelizowana ustawa uwzględnia w swojej treści zmiany związane z nową strukturą organów podatkowych. Dotyczy to zarówno zakresu przedmiotowego egzaminu dla osób ubiegających się o tytuł doradcy podatkowego, jak też wyłączeń z obowiązku zdawania określonej części egzaminu dla osób zajmujących wskazane w ustawie stanowiska sędziego, prokuratora itp. Również skład komisji egzaminacyjnej uległ zmianie ze względu na powołanie w jej skład przedstawicieli funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.

Zmiany obejmują również zakaz świadczenia usług przez doradców podatkowych na rzecz tych podatników, których sprawy w ciągu 2 lat od dnia wpisu na listę rozstrzygali oni w ciągu ostatnich 3 lat przed ustaniem zatrudnienia lub pełnienia funkcji w organach KAS. Analogicznie dotyczy to konfliktu interesów, jeżeli współmałżonek doradcy podatkowego jest zatrudniony w organach KAS lub jednostkach organizacyjnych KAS.

Zmiany rozszerzają również na organy KAS i organy podatkowe zakaz reklamy usług konkretnych, wskazanych doradców podatkowych.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 4ba w ust. 2 w pkt 1 lit. e otrzymuje brzmienie:

"e) numer akcyzowy wydany przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego, jeżeli posiada,";

2) w art. 23:

a) ust. 3a otrzymuje brzmienie:

"3a. W sprawach z wniosku o udzielenie, przedłużenie albo cofnięcie koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych, magazynowanie lub przeładunek paliw ciekłych oraz obrót paliwami ciekłymi z zagranicą z wyłączeniem spraw o zmianę tych koncesji, Prezes URE zasięga opinii Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, Prokuratora Generalnego oraz Komendanta Głównego Policji.",

b) ust. 4a otrzymuje brzmienie:

"4a. Nieprzedstawienie przez Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, Prokuratora Generalnego lub Komendanta Głównego Policji opinii, o której mowa w ust. 3a, w terminie 21 dni od dnia wpływu wniosku do zaopiniowania, jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej.";

3) w art. 23p ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. W toku postępowania wyjaśniającego, w granicach koniecznych do sprawdzenia, czy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa określonego w art. 57a-57d, Prezes URE może zażądać od:

1) Szefa Krajowej Administracji Skarbowej - udostępnienia określonych informacji stanowiących tajemnicę skarbową;

2) podmiotów i instytucji, o których mowa w art. 8 ust. 4 lit. b-f rozporządzenia 1227/2011, udostępniania informacji, określonych w art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia, stanowiących tajemnicę zawodową w rozumieniu odrębnych ustaw.

Przekazanie informacji, o których mowa w punktach poprzedzających, nie stanowi naruszenia obowiązku zachowania odpowiednio tajemnicy skarbowej i tajemnicy zawodowej.";

4) w art. 23r w ust. 3 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"W ramach realizacji zadań lub kontroli prowadzonych na zasadach i w trybach określonych w odrębnych przepisach: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Krajowej Administracji Skarbowej, Prezes Agencji Rezerw Materiałowych, Prezes Urzędu Dozoru Technicznego, Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, Inspekcja Handlowa, Państwowa Inspekcja Pracy oraz organy: Policji, prokuratury, Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Pożarnej, nadzoru budowlanego, administracji miar i Państwowej Inspekcji Sanitarnej kontrolują spełnienie obowiązku:";

5) w art. 28b w pkt 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"organu Krajowej Administracji Skarbowej - w związku z prowadzonym przez ten organ postępowaniem w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, w zakresie informacji dotyczących danej osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej:";

6) w art. 28c pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej, Szefowi Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych lub organom Krajowej Administracji Skarbowej - w zakresie, trybie i na warunkach określonych w odrębnych ustawach;";

7) w art. 32a w ust. 4 w pkt 1 lit. e otrzymuje brzmienie:

"e) numer akcyzowy wydany przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego, jeżeli posiada,";

8) w art. 32b pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) zalega w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, z wyjątkiem przypadków, gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległości podatkowych albo podatku lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu podatkowego.";

9) w art. 33 w ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie:

"6) nie zalega z zapłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa, z wyjątkiem przypadków, gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległości podatkowych albo podatku lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu podatkowego.";

10) w art. 38a:

a) w ust. 3 pkt 6 otrzymuje brzmienie:

"6) pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia naczelnika urzędu skarbowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.",

b) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. W gwarancjach, o których mowa w ust. 3 pkt 1, gwarant zobowiązuje się na piśmie do zapłacenia, bezwarunkowo i nieodwołalnie, na każde wezwanie właściwego naczelnika urzędu skarbowego działającego z urzędu lub na wniosek właściwego organu, zabezpieczonej kwoty należności wraz z odsetkami za zwłokę, jeżeli jej zapłacenie stanie się wymagalne.";

11) art. 38b otrzymuje brzmienie:

"Art. 38b. Jeżeli złożone zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a ust. 1, nie spełnia wymagań dotyczących wysokości lub okresu, na które jest składane, właściwy naczelnik urzędu skarbowego żąda przedłużenia okresu, którego dotyczy zabezpieczenie majątkowe, lub uzupełnienia zabezpieczenia majątkowego.";

12) w art. 38c w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"Naczelnik urzędu skarbowego, z urzędu lub na wniosek właściwego organu, wydaje decyzję o pokryciu należności z zabezpieczenia majątkowego, gdy:";

13) w art. 38d:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Jeżeli należność, o której mowa w art. 38a ust. 1, nie może powstać lub wygaśnie do czasu zakończenia działalności koncesjonowanej, zabezpieczenie majątkowe, o którym mowa w art. 38a ust. 1, jest zwalniane przez naczelnika urzędu skarbowego, w drodze postanowienia, w terminie miesiąca od dnia zakończenia działalności koncesjonowanej.",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Naczelnik urzędu skarbowego doręcza postanowienie, o którym mowa w ust. 1, także podmiotowi udzielającemu zabezpieczenia majątkowego, o którym mowa w art. 38a ust. 1.";

14) w art. 38e:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. W sprawie przyjęcia, przedłużenia terminu ważności, podwyższenia wysokości, zmiany formy, zwrotu lub zwolnienia zabezpieczenia majątkowego, naczelnik urzędu skarbowego wydaje postanowienie, na które służy zażalenie.",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Naczelnik urzędu skarbowego niezwłocznie informuje Prezesa URE o wydaniu postanowienia, o którym mowa w ust. 1.";

15) art. 38f otrzymuje brzmienie:

"Art. 38f. W przypadku zmiany naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla przyjęcia zabezpieczenia majątkowego naczelnik urzędu skarbowego właściwy przed zmianą właściwości przekazuje niezwłocznie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zabezpieczenie majątkowe.";

16) w art. 41:

a) w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) cofnięcia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego lub jego wygaśnięcia, jeżeli przed wygaśnięciem podmiot nie uzyskał nowego zezwolenia, w trybie i na zasadach określonych w przepisach odrębnych - w odniesieniu do działalności objętej tym zezwoleniem;",

b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, Prezes URE powiadamia o cofnięciu koncesji właściwego dla podatnika naczelnika urzędu skarbowego.";

17) w art. 43b w ust. 4 w pkt 1 lit. e otrzymuje brzmienie:

"e) numer akcyzowy wydany przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego, jeżeli posiada,".

● Nowelizowana ustawa reguluje prowadzenie działalności koncesjonowanej polegającej na magazynowaniu, przeładunku, przesyłaniu lub dystrybucji energii, ciepła oraz paliw ciekłych. Dotychczas nadzór nad taką działalnością prowadziły, obok prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (prezes URE), również organy celne. W efekcie wprowadzonych zmian kompetencje organów celnych zostały przeniesione m.in. na naczelników urzędów skarbowych oraz na naczelników urzędów celno-skarbowych. Do tych zmian dostosowano również brzmienie nowelizowanej ustawy. Przy czym we właściwości naczelników urzędów skarbowych pozostały kompetencje związane z wydawaniem numerów akcyzowych, przyjmowaniem zabezpieczeń itp., podczas gdy naczelnicy urzędów celno-skarbowych prowadzą kontrolę obrotu paliwami ciekłymi.

Określone uprawnienia zostały również przeniesione na szefa KAS, w miejsce ministra finansów publicznych. Dotyczą one zarówno opiniowania udzielanych koncesji przez prezesa URE, jak też prowadzenia kontroli.

Na potrzeby uzyskania koncesji na wytwarzanie paliw ciekłych oraz koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą wymagane jest złożenie przez wnioskodawcę zabezpieczenia majątkowego w wysokości 10 mln zł - w celu zabezpieczenia powstałych albo mogących powstać należności związanych z wykonywaną działalnością koncesjonowaną (art. 38a ust. 1 nowelizowanej ustawy). Zabezpieczenie to składa się naczelnikowi urzędu skarbowego, w miejsce dotychczasowego naczelnika urzędu celnego. Również naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję o pokryciu należności przedsiębiorcy koncesjonowanego z udzielonego zabezpieczenia w określonych, wymienionych w ustawie przypadkach. Zmiana ta jest związana z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o KAS, który rozszerza zakres kompetencji naczelników urzędów skarbowych w porównaniu do dotychczasowych uprawnień tych organów.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 134 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Pisma adresowane do żołnierzy oraz funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej można doręczyć adresatom za pośrednictwem ich przełożonych, przy czym wezwania przeznaczone dla żołnierzy pełniących zasadniczą służbę wojskową przesyła się do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, w celu doręczenia i zarządzenia stawienia się stosownie do wezwania.";

2) w art. 218 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Urzędy, instytucje i podmioty prowadzące działalność w dziedzinie poczty lub działalność telekomunikacyjną, urzędy celno-skarbowe oraz instytucje i przedsiębiorstwa transportowe obowiązane są wydać sądowi lub prokuratorowi, na żądanie zawarte w postanowieniu, korespondencję i przesyłki oraz dane, o których mowa w art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1489, 1579, 1823 i 1948), jeżeli mają znaczenie dla toczącego się postępowania. Tylko sąd lub prokurator mają prawo je otwierać lub zarządzić ich otwarcie.";

3) w art. 309 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) o występki - gdy osobą podejrzaną jest sędzia, prokurator, funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Celno-Skarbowej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego;";

4) w art. 312 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) organom Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Krajowej Administracji Skarbowej, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Żandarmerii Wojskowej, w zakresie ich właściwości;".

● Zmiany w przepisach procedury karnej związane są przede wszystkim z wprowadzeniem struktury KAS w miejsce dotychczas funkcjonujących organów podatkowych. Dotyczą one doręczeń pism dla pracowników organów KAS oraz przekazywania określonych ustawą informacji przez urzędy celno-skarbowe sądom oraz prokuraturze. Warto wskazać, że zgodnie z art. 114 pkt 1 ustawy o KAS, w celu zapobiegania przestępstwom skarbowym lub przestępstwom, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 14-16 ustawy o KAS, lub wykrywania tych przestępstw, funkcjonariusze wykonujący czynności operacyjno-rozpoznawcze, mogą uzyskiwać dane niestanowiące treści odpowiednio przekazu telekomunikacyjnego, przesyłki pocztowej albo przekazu w ramach usługi świadczonej drogą elektroniczną, określone m.in. w art. 180c i 180d ustawy z 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1489 ze zm.). W świetle nowelizowanego art. 218 par. 1 kodeksu postępowania karnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1749; dalej k.p.k.) jest to zatem przekazanie danych niejawnych i w konsekwencji tylko sąd lub prokurator mają prawo je otwierać lub zarządzić ich otwarcie.

Procedura karna wprowadza dwa tryby zbierania materiału dowodowego w przypadku podejrzenia popełnienia czynu zabronionego. Jest to dochodzenie lub śledztwo. Zasadą jest, że śledztwo prowadzone jest w złożonych sprawach o tzw. dużym ciężarze gatunkowym. Mimo iż występki co do zasady objęte są dochodzeniem, to jednak nowelizowana treść art. 309 k.p.k. wprowadza śledztwo przy tych występkach, co do których uzasadnienie ich popełnienia związane jest z osobą funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.

Nowelizowane przepisy wskazują także, że uprawnienia policji przysługują funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej. W świetle art. 325a par. 1 k.p.k. oznacza to, że dochodzenie może być przez tych funkcjonariuszy prowadzone samodzielnie, chyba że przejmie je do prowadzenia prokurator.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. poz. 557, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) użyte w art. 2 w pkt 8, w art. 27, w art. 30, w art. 31, w art. 187 w § 1, w art. 188 w § 1-5, w art. 190 w § 2, w art. 192 w § 2, w art. 193 w § 2, w art. 195a w § 2 oraz w art. 195aa w § 2 w różnych przypadkach wyrazy "urząd skarbowy" zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami "naczelnik urzędu skarbowego";

2) w art. 193 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Jeżeli orzeczono przepadek przedmiotów dołączonych do akt sprawy lub przechowywanych w sądowej składnicy dowodów, sąd wydaje te przedmioty właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.".

● Zmiany w postępowaniu w sprawach o wykroczenia są związane z określeniem kompetencji organu KAS, jakim jest naczelnik urzędu skarbowego, a nie - jak miało to miejsce dotychczas - urzędu skarbowego. Warto w tym miejscu wskazać, że w dotychczasowym stanie prawnym ustawodawca w sposób zróżnicowany przyporządkowywał kompetencje bądź organowi podatkowemu, jakim był naczelnik urzędu skarbowego, bądź urzędowi skarbowemu. Analizując całokształt zmian związanych z wprowadzeniem KAS, wyraźnie jest widoczne dążenie do powiązania uprawnień i kompetencji z organem podatkowym (organem KAS), a nie jednostką organizacyjną obsługującą ten organ. W kontekście komentowanego przepisu przykładem takiego działania jest wprowadzenie naczelnika urzędu skarbowego w miejsce urzędu skarbowego. Dotyczy to również przepadku przedmiotów, gdyż skutkuje ostatecznie ich przekazaniem naczelnikowi urzędu skarbowego, a nie - jak dotychczas - urzędowi skarbowemu.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 pkt 37 otrzymuje brzmienie:

"37) pojazd używany do celów specjalnych - pojazd samochodowy przystosowany w sposób szczególny do przewozu osób lub ładunków, używany przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, Policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Biuro Ochrony Rządu, Straż Graniczną, Służbę Celno-Skarbową, jednostki ochrony przeciwpożarowej, Inspekcję Transportu Drogowego i Służbę Więzienną;";

2) w art. 6 w ust. 1 pkt 3b otrzymuje brzmienie:

"3b) umundurowany funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej;";

3) w art. 39 w ust. 2 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) policjanta, funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej, żołnierza Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;";

4) w art. 53 w ust. 1:

a) uchyla się pkt 10a i 10b,

b) po pkt 10f dodaje się pkt 10g w brzmieniu:

"10g) Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywany przez Służbę Celno-Skarbową;";

5) w art. 64c ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Zezwolenia kategorii III i IV przy wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydaje także naczelnik urzędu celno-skarbowego.";

6) w art. 64e w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) pojazdu Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanego przez Służbę Celno-Skarbową oraz jednostek ochrony przeciwpożarowej, wykonującego zadania tych służb.";

7) w art. 64g:

a) w ust. 1 pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:

"2) naczelnika urzędu celno-skarbowego - do budżetu powiatu właściwego ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, za zezwolenia kategorii III;

3) naczelnika urzędu celno-skarbowego i Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, za zezwolenia kategorii IV-VII;",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Urzędy celno-skarbowe otrzymują prowizję od pobranych opłat za wydanie zezwolenia w wysokości 12% pobranej opłaty.",

c) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Od opłat za wydanie zezwolenia urzędy celno-skarbowe odliczają prowizję, a pozostałą część opłaty, w terminie 4 dni po upływie każdych kolejnych 10 dni miesiąca, przekazują odpowiednio do podmiotów wymienionych w ust. 1 pkt 2 i 3.";

8) w art. 66:

a) w ust. 1b pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) specjalnego lub używanego do celów specjalnych Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanego przez Służbę Celno-Skarbową, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Biura Ochrony Rządu i jednostek ochrony przeciwpożarowej;",

b) w ust. 4 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) wyposażania pojazdu w urządzenie informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego lub działanie to zakłócające albo przewożenia w pojeździe takiego urządzenia w stanie wskazującym na gotowość jego użycia; nie dotyczy to pojazdów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanych przez Służbę Celno-Skarbową i Biura Ochrony Rządu;",

c) ust. 7 otrzymuje brzmienie:

"7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, określą, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Krajowej Administracji Skarbowej, Służby Więziennej i straży pożarnej.";

9) w art. 70d w ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Nowy typ pojazdu specjalnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanego przez Służbę Celno-Skarbową, Inspekcji Transportu Drogowego, Służby Więziennej i jednostek ochrony przeciwpożarowej lub nowy typ pojazdu używanego do celów specjalnych nie podlega obowiązkowi uzyskania świadectwa homologacji typu WE pojazdu oraz świadectwa homologacji typu pojazdu.";

10) w art. 70zn w ust. 4 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Nowy pojazd specjalny Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywany przez Służbę Celno-Skarbową, Inspekcji Transportu Drogowego, Służby Więziennej i jednostek ochrony przeciwpożarowej lub nowy pojazd używany do celów specjalnych nie podlega obowiązkowi uzyskania dopuszczenia jednostkowego pojazdu.";

11) w art. 71 ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Pojazd sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, po dokonaniu zwolnienia pojazdu przez naczelnika urzędu celno-skarbowego do procedury dopuszczenia do obrotu, dopuszcza się do ruchu na okres 30 dni.";

12) w art. 72 w ust. 2 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej lub Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 5;";

13) w art. 73 w ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Rejestracji pojazdów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Biura Ochrony Rządu, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanych przez Służbę Celno-Skarbową dokonują właściwe organy tych jednostek.";

14) w art. 76:

a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ministrem właściwym do spraw informatyzacji oraz Ministrem Obrony Narodowej oraz po zasięgnięciu opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji oraz wzory dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych pojazdów Biura Ochrony Rządu, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanych przez Służbę Celno-Skarbową, a także jednostki organizacyjne właściwe w tych sprawach.",

b) w ust. 4 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) warunki i tryb rejestracji pojazdów resortu spraw wewnętrznych, obrony narodowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanych przez Służbę Celno-Skarbową, wykorzystywanych do prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych;",

c) w ust. 5 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) sposób wykorzystania pojazdów, o których mowa w ust. 2-3, przy wykonywaniu zadań określonych w przepisach dotyczących Biura Ochrony Rządu, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej i Krajowej Administracji Skarbowej.";

15) ² w art. 80c w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie:

"10) organom Krajowej Administracji Skarbowej;";

16) w art. 86 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Do pojazdów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej i Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywanych przez Służbę Celno-Skarbową, których dotyczą warunki i tryb rejestracji określone w art. 73 ust. 3 oraz w art. 76 ust. 4 pkt 1, oraz pojazdów należących do obcych sił zbrojnych przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umów międzynarodowych, o których mowa w art. 73 ust. 2b, a także do pojazdów Państwowej Straży Pożarnej mają zastosowanie przepisy art. 83 ust. 1, z wyłączeniem wymogu posiadania zezwolenia starosty, o którym mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 lit. b.";

17)³ w art. 100c w ust. 1 pkt 10 otrzymuje brzmienie:

"10) organom Krajowej Administracji Skarbowej;";

18) w art. 129 ust. 4a otrzymuje brzmienie:

"4a. Kontrolę ruchu drogowego mogą przeprowadzać także funkcjonariusze Straży Granicznej lub funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, którym przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 2 pkt 1-5 i 7-12 oraz w art. 130a ust. 4 pkt 1.";

19) w art. 130a ust. 10b otrzymuje brzmienie:

"10b. Jeżeli pojazd usunięty w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego.";

20) w art. 132 ust. 3a otrzymuje brzmienie:

"3a. Odpowiednie organy Policji zawiadomią właściwego dyrektora izby administracji skarbowej o fakcie zatrzymania dowodu rejestracyjnego w przypadku powzięcia uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, w sytuacji, gdy dotyczy to spełnienia przez pojazd wymagań technicznych określonych w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.";

21) w art. 140aa ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi.";

22) w art. 140ad w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) w terminie późniejszym - w formie przelewu na wyodrębniony rachunek bankowy organu prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie o nałożenie kary, a w przypadku poboru kaucji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego - na wyodrębniony rachunek bankowy urzędu skarbowego określony w przepisach odrębnych, przy czym koszty przelewów ponosi obowiązany podmiot.";

23) w art. 140ae:

a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Urzędy celno-skarbowe i wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego otrzymują prowizję od pobranych kar pieniężnych w wysokości 12% nałożonej kary.",

b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Od kar pieniężnych urzędy celno-skarbowe i wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego odliczają prowizję, a pozostałą część kary, w terminie 4 dni po upływie każdych kolejnych 10 dni miesiąca, przekazują odpowiednio do podmiotów wymienionych w ust. 1.".

● Nowelizacja przepisów prawa o ruchu drogowym obejmuje z jednej strony dostosowanie obowiązujących regulacji do uprawnień funkcjonariuszy KAS, z drugiej natomiast wprowadza zmiany związane z kompetencjami naczelników urzędów celno-skarbowych, w zakresie sprowadzania przez podatników pojazdów mechanicznych oraz nakładania kar w przypadkach określonych w tej ustawie.

W pierwszym przypadku określone pojazdy Służby Celno-Skarbowej uzyskały status pojazdów używanych do celów specjalnych. Nie muszą w konsekwencji spełniać określonych wymagań nałożonych art. 66 ust. 1 nowelizowanej ustawy. Mogą być również traktowane jako pojazdy uprzywilejowane, nie dotyczą ich także ograniczenia co do ruchu tzw. pojazdów nienormatywnych (art. 64 nowelizowanej ustawy). Pojazdy te nie uzyskują również świadectw homologacji na zasadach, jak robią to podmioty sprowadzające nowe samochody do sprzedaży oraz jednostkowych dopuszczeń pojazdu (art. 70zn ust. 1 nowelizowanej ustawy). Rejestracją tych podmiotów zajmują się organy, w których pojazdy te są wykorzystywane.

Umundurowani funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej uzyskali prawo do wydawania poleceń i sygnałów uczestnikom ruchu oraz osobom znajdującym się na drodze. Ponadto nie są zobowiązani do używania np. pasów bezpieczeństwa, jednak tylko wtedy, gdy przewożą osobę zatrzymaną.

Określenie kompetencji naczelników urzędów celno-skarbowych jest związane z dopuszczeniem przez te organy pojazdów sprowadzanych z terytorium państwa niebędącego członkiem UE do ruchu na okres nie dłuższy niż 30 dni. Ponadto kontrolę ruchu drogowego mogą prowadzić funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, mimo iż zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 218) czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań policji. Odwołanie do art. 2 pkt 1-5 oraz 7-12 nowelizowanej ustawy nie prowadzi do ograniczenia tych kompetencji, gdyż koresponduje to z art. 54 ust. 2 pkt 6 ustawy o KAS.

Policja zatrzymując dowód rejestracyjny, zobowiązana jest do poinformowania o tym fakcie właściwego dyrektora IAS, jeżeli ma uzasadnione przypuszczenie, że pojazd nie spełnia wymagań technicznych określonych przepisami ustawy o VAT. Nawiązuje to do treści art. 86a ustawy o VAT, w tym np. art. 86a ust. 9 ustawy o VAT, który uzależnia prawo i zakres odliczenia od spełnienia przez pojazdy określonych warunków technicznych.

Naczelnik urzędu celno-skarbowego jest także uprawniony do nakładania kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Nałożenie następuje w formie decyzji administracyjnej, a odwołanie przysługuje do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który karę wymierzył. Przepisy nie definiują jednak, który organ jest nadrzędnym nad naczelnikiem urzędu celno-skarbowego. Pojęcia organów nadrzędnych nie wprowadza ustawa o KAS, również ordynacja podatkowa wskazuje wyłącznie na organy wyższego stopnia, a nie organy nadrzędne (por. art. 13 par. 3 o.p.). Tym samym pojawia się wątpliwość, do kogo należy wnieść takie odwołanie. Nie rozwiązuje również problemu odniesienie się do art. 17 pkt 3 k.p.a. (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), w którym organy wyższego stopnia definiowane są jako odpowiednie organy nadrzędne. W związku z przyjętą strukturą organów podatkowych, należy przyjąć że odwołanie od kary nałożonej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego należałoby wnieść do dyrektora IAS - jako organu odwoławczego w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej.

Dotychczas część wpływów z nakładanych kar w wysokości 12 proc. ich wartości przysługiwała urzędom celnym (prowizja). Obecnie te środki stanowią prowizję urzędów celno-skarbowych i traktowane są jako dochód budżetu państwa.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2011 r. poz. 924, z 2015 r. poz. 1064 i 1485 oraz z 2016 r. poz. 1157) w art. 39a ust. 7 otrzymuje brzmienie:

"7. W postępowaniu sądowym w sprawach przepadku korzyści majątkowych oraz w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym tych spraw, Skarb Państwa reprezentuje naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo dla siedziby partii politycznej.".

● Przepisy nowelizowanej ustawy wprowadzają przepadek korzyści majątkowych, gdy zostały one przekazane partiom politycznym lub funduszowi wyborczemu z naruszeniem przepisów ustawy. W postępowaniu sądowym w sprawie przepadku oraz postępowaniu egzekucyjnym Skarb Państwa reprezentuje naczelnik urzędu skarbowego. Postępowanie przed sądem toczy się w oparciu o przepisy k.p.c.

Dotychczas ustawa wskazywała, że Skarb Państwa reprezentuje organ skarbowy właściwy miejscowo dla siedziby partii politycznej.

W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856, z 2014 r. poz. 1794, z 2015 r. poz. 266 oraz z 2016 r. poz. 1605) w art. 4 pkt 20 otrzymuje brzmienie:

"20) "zwierzętach wykorzystywanych do celów specjalnych" - rozumie się przez to zwierzęta, których profesjonalna tresura oraz używanie odbywa się na podstawie odrębnych przepisów, regulujących szczegółowe zasady działania jednostek Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Agencji Wywiadu, Policji, Straży Granicznej i innych formacji podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Krajowej Administracji Skarbowej, ratownictwa oraz regulujących zasady szkolenia i wykorzystania psów - przewodników osób ociemniałych;".

Regulacja rozszerza definicję zwierząt wykorzystywanych do celów specjalnych również na zwierzęta używane w jednostkach KAS. Dotychczas zakres tej definicji odnosił się do zwierząt pozostających w posiadaniu służb kontroli celnej.

Przepis wszedł w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006 r. poz. 1584, z 2008 r. poz. 1458, z 2009 r. poz. 1375, z 2010 r. poz. 1228, z 2015 r. poz. 1635 oraz z 2016 r. poz. 1202) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 2 po pkt 2a dodaje się pkt 2b w brzmieniu:

"2b) innych niż wymienieni w pkt 1 i 2 członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej;";

2) w art. 10 w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Osoby określone w art. 1 oraz w art. 2 pkt 1-2a, 3-5 i 7-11 są obowiązane do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym.".

● Zmiany związane są z objęciem regulacją nowelizowanej ustawy nie tylko osób zajmujących stanowiska kierownicze w urzędach państwowych, w tym w organach KAS, ale również członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych KAS. Osoby te zobowiązane są do składania oświadczeń o swoim stanie majątkowym. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy o KAS osoby zatrudnione w Krajowej Informacji Skarbowej, izbie administracji skarbowej, szkole oraz centrum również są obowiązane corocznie składać oświadczenia o swoim stanie majątkowym. W przypadku funkcjonariuszy reguluje to art. 200 ustawy o KAS. W konsekwencji nowelizacja uzupełnia regulacje samej ustawy o KAS w zakresie składania oświadczeń majątkowych.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. poz. 721, z późn. zm.) w art. 33 ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Kontrola prawidłowości realizacji przepisów ust. 1-4a wykonywana jest przez właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego. Kontrola ta może być również wykonywana przez naczelnika urzędu celno-skarbowego.".

● Zgodnie z art. 33 ust. 1 nowelizowanej ustawy, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Kontrola tworzenia i wydatkowania środków z tego funduszu pozostaje w gestii naczelników urzędów skarbowych. Naczelnicy urzędów celno-skarbowych mogą taką kontrolę przeprowadzać fakultatywnie.

Dotychczas obowiązujące przepisy przewidywały kontrolę prowadzoną wyłącznie przez właściwe terenowo urzędy skarbowe.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 291 i 615) w art. 49 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku udostępnienia informacji objętej tajemnicą zawodową prokuratorowi, w związku z powzięciem podejrzenia o popełnienie przestępstwa, Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej oraz naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, albo na żądanie prokuratora lub sądu, albo innych właściwych organów państwowych, w związku z toczącymi się postępowaniami w sprawach dotyczących działalności funduszu, towarzystwa lub depozytariusza, w tym także na żądanie organu nadzoru, w związku ze sprawowaniem przez niego nadzoru nad działalnością funduszy.".

● Nowelizowany przepis rozszerza wyłączenie tajemnicy zawodowej działalności funduszu emerytalnego również na udostępnienie informacji szefowi KAS oraz naczelnikowi urzędu celno-skarbowego. Tajemnica ta obejmuje informacje związane z lokatami funduszu, rejestrem członków funduszu, rozporządzeniami członków funduszu na wypadek śmierci oraz oświadczeniami o stosunkach majątkowych pomiędzy członkiem funduszu a jego współmałżonkiem.

Przepisy weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 pkt 14 i 15 otrzymują brzmienie:

"14) portalu podatkowym - rozumie się przez to system teleinformatyczny administracji skarbowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

15) podaniu lub deklaracji odwzorowanych cyfrowo - rozumie się przez to dokument elektroniczny będący kopią elektroniczną podania lub deklaracji, złożonych w jednostkach organizacyjnych administracji skarbowej w postaci innej niż elektroniczna, który został wprowadzony do systemu teleinformatycznego Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w sposób zapewniający niezaprzeczalność i integralność odwzorowanych danych.";

2) w art. 3a § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Organ podatkowy, elektroniczna skrzynka podawcza systemu teleinformatycznego administracji skarbowej lub portal podatkowy potwierdzają, w formie dokumentu elektronicznego, złożenie deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.";

● Ze względu na zakres oraz istotność zmian wprowadzonych w ordynacji podatkowej komentarze zostały przygotowane dla poszczególnych grup przepisów, a nie całości nowelizowanej ustawy.

Komentowane regulacje uwzględniają - w definicyjnej części o.p. - organy administracji skarbowej, w miejsce dotychczasowych odniesień do administracji podatkowej. Dotyczy to również systemu teleinformatycznego i portalu podatkowego przy składaniu deklaracji podatkowych w formie elektronicznej.

3) w art. 13:

a) w § 1:

- pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa - jako organ pierwszej instancji;",

- po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:

"1a) naczelnik urzędu celno-skarbowego jako organ odwoławczy w zakresie decyzji, o których mowa w art. 83 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947);",

- pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) dyrektor izby administracji skarbowej - jako:

a) organ odwoławczy odpowiednio od decyzji naczelnika urzędu skarbowego albo naczelnika urzędu celno-skarbowego, z zastrzeżeniem pkt 1a,

b) organ pierwszej instancji, na podstawie odrębnych przepisów,

c) organ odwoławczy od decyzji wydanej przez ten organ w pierwszej instancji;",

b) § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej jest organem podatkowym - jako:

1) organ pierwszej instancji w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia postępowania, zmiany lub uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej wygaśnięcia - z urzędu;

2) organ odwoławczy od decyzji wydanych w sprawach, o których mowa w pkt 1;

3) organ właściwy w sprawach porozumień dotyczących ustalenia cen transakcyjnych;

4) organ właściwy w sprawach dotyczących interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1, w zakresie określonym w art. 14e § 1;

5) organ właściwy w sprawach informacji przekazywanych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe o założonych i zlikwidowanych rachunkach bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

6) organ właściwy w sprawach opinii zabezpieczających;

7) organ pierwszej instancji w sprawach, o których mowa w art. 119g § 1.",

c) po § 2 dodaje się § 2a-2c w brzmieniu:

"§ 2a. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest organem podatkowym - jako organ właściwy w sprawach dotyczących wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1 i w art. 14e § 1a.

§ 2b. Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest organem podatkowym - jako organ właściwy w sprawach, o których mowa w art. 14a § 1.

§ 2c. W zakresie rozstrzygania spraw podatkowych uprawnienia naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego oraz dyrektora izby administracji skarbowej, jako organu podatkowego, przysługują także radcy skarbowemu, wykonującemu czynności orzecznicze w tym organie.";

● Znowelizowany art. 13 o.p. wprowadza nową strukturę organów podatkowych. Przepis ten ma fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania systemu podatkowego, gdyż określa strukturę instytucjonalną podmiotów uprawnionych do szeroko rozumianego poboru należności publicznoprawnych.

Dotychczasowe brzmienie art. 13 o.p. budziło wątpliwości w praktyce. Pojęcie organu podatkowego nie miało definicji legalnej, a ustawodawca posługiwał się niejednolitą terminologią w odniesieniu do poszczególnych podmiotów tworzących tę strukturę (np. organy wyższego stopnia - art. 220 o.p., organy właściwe - art. 243 par. 2 o.p. itp.). Nowelizacja i zmiany wprowadzone ustawą o Krajowej Administracji Skarbowej nie rozwiały dotychczasowych wątpliwości, a wprowadziły tylko kolejne.

Niewątpliwie należy zacząć od podobieństw, gdyż analogicznie jak dotychczas organy podatkowe pozostały samodzielną (niezespoloną) strukturą administracji państwowej, która oparta jest na zasadach właściwych dla relacji prawnoadministracyjnych, a nie sądowych. Ustawodawca utrzymał personalizację organów, tworząc np. naczelnika urzędu skarbowego, a nie urząd skarbowy. Wyjątkiem jest samorządowe kolegium odwoławcze (SKO), które podobnie jak dotychczas pozostaje jednostką kolegialną.

W tym miejscu podobieństwa się kończą, gdyż wątpliwa staje się, w świetle nowego art. 13 par. 1 pkt 1a o.p., dwuinstancyjność postępowania. Przepis ten koresponduje z art. 83 ust. 6 ustawy o KAS. Nic przy tym nie zmienia fakt, że ustawodawca posługuje się pojęciem odwołania (por. art. 221a o.p.), a nie określa takiego działania, jako wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Nowością, która pojawiła się z chwilą wejścia w życie 1 marca 2017 r. ustawy o KAS, jest wprowadzenie dualizmu pojęć. Z jednej strony art. 11 ustawy o KAS określa organy KAS. Z drugiej strony art. 13 o.p. utrzymuje pojęcie organów podatkowych, które częściowo pokrywają się z przyjętą w ustawie o KAS strukturą organów KAS. Zestawienie tych dwóch grup określeń prezentuje poniższa tabela:

● minister właściwy do spraw finansów publicznych; ● szef Krajowej Administracji Skarbowej; ● dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej; ● dyrektor izby administracji skarbowej; ● naczelnik urzędu skarbowego; ● naczelnik urzędu celno-skarbowego;	● minister właściwy do spraw finansów publicznych; ● szef Krajowej Administracji Skarbowej ● Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej; ● dyrektor izby administracji skarbowej; ● naczelnik urzędu skarbowego, ● naczelnik urzędu celno-skarbowego, ● wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa; ● samorządowe kolegium odwoławcze.

Widać, że różnica obejmuje wyłącznie organy podatkowe jednostek samorządu terytorialnego oraz organ odwoławczy od ich decyzji w postaci SKO. Są one organami podatkowymi, ale nie organami KAS. W pozostałym zakresie pojęcie organów KAS oraz organów podatkowych jest zbieżne.

Powstaje pytanie, czy uzasadnione jest wymienne używanie pojęcia organu KAS oraz organu podatkowego? Należy przyjąć, że organ podatkowy to jednostka stworzona na potrzeby stosowania o.p., podczas gdy organ KAS został określony w ramach ustawy o KAS i na jej potrzeby. W przypadku o.p. organ podatkowy jest wyodrębniany ze względu na swoją właściwość, natomiast organy KAS ze względu na zakres kompetencji. Niestety, nie można tego podziału traktować rozłącznie. Odwołanie się bowiem w art. 16 o.p. do właściwości rzeczowej, ustalanej według przepisów określających zakres działania tych organów, w sposób jednoznaczny będzie odsyłać do regulacji kompetencyjnych zawartych w ustawie o KAS. Tym samym opisany dualizm określenia tych samych organów - raz jako organy podatkowe, a drugi raz jako organy KAS - może w praktyce prowadzić do wątpliwości interpretacyjnych. Tym bardziej że sam ustawodawca w różnych ustawach używa tych pojęć zamiennie.

Organom podatkowym przyporządkowuje się trzy rodzaje właściwości, które określają ich działania. Są nimi odpowiednio: właściwość instancyjna, rzeczowa oraz miejscowa. W nowelizowanym art. 13 o.p. ustawodawca przede wszystkich określił właściwość instancyjną, w tym wskazał na rozpoznanie odwołań od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego przez ten sam organ. Przepisy te wprowadzają także elementy właściwości rzeczowej, czego przykładem jest par. 2 tego przepisu w odniesieniu do szefa KAS. Obecnie minister finansów pozostał organem podatkowym wyłącznie na potrzeby wydawania interpretacji ogólnych oraz od 1 stycznia 2017 r. również objaśnień podatkowych. Wszystkie pozostałe dotychczasowe uprawnienia ministra przejął szef KAS. W zakresie pozostałej właściwości rzeczowej oraz miejscowej, regulują je przepisy art. 15 i n. o.p.

W uzupełnieniu należy również zwrócić uwagę na powołanie nowego podmiotu, jakim jest radca skarbowy (art. 13 par. 2c o.p.). Zgodnie z tym przepisem przysługują mu uprawnienia naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego oraz dyrektora IAS - jako organu podatkowego w zakresie wykonywania czynności orzeczniczych w tych organach. Oznacza to, że radca skarbowy nie jest organem podatkowym, a jedynie wykonuje czynności takie jak organ w zakresie orzekania o prawach i obowiązkach podatników, płatników i inkasentów. Do decyzji wydanych przez ten podmiot należałoby zatem stosować przepisy właściwe dla poszczególnych organów podatkowych, w imieniu których radca skarbowy prowadzi działalność orzeczniczą.

4) w art. 14 § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"§ 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej sprawuje ogólny nadzór w sprawach podatkowych.

§ 2. W ramach nadzoru, o którym mowa w § 1, Szef Krajowej Administracji Skarbowej w celu wykonywania ustawowych zadań, w szczególności zadań analityczno-sprawozdawczych, może przetwarzać dane wynikające z deklaracji podatkowych składanych do naczelników urzędów skarbowych oraz naczelników urzędów celno-skarbowych.";

● Zgodnie ze zmienionym art. 14 par. 1 o.p., obecnie to szef KAS sprawuje ogólny nadzór w sprawach podatkowych. Jest to szersze ujęcie kompetencji tego organu niż wprowadzone art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS. W tym drugim przypadku nadzór jest sprawowany wyłącznie nad działalnością organów KAS oraz wymienionych w tym przepisie komórek organizacyjnych.

Przyjmuje się, że określanie uprawnień i kompetencji powinno być powiązane z przydzieleniem określonych instrumentów, które umożliwią ich realizację. Odnośnie uprawnienia szefa KAS do sprawowania ogólnego nadzoru w sprawach podatkowych, brak jest jednak rozwiązań, dzięki którym nadzór może być realizowany. Ujednolicenie orzecznictwa podatkowego na płaszczyźnie ogólnej pozostało w gestii ministra finansów, a interpretacje indywidualne wydawane są przez dyrektora Krajowej Informacji Podatkowej. W tym zakresie szef KAS może obecnie wyłącznie zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo (sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej) oraz uchylić wydaną interpretację indywidualną i umorzyć postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeżeli w dniu jej wydania istniały przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej (art. 14e par. 1 pkt 1 oraz pkt 2 o.p. Przy czym kompetencje te pokrywają się częściowo z uprawnieniami dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (por. art. 14e par. 1a o.p.).

W konsekwencji nadzór, o którym mówi znowelizowany art. 14 par. 1 o.p., może być wykonywany wyłącznie w trybie administracyjnym, w ramach struktury organów KAS. W takim ujęciu powstają wątpliwości co do samodzielności organów KAS podległych szefowi KAS.

5) w art. 14a:

a) § 1 otrzymuje brzmienie;

"§ 1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe, w szczególności:

1) dokonując ich interpretacji, z urzędu lub na wniosek (interpretacje ogólne),

2) wydając z urzędu ogólne wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego dotyczące stosowania tych przepisów (objaśnienia podatkowe)

- przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.",

b) w § 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) wskazanie niejednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego w określonych decyzjach, postanowieniach oraz interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe w takich samych stanach faktycznych lub zdarzeniach przyszłych oraz w takich samych stanach prawnych.",

c) § 3 otrzymuje brzmienie:

"§ 3. Interpretację ogólną wydaje się, jeżeli w dniu złożenia wniosku w sprawach, o których mowa w § 2 pkt 2, nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa, kontrola celno-skarbowa albo od decyzji lub na postanowienie nie zostało wniesione odwołanie lub zażalenie.",

d) § 7 otrzymuje brzmienie:

"§ 7. Na pisemne żądanie ministra właściwego do spraw finansów publicznych organy podatkowe przekazują niezwłocznie akta dotyczące wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji ogólnej decyzji, postanowień oraz interpretacji indywidualnych.",

e) § 10 otrzymuje brzmienie:

"§ 10. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w celu usprawnienia obsługi wnioskodawców może, w drodze rozporządzenia, upoważnić dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej do wydawania, jako organ pierwszej instancji, postanowień, o których mowa w § 5, oraz wykonywania czynności, o których mowa w § 7.";

● Obecne uprawnienia ministra finansów zawężają się wyłącznie do wydawania interpretacji ogólnych prawa podatkowego oraz objaśnień podatkowych. Ta ostatnia forma, wraz z tzw. utrwaloną praktyką interpretacyjną (art. 14n par. 5 o.p.), stanowią dwie nowe formy zabezpieczenia podatnika przed wątpliwościami interpretacyjnymi przepisów oraz zmiennością prawa podatkowego.

Podkreślenia wymaga, że dotychczas orzecznictwo sądowe wskazywało na ochronną funkcję wyjaśnień ministra finansów. Jako przykład wskazać można wyrok NSA z 22 stycznia 2016 r. (sygn. akt II FSK 2775/13), w którym sąd wskazał na broszurę wydawaną przez ministra finansów do zeznań rocznych, jako dokument niosący ze sobą ważne źródło informacji o obowiązkach podatkowych dla podatników, którzy działając samodzielnie w zdecydowanej większości nie mają w tym zakresie fachowej wiedzy. Tym samym zastosowanie się podatnika do zawartych w niej wyjaśnień, nawet gdyby były błędne, powinno go chronić przed odmiennym rozstrzygnięciem organów podatkowych. W uzasadnieniu sąd powołał się na zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 par. 1 o.p.). Obecne przepisy sankcjonują tę praktykę.

W odróżnieniu do interpretacji ogólnych, które mogą być wydawane z urzędu lub na wniosek, objaśnienia podatkowe wydawane są wyłącznie z urzędu. W konsekwencji minister finansów nie jest w tym zakresie niczym zobowiązany, co do konieczności ich sporządzenia.

Ustawodawca zastrzegł możliwość delegowania części uprawnień ministra finansów na dyrektora Krajowej Informacji Podatkowej. Dotyczy to wydawania postanowień o pozostawieniu wniosku o wydanie interpretacji ogólnej bez rozpatrzenia, na które służy zażalenie oraz o żądanie przedłożenia akt na potrzeby wydania interpretacji ogólnej.

6) w art. 14b:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).",

b) § 2a otrzymuje brzmienie:

"§ 2a. Przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych.",

c) § 4 i 5 otrzymują brzmienie:

"§ 4. Wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych.

§ 5. Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego.",

d) § 5c otrzymuje brzmienie:

"§ 5c. Organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej zwraca się do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o opinię w zakresie, o którym mowa w § 5b.",

e) uchyla się § 6 i 6a;

● Dotychczas interpretacje indywidualne wydawane były przez ministra finansów, w imieniu którego działali dyrektorzy wybranych izb skarbowych. 1 marca 2017 r. kompetencje te przejął nowy organ, jakim jest dyrektor Krajowej Informacji Podatkowej (dyrektor KIP). Zgodnie z art. 22 ustawy o KAS, uprawnienia dyrektora KIP są relatywnie szerokie i obejmują poza wydawaniem interpretacji indywidualnych również zapewnianie jednolitej i powszechnie dostępnej informacji podatkowej i celnej, w tym jej przetwarzanie i udostępnianie, a także prowadzenie działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie przepisów prawa podatkowego i celnego. Poza tym realizuje on politykę kadrową i szkoleniową w KIS oraz identyfikuje obszary zagrożeń mogących mieć wpływ na prawidłowość wykonywania obowiązków podatkowych i celnych. Ogólnie zatem należy stwierdzić, że dyrektor KIP zobowiązany jest to prowadzenia polityki dostępności do informacji podatkowej, która powinna zawierać zarówno rozstrzygnięcia organów podatkowych w postaci interpretacji podatkowych, jak też orzecznictwo sądowe i wyroki trybunałów.

Koncepcja powołania odrębnego podmiotu, którego celem jest szeroko rozumiana działalność edukacyjna oraz zapewnienie dostępu do informacji podatkowej, pojawiła się w ustawie z 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz.U. poz. 1269 ze zm.). Miała ona być realizowana przez dyrektora Biura Krajowej Informacji Podatkowej, który był wówczas organem administracji podatkowej. Można zatem przyjąć, że obecnie funkcjonujący dyrektor KIP jest kontynuatorem tego rozwiązania.

Obecnie interpretacja indywidualna nie może dotyczyć przepisów prawa podatkowego w zakresie właściwości oraz uprawnień i obowiązków organów podatkowych. W konsekwencji zakres przedmiotowy został zawężony do wyjaśnień wyłącznie z zakresu materialnego prawa podatkowego. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych organy podatkowe są zobowiązane dokonać wykładni przepisów innych gałęzi prawa, jeżeli jest to niezbędne do sporządzenia interpretacji przepisów podatkowych. Jako przykład można podać wyrok NSA z 14 listopada 2014 r. (sygn. akt II FSK 2524/12), w którym sąd wskazał na konieczność interpretacji przepisów prawa handlowego w zakresie podpisywania deklaracji przez członków zarządu, aby było to działanie skuteczne na gruncie prawa podatkowego.

Mimo zawężenia przedmiotu zapytań o interpretacje indywidualne wyłącznie do przepisów prawa podatkowego materialnego, ustawodawca wyłączył trzy obszary z tego zakresu. Są to odpowiednio: czynności zmierzające do unikania opodatkowania (art. 119a i n. o.p.), określenie rynkowego charakteru ceny transakcyjnej pomiędzy podmiotami powiązanymi (art. 20a i n. o.p.) oraz nadużycie prawa podatkowego (art. 5 ust. 4-5 ustawy o VAT). Dla pierwszych dwóch przypadków przewidziano odrębny tryb wyłączenia ryzyka podatkowego w formie opinii zabezpieczających (art. 119i par. 4 o.p.) oraz uprzednich porozumień cenowych, APA (art. 20a par. 1 o.p.). W przypadku nadużycia prawa na gruncie ustawy o VAT obecnie nie ma żadnych instrumentów, które mogłyby wyłączyć to ryzyko po stronie podatnika. Nie są takim rozwiązaniem zwłaszcza interpretacje indywidualne, które we wszystkich trzech wymienionych przypadkach nie znajdują zastosowania. Dodany do art. 14b par. 5c wskazuje, że w przypadku wątpliwości przy wydawaniu interpretacji - czy stan faktyczny nie powinien być przedmiotem opinii zabezpieczającej lub stanowi nadużycie prawa - dyrektor KIP zwraca się ze stosownym zapytaniem do szefa KAS. Praktyka pokazuje, że w ostatnich miesiącach coraz częściej można spotkać się z odmową wydania interpretacji indywidualnej, gdyż w ocenie dyrektora KIP zrealizowana lub planowana przez podatnika transakcja stanowi unikanie opodatkowania.

7)⁶ po art. 14d dodaje się art. 14da w brzmieniu:

"Art. 14da. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może z urzędu zmienić wydaną interpretację ogólną lub objaśnienia podatkowe, jeżeli stwierdzi ich nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej;";

● Zmiana odpowiada uprawnieniom ministra finansów w zakresie wydawania interpretacji ogólnych lub objaśnień podatkowych (art. 14a o.p.). Umożliwia ona uchylenie takich rozstrzygnięć w każdym czasie. Przy czym pełnią one funkcję ochronną przez okres swojego obowiązywania zgodnie z art. 14k oraz art. 14m o.p.

8) w art. 14e:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może z urzędu:

1) zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej;

2) uchylić wydaną interpretację indywidualną i umorzyć postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeżeli w dniu jej wydania istniały przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.",

b) po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:

"§ 1a. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej może z urzędu:

1) zmienić interpretację indywidualną w wyniku uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.);

2) stwierdzić wygaśniecie interpretacji indywidualnej, jeżeli jest ona niezgodna z interpretacją ogólną wydaną w takim samym stanie prawnym;

3) uchylić wydaną interpretację indywidualną i wydać postanowienie, o którym mowa w art. 14b § 5a;

4) zmienić postanowienie, o którym mowa w art. 14b § 5a, w przypadku zmiany interpretacji ogólnej wskazanej w tym postanowieniu;

5) uchylić postanowienie, o którym mowa w art. 14b § 5a, jeżeli przedstawione we wniosku stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe nie odpowiadają zagadnieniu będącemu przedmiotem wskazanej w postanowieniu interpretacji ogólnej, i rozpatruje wniosek o interpretację indywidualną.";

● Nowe brzmienie art. 14e o.p. wprowadza kilka możliwości weryfikacji wydanej interpretacji indywidualnej przez organy. Ustawodawca posługuje się kilkoma sformułowaniami. Wskazuje bowiem na możliwość zmiany wydanej interpretacji - jeżeli stwierdzi się jej nieprawidłowość, uchylenia interpretacji oraz stwierdzenia jej wygaśnięcia -jeżeli jest ona niezgodna z interpretacją ogólną wydaną w takim samym stanie faktycznym. Możliwe jest też wydanie lub uchylenie postanowienia o niedopuszczalności wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje interpretacja ogólna. Niezbędne jest omówienie każdego rozwiązania.

Zmiana wydanej już interpretacji indywidualnej może nastąpić z urzędu przez szefa KAS lub dyrektora KIS. W pierwszym przypadku przesłankami uzasadniającymi uchylenie jest jej nieprawidłowość. Jest to zatem wprowadzona do obrotu prawnego ostateczna interpretacja wywołująca skutki prawne w postaci ochrony podatnika. Pojęcie nieprawidłowości należy przede wszystkim odnosić do niezgodności zajętego przez organ wydający interpretację stanowiska z obowiązującym prawem. Nie powinno być to utożsamiane ze zmianą interpretacji obowiązujących przepisów, aczkolwiek przepis takiego rozwiązania nie wyklucza. Art. 14e par. 1 pkt 1 wskazuje, że szef KAS uchylając taką interpretację, "w szczególności" powinien brać pod uwagę aktualną praktykę orzeczniczą sądów i trybunałów. Z kolei zmiana interpretacji przez dyrektora KIS może nastąpić wyłącznie na etapie weryfikacji jej zgodności z prawem przed sądem administracyjnym. Należy wskazać, że 1 czerwca 2017 r . weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), która zmieniła dotychczasowy par. 1a pkt 1 komentowanego artykułu. W świetle tej nowelizacji, obecnie od otrzymanych interpretacji indywidualnych podatnikowi nie przysługuje już wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a tylko bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego.

Podobnie jak zmiany, również uchylenia interpretacji mogą dokonać szef KAS oraz dyrektor KIS. Uchylenie przez szefa KAS odnosi się do momentu jej wydania, a zatem skutkuje ex tunc. Ustawodawca wskazuje, że uchylenie następuje wraz z umorzeniem postępowania w sprawie wydanej interpretacji. Zastosowanie spójnika "i" oznacza, że uchylenie automatycznie uniemożliwia przeprowadzenie ewentualnego postępowania w zakresie zmiany takiej interpretacji, gdyż całość postępowania stała się bezprzedmiotowa. Przesłanką uchylenia interpretacji przez szefa KAS jest istnienie podstaw do odmowy wszczęcia postępowania o wydanie takiej interpretacji. Mogą być to zatem zarówno powody formalnoprawne, np. podmiot nielegitymowany do wystąpienia z wnioskiem o jej wydanie, jak też materialnoprawne, np. istnienie interpretacji ogólnej w tym samym zakresie stanu faktycznego. Druga przesłanka jest zbieżna z podstawą uchylenia interpretacji przez dyrektora KIS, który wraz z uchyleniem wydaje postanowienie o stwierdzeniu, że do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanych we wniosku o interpretację indywidualną ma zastosowanie interpretacja ogólna, z jednoczesnym stwierdzeniem bezprzedmiotowości takiego wniosku (art. 14b art. 5a o.p.). Również w tej sytuacji skutek uchylenia ma charakter ex tunc, aczkolwiek w obu przypadkach podatnik jest chroniony do momentu uchylenia interpretacji, ze względu na art. 14k par. 1 o.p.

Stwierdzenie wygaśnięcia interpretacji indywidualnej przysługuje wyłącznie dyrektorowi KIS, a przesłanką jest jej niezgodność z interpretacją ogólną. Zarówno podstawy do uchylenia, jak i stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji indywidualnej, wskazują na nadrzędny charakter interpretacji ogólnych. Podkreślenia jednak wymaga, że ta nadrzędność musi być potwierdzona określonym działaniem organu podatkowego w postaci doręczenia podatnikowi uchylenia lub stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji. Przy braku takiej informacji wiążące dla podatnika jest stanowisko zajęte w interpretacji indywidualnej. Rozwiązanie to jest korzystne dla podatnika. [przykład]

PRZYKŁAD

Dla podatnika wiążąca jest wcześniejsza interpretacja indywidualna

Podatnik wystąpił w lutym 2017 r. o interpretację indywidualną w określonym stanie faktycznym. Otrzymał potwierdzenie swojego stanowiska w kwietniu. W maju tego samego roku wydana została przez ministra finansów interpretacja ogólna odnosząca się do takiego samego stanu faktycznego co interpretacja indywidualna podatnika. W świetle komentowanych przepisów, mimo istnienia interpretacji ogólnej, wiążąca dla oceny konsekwencji działań podatnika jest interpretacja indywidualna do momentu jej uchylenia lub stwierdzenia wygaśnięcia. Na potrzeby określenia końcowego momentu związania interpretacją indywidualną stosuje się art. 14m o.p.

Zmianę lub uchylenie postanowienia o zastosowaniu interpretacji ogólnej do wnioskowanego stanu faktycznego może wydać tylko dyrektor KIS. Dotyczy to sytuacji odpowiednio zmiany interpretacji ogólnej lub odmiennego stanu faktycznego we wniosku o interpretację indywidualną w stosunku do stanu faktycznego będącego podstawą wydania interpretacji ogólnej.

9) w art. 14i § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Interpretacja indywidualna, jej zmiana oraz postanowienia, o których mowa w art. 14e § 3, wraz z informacją o dacie doręczenia są niezwłocznie przekazywane organom podatkowym właściwym ze względu na zakres spraw będących przedmiotem interpretacji.";

10) w art. 14n:

a) w § 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) uchylenia interpretacji indywidualnej - na podstawie art. 14e § 1a pkt 3;",

b) w § 4 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) utrwalonej praktyki interpretacyjnej organów Krajowej Administracji Skarbowej - stosuje się odpowiednio przepisy art. 14k i art. 14m";";

● Podobnie jak dotychczas, wydane interpretacje indywidualne są przekazywane organom podatkowym. Przy obecnej ich strukturze będą to naczelnik urzędu skarbowego oraz naczelnik urzędu celno-skarbowego.

Obecnie ujednolicone są konsekwencje uchylenia, zmiany lub stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji indywidualnej. Zgodnie bowiem z art. 14k par. 1 o.p., zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą, stwierdzeniem jej wygaśnięcia, nie może szkodzić wnioskodawcy. Zmiana brzmienia art. 14n par. 3 pkt 1 o.p. i odwołanie się w jego treści do art. 14e par. 1a pkt 3 o.p., oznacza, że również zmiana lub uchylenie postanowienia o niedopuszczalności wydania interpretacji indywidualnej ze względu na wydaną interpretację ogólną (art. 14b par. 5a o.p.) niesie ze sobą skutki prawne dla podatnika dopiero od momentu ich doręczenia.

Podobne zasady ochrony podatników jak przy interpretacjach indywidualnych ustawodawca wprowadził w stosunku do tzw. utrwalonej praktyki. Jak wspomniano wcześniej, jest to nowa forma zabezpieczenia się podatnika przed zmiennością interpretacji przepisów podatkowych. Zgodnie z art. 14n par. 5 o.p. przez utrwaloną praktykę interpretacyjną rozumie się wyjaśnienia zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa podatkowego, dominujące w interpretacjach indywidualnych wydawanych w takich samych stanach faktycznych lub w odniesieniu do takich samych zdarzeń przyszłych oraz w takim samym stanie prawnym, w trakcie okresu rozliczeniowego, w którym podatnik zrealizował transakcję, oraz w okresie 12 miesięcy przed rozpoczęciem tego okresu rozliczeniowego. Ponadto, gdy do powyższego okresu rozliczeniowego oraz okresu 12 miesięcy przed jego rozpoczęciem mają zastosowanie wydane w odniesieniu do takiego samego zagadnienia interpretacja ogólna lub objaśnienia podatkowe, wydane w takim samym stanie prawnym przed rozpoczęciem lub w trakcie tego okresu rozliczeniowego, począwszy od dnia opublikowania takiej interpretacji ogólnej lub zamieszczenia takich objaśnień podatkowych, przez utrwaloną praktykę interpretacyjną należy rozumieć odpowiednio wyjaśnienie zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa podatkowego wynikające z interpretacji ogólnej lub wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego, dotyczące stosowania tych przepisów, zawarte w objaśnieniach podatkowych (art. 14n par. 6 o.p.).

W praktyce odniesienie reguł ochrony poprzez interpretacje indywidualne do utrwalonej praktyki może prowadzić - ze względu na jej specyfikę - do trudności w jednoznacznym określeniu, kiedy jeszcze mamy do czynienia z obowiązującą praktyką, a kiedy już doszło do jej zmiany. Analizując całokształt tych przepisów, należy wskazać, że nowe brzmienie art. 14n par. 4 pkt 2 o.p. będzie stosowane przede wszystkim w przypadku wydania interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych, które będą modyfikować konsekwencje prawne określone utrwaloną praktyką.

11) w art. 18c:

a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"§ 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, w celu usprawnienia i przyspieszenia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w pierwszej instancji, wyznaczyć, w drodze postanowienia, odpowiednio naczelnika urzędu skarbowego albo dyrektora izby administracji skarbowej jako właściwego do przeprowadzenia tych kontroli lub postępowań w sprawach dotyczących podatników pozostających w zakresie właściwości miejscowej różnych organów, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub konieczność zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, z zastrzeżeniem § 2.

§ 2. Dyrektor izby administracji skarbowej może, w celu usprawnienia i przyspieszenia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, wyznaczyć, w drodze postanowienia, nadzorowanego naczelnika urzędu skarbowego jako właściwego do przeprowadzenia tych kontroli lub postępowań w sprawach dotyczących podatników pozostających w zakresie właściwości miejscowej różnych nadzorowanych naczelników, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub konieczność zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.",

b) § 6 otrzymuje brzmienie:

"§ 6. Postanowienie w sprawie wyznaczenia organu podatkowego doręcza się podatnikowi, dla którego został wyznaczony organ podatkowy, wyznaczonemu organowi podatkowemu oraz organom podatkowym właściwym uprzednio, a w przypadku, o którym mowa w § 1, także dyrektorom izb administracji skarbowej.";

12) w art. 18d:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Organ podatkowy pierwszej instancji przekazuje, w drodze postanowienia, do dalszego prowadzenia przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, po wyrażeniu uprzednio zgody przez ten organ, prowadzone postępowanie podatkowe, jeżeli informacje otrzymane przez organ podatkowy z banku lub innej instytucji finansowej, o których mowa w art. 182, nie pozwalają na wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy.",

b) w § 2 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) wskazanie naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego na dzień wszczęcia przejmowanego postępowania podatkowego.",

c) § 4 otrzymuje brzmienie:

"§ 4. Postanowienie o przekazaniu sprawy doręcza się stronie, właściwemu naczelnikowi urzędu celno-skarbowego oraz dyrektorowi izby administracji skarbowej nadzorującemu naczelnika urzędu skarbowego.";

● Zmiany w art. 18c o.p. są związane z wprowadzeniem po raz pierwszy od 1 stycznia 2016 r. - na potrzeby prowadzenia kontroli - swoistego rodzaju właściwości przemiennej organów podatkowych. Do tego czasu, jeżeli konieczne było przeprowadzenie czynności poza zakresem właściwości miejscowej określonego organu, zobowiązany był on przekazać wykonanie tych czynności organowi właściwemu. Ze względu na trudności związane z takim działaniem oraz upływ czasu, a tym samym wydłużający się czas trwania kontroli, wprowadzono ustawą z 10 września 2015 r. (Dz.U. poz. 1649 ze zm.) art. 18c oraz art. 18d, które umożliwiały prowadzenie kontroli przez organy podatkowe I instancji poza swoim zakresem właściwości. Działanie takie było oparte na wydawanym postanowieniu przez ministra finansów lub dyrektora izby skarbowej lub celnej.

Obecnie kompetencje te zostały przejęte odpowiednio przez szefa KAS oraz dyrektora IAS.

Przesłanką do zmiany lub rozszerzenia właściwości jest uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub konieczność zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Tym samym nie ma podstaw do wydawania stosownego postanowienia, gdyby taka zmiana była uzasadniona wyłącznie koniecznością przyspieszenia kontroli. Zmiany te współgrają z przepisami dotyczącymi czynności sprawdzających, szczególnie w zakresie VAT. Zgodnie bowiem z art. 274c par. 1 o.p. organ podatkowy - w związku z postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową - może zażądać od kontrahentów podatnika (wykonujących działalność gospodarczą) przedstawienia dokumentów w zakresie objętym postępowaniem lub kontrolą u podatnika w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności, lub przekazania za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo na informatycznym nośniku danych wyciągu z ksiąg podatkowych i dowodów księgowych zapisanych w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej określonej w przepisach o.p. Czynności takie potocznie określane są mianem tzw. kontroli krzyżowej i mogą nastąpić tylko w ramach kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. Jednocześnie art. 274c par. 2 o.p. wskazuje, że jeżeli miejsce zamieszkania, siedziba lub miejsce wykonywania działalności kontrahenta podatnika znajdują się poza obszarem działania organu prowadzącego postępowanie lub kontrolę, czynności sprawdzających na zlecenie tego organu może także dokonać organ właściwy miejscowo.

Zmiana właściwości dotyczy tylko naczelników urzędów skarbowych, gdyż naczelnicy urzędów celno-skarbowych mogą prowadzić postępowania na terenie całego kraju.

Ustawodawca umożliwił także przejęcie prowadzonych postępowań podatkowych przez naczelników urzędów celno-skarbowych od naczelników urzędów skarbowych, jeżeli informacje otrzymane z banku lub innej instytucji finansowej przez ten drugi organ podatkowy nie pozwalają na wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Rozwiązanie to wiąże się z szerszymi możliwościami pozyskiwania przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej informacji niejawnych w toku działań operacyjno-rozpoznawczych. O takim przekazaniu poinformowana jest także strona postępowania (podatnik).

W kontekście tego przepisu ważne jest, że art. 18d par. 1 o.p. dotyczy wyłącznie przejęcia postępowania podatkowego, a nie kontroli podatkowej. Przepisy ustawy o KAS nie regulują postępowania podatkowego prowadzonego przez naczelników urzędów celno-skarbowych, poza wskazaniem, że prowadzona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe (art. 83 ust. 1 ustawy o KAS).

Z całokształtu regulacji ustawy o KAS można wysnuć wniosek, że organy KAS w postaci naczelników urzędów celno-skarbowych są przede wszystkim powołane do prowadzenia kontroli celno-skarbowych, a nie postępowań podatkowych. Druga procedura staje się niejako uboczna w sytuacji, gdy podatnik nie zgodzi się z wynikiem kontroli i nie złoży korekty deklaracji. Tym samym wskazanie przez ustawodawcę, że w świetle art. 18d par. 1 o.p. dochodzi do przejęcia postępowania podatkowego, a nie kontroli, nie jest uzasadnione i przepis ten powinien dotyczyć właśnie przejmowania prowadzonych kontroli przez naczelników urzędów celno-skarbowych.

13) w art. 19:

a) w § 1:

- pkt 1-4 otrzymują brzmienie:

"1) między naczelnikami urzędów skarbowych działających na obszarze właściwości miejscowej tego samego dyrektora izby administracji skarbowej - dyrektor tej izby administracji skarbowej;

2) między naczelnikami urzędów skarbowych działających na obszarze właściwości miejscowych różnych dyrektorów izb administracji skarbowej - Szef Krajowej Administracji Skarbowej;

3) między naczelnikami urzędów celno-skarbowych działających na obszarze właściwości miejscowej tego samego dyrektora izby administracji skarbowej - dyrektor tej izby administracji skarbowej;

4) między naczelnikami urzędów celno-skarbowych działających na obszarze właściwości miejscowej różnych dyrektorów izb administracji skarbowej - Szef Krajowej Administracji Skarbowej;",

- po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:

"4a) między naczelnikami urzędów skarbowych a naczelnikami urzędów celno-skarbowych - Szef Krajowej Administracji Skarbowej;",

- pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) między wójtem, burmistrzem (prezydentem miasta), starostą albo marszałkiem województwa a naczelnikiem urzędu skarbowego lub naczelnikiem urzędu celno-skarbowego - sąd administracyjny;",

- pkt 8 otrzymuje brzmienie:

"8) w pozostałych przypadkach - Szef Krajowej Administracji Skarbowej.",

b) § 3 otrzymuje brzmienie:

"§ 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2 i 4, wniosek o rozstrzygnięcie sporu wnosi odpowiednio naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego za pośrednictwem właściwego dyrektora izby administracji skarbowej.";

● Znowelizowany przepis dotyczy rozstrzygania sporów o właściwość zarówno między centralnymi organami podatkowymi, jak i organami samorządowymi. Przez pojęcie właściwości należy rozumieć zarówno właściwość miejscową, jak też rzeczową oraz instancyjną. Spór związany jest natomiast z sytuacją, gdy dwa organy podatkowe zajmują się określoną sprawą lub - co ma częściej miejsce - gdy żaden organ nie uznaje się właściwym do jej prowadzenia.

W ujęciu praktycznym najistotniejszy jest fakt, że spór o właściwość jest wszczynany na wniosek organu będącego stroną sporu (art. 19 par. 2 o.p.). Oznacza to, że podatnik, którego praw i obowiązków ma dotyczyć prowadzone postępowanie, nie ma legitymacji procesowej do tego, aby w razie odmowy zajęcia się jego sprawą przez organy uznające się za niewłaściwe, złożyć wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Jest to niewątpliwie istotny problem praktyczny, gdyż same organy mogą nie być zainteresowane, aby taki spór zakończyć. Wówczas podatnik może wyłącznie składać skargę - w trybie przepisów k.p.a. - do organu nadrzędnego nad organem, który odmówił wszczęcia postępowania ze względu na brak swojej właściwości.

Podobnie jak dotychczas, organem do rozstrzygnięcia sporu w przypadku centralnych organów administracji właściwy jest organ nadrzędny. Będzie to zatem dyrektor IAS dla naczelników urzędów skarbowych lub naczelników urzędów celno-skarbowych. Wyjątkiem będzie spór pomiędzy naczelnikami urzędów skarbowych i naczelnikami urzędów celno-skarbowych - tu organem rozstrzygającym jest szef KAS.

Przy sporze między centralnymi i samorządowymi organami podatkowymi sprawę rozstrzyga sąd administracyjny. Jest to przepis analogiczny do art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 15 par. 1 pkt 4 p.p.s.a., rozstrzygnięcia te pozostają w ramach właściwości NSA. Również sąd administracyjny jest właściwy przy sporach pomiędzy samorządowymi organami podatkowymi różnych stopni, a także gdy nie ma wspólnego samorządowego kolegium odwoławczego dla pozostających w sporze organów podatkowych gmin i starostami.

W przypadkach, gdy spór rozstrzyga szef KAS, wniosek składa organ podatkowy pierwszej instancji za pośrednictwem właściwego dyrektora IAS.

Decyzja wydana przez organ podatkowy z naruszeniem jakiejkolwiek właściwości jest nieważna (art. 247 par. 1 pkt 1 o.p.). Przy czym w prawie administracyjnym obowiązuje tzw. domniemanie prawidłowości decyzji. Oznacza to, że dopóki orzeczenie takie nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego, należy przyjąć że jest ono wiążące i wywołuje skutki prawne.