Ustawa z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (cz. 4)
(Dz.U. poz. 1947 ze zm.)
1. Do służby w Służbie Celno-Skarbowej może być na własną prośbę przeniesiony funkcjonariusz Policji albo Straży Granicznej, jeżeli ma on szczególne kwalifikacje do jej pełnienia.
2. Do służby w Służbie Celno-Skarbowej przenosi minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej, za zgodą ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu odpowiednio z Komendantem Głównym Policji albo Komendantem Głównym Straży Granicznej.
3. Funkcjonariusz przeniesiony do służby w Służbie Celno-Skarbowej nabywa uprawnienia określone w ustawie, z uwzględnieniem stażu służby w Policji lub w Straży Granicznej.
4. Przeniesienie funkcjonariusza w trybie, o którym mowa w ust. 1, może być poprzedzone przeprowadzeniem czynności, o których mowa w art. 153, w celu potwierdzenia jego przydatności i szczególnych kwalifikacji do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej.
5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy tryb przenoszenia funkcjonariuszy, o których mowa w ust. 1, do służby w Służbie Celno-Skarbowej,
2) równorzędność okresów służby, stażu i kwalifikacji zawodowych uzyskanych w dotychczasowych jednostkach,
3) rodzaje kwalifikacji, które mogą zostać uznane za szczególnie przydatne w Służbie Celno-Skarbowej
- mając na względzie potrzebę zapewnienia sprawnego przeniesienia pomiędzy służbami oraz przydatność funkcjonariuszy do służby w Służbie Celno-Skarbowej.
●Przepis ten stanowi powtórzenie dotychczasowego art. 101 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1799 ze zm.; dalej: ustawa o SC).
Wprowadza możliwość przeniesienia funkcjonariusza Policji lub Straży Granicznej do służby w KAS, jeżeli ma on szczególne kwalifikacje do jej pełnienia. Ustawodawca posługuje się w tym wypadku zwrotem niedookreślonym "szczególne kwalifikacje", które de facto oceniane są przez podmiot, od którego decyzji uzależnione jest takie przeniesienie. Podobnie jak w art. 101 ustawy o Służbie Celnej decyduje o tym minister finansów w porozumieniu obecnie z szefem KAS.
Przeniesienie jest kontynuacją dotychczasowego stosunku służbowego, o czym świadczy ust. 3 komentowanego artykułu.
Na podstawie art. 256 pkt 3 ustawy z 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1948 ze zm.; dalej: przepisy wprowadzające ustawę o KAS) dotychczas wydane rozporządzenie na podstawie delegacji ustawowej z art. 101 ust. 6 ustawy o SC obowiązuje aż do momentu wydania nowego aktu wykonawczego, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o KAS.
1. W celu sprawdzenia przydatności do służby na danym stanowisku badaniu psychofizjologicznemu, testowi sprawności fizycznej oraz badaniu psychologicznemu może zostać poddany, na wniosek lub z urzędu, funkcjonariusz wykonujący czynności, o których mowa w art. 113-117, art. 118 ust. 1-17, art. 119 ust. 1-10, art. 120 ust. 1-6, art. 122-126, art. 127 ust. 1-5, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1, 2 i 5 i art. 133, oraz funkcjonariusz przewidziany do wykonywania tych czynności.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres, warunki i tryb przeprowadzania badania psychofizjologicznego, testu sprawności fizycznej oraz badania psychologicznego,
2) terminy przeprowadzania badań i testów, w przypadku gdy badania lub testy mają charakter okresowy,
3) jednostki właściwe do przeprowadzania badania psychofizjologicznego, testu sprawności fizycznej oraz badania psychologicznego
- uwzględniając rodzaj i charakter zadań wykonywanych na określonych stanowiskach oraz metodykę przeprowadzania badań i testów, w zależności od celu badania lub testu.
●Przepis ten powiela dotychczasową treść art. 102 ustawy o SC i stanowi regulację szczególną (lex specialis) w stosunku do art. 153 ustawy o KAS. Wprowadza on test i badania przydatności do służby na danym stanowisku, a nie ogólnie w służbie w organach KAS. Przepis ten enumeratywnie wymienia czynności, do wykonywania których funkcjonariusz może przejść wymienione tym przepisem testy i badania.
Używanie przez ustawodawcę sformułowania "może" wprowadza fakultatywność takich działań. Tym samym funkcjonariusz wykonujący wskazane czynności oraz przewidziany do ich wykonywania nie musi mieć przeprowadzonych określonych tym przepisem badań lub testów.
Na podstawie art. 256 przepisów wprowadzających ustawę o KAS dotychczas wydane rozporządzenie ministra finansów z 25 marca 2015 r. w sprawie przeprowadzania testu sprawności fizycznej, badania psychologicznego i badania psychofizjologicznego funkcjonariuszy celnych (Dz.U. poz. 451) nie zostało przedłużone, jak ma to miejsce w odniesieniu do innych rozporządzeń. Tym samym brak jest obecnie przepisów wykonawczych regulujących tę materię.
1. Funkcjonariusza zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące w przypadku wszczęcia przeciwko niemu:
1) postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub
2) postępowania karnego skarbowego w sprawie o umyślne przestępstwo skarbowe.
2. Funkcjonariusza można zawiesić w pełnieniu obowiązków służbowych, na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku wszczęcia przeciwko niemu:
1) postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub
2) postępowania karnego skarbowego w sprawie o nieumyślne przestępstwo skarbowe, lub
3) postępowania dyscyplinarnego
- jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro KAS.
3. W przypadku wniesienia przeciwko funkcjonariuszowi aktu oskarżenia określonego w art. 55 § 1 Kodeksu postępowania karnego przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego.
5. Okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych wlicza się do okresu pełnienia służby, od którego zależą uprawnienia funkcjonariusza.
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, okres zawieszenia jest wliczany do okresu pełnienia służby tylko wówczas, gdy w postępowaniu karnym lub postępowaniu karnym skarbowym funkcjonariusz został uniewinniony albo postępowanie zostało umorzone ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego, a także w przypadku uchylenia prawomocnego wyroku skazującego.
7. Wniesienie środka odwoławczego od decyzji o zawieszeniu nie wstrzymuje jej wykonania.
8. Zawieszenie, o którym mowa w ust. 1 i 2, polega na odsunięciu funkcjonariusza od wykonywania dotychczasowych obowiązków. W okresie zawieszenia można powierzyć funkcjonariuszowi wykonywanie innych obowiązków służbowych.
9. Funkcjonariusz zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych jest obowiązany niezwłocznie złożyć do depozytu legitymację służbową oraz zdać przedmioty, sprzęt i urządzenia związane z wykonywanymi przez niego zadaniami, w szczególności akta i inne dokumenty prowadzonych przez niego spraw. Przepisu nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w ust. 8 zdanie drugie.
●Regulacja ta stanowi odpowiednik obowiązującego dotychczas art. 103 ustawy o SC. Wprowadza dwie podstawy zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu czynności służbowych: obligatoryjne, określone w ust. 1, oraz fakultatywne, wskazane w ust. 2. Charakter przesłanki zawieszenia uzależniony jest od rodzaju postawionych zarzutów, z powodu których wszczęto przeciwko funkcjonariuszowi postępowanie.
Odwołanie w ust. 2 komentowanego artykułu dotyczy tzw. prywatnego aktu oskarżenia, który może być wniesiony w sytuacji odmowy podjęcia takiej czynności przez oskarżyciela publicznego (prokuraturę).
W związku z możliwością odwołania się od decyzji o zawieszeniu wskazać należy na art. 276 ust. 5 ustawy o KAS, zgodnie z którym do postępowań w tym zakresie stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania karnego na podstawie art. 275 ustawy o KAS.
1. Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku:
1) orzeczenia trwałej niezdolności
do służby;
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie lub umyślne przestępstwo skarbowe;
3) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
4) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii okresowej w służbie przygotowawczej;
5) niespełnienia wymogów określonych w art. 155, z wyjątkami, o których mowa w art. 155 ust. 2 pkt 1 i 3;
6) odmowy złożenia ślubowania;
7) orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu pozbawienia praw publicznych;
8) prawomocnego orzeczenia zakazu wykonywania zawodu funkcjonariusza;
9) odmowy wykonania decyzji w sprawie przeniesienia, o którym mowa w art. 162 ust. 2 i 5;
10) pisemnego zgłoszenia przez funkcjonariusza żądania zwolnienia ze służby;
11) niezgłoszenia się do służby w terminie 14 dni od dnia zakończenia okresu oddelegowania, o którym mowa w art. 164-166.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie ze służby może nastąpić w sytuacji, gdy nie ma możliwości przeniesienia funkcjonariusza do służby cywilnej w jednostce organizacyjnej KAS, w której pełni służbę.
●Przepis ten stanowi powielenie dotychczasowego art. 104 ustawy o SC. W odróżnieniu od nowych przepisów poprzednia regulacja wymieniała 12 okoliczności obligatoryjnego zwolnienia ze służby funkcjonariusza. Obecne przepisy nie mówią już o zwolnieniu z powodu trwałej utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej przez lekarza orzecznika ZUS, oraz zwolnieniu funkcjonariuszy wykonujących określone czynności.
1. Funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku:
1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w służbie stałej, stwierdzonego w dwóch następujących po sobie ocenach okresowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w art. 179 ust. 1 pkt 2;
3) powołania do innej służby państwowej, objęcia funkcji z wyboru w organach wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego, podjęcia pracy w instytucji Unii Europejskiej, jednostce utworzonej przez Unię Europejską lub organizacji międzynarodowej;
4) niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe;
5) nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok;
6) warunkowego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego, jeżeli popełniony czyn stanowił przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
7) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 207 ust. 3, lub niepoddania się im, a także w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację, o której mowa w art. 207 ust. 4, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło na wniosek funkcjonariusza;
8) zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-7, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych;
9) upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.
2. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się w odniesieniu do funkcjonariusza oddelegowanego na podstawie art. 164 ust. 2.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy.
●Treść komentowanego artykułu powiela art. 105 ustawy o SC. W odróżnieniu od art. 179 ustawy o KAS wprowadza fakultatywne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza z pełnienia służby.
W dotychczasowej regulacji ustawodawca wskazywał na 10 przyczyn takiego zwolnienia. Obecne przepisy nie wymieniają przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
1. Funkcjonariusza nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 172, art. 179 ust. 1 pkt 2 i 10, art. 180 ust. 1 pkt 2, 3 i 8 oraz w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej.
2. W przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 172 lub art. 180 ust. 1 pkt 8 w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego przysługuje mu uposażenie do końca okresu ciąży oraz trwania wymienionego urlopu.
●Przepis ten powiela art. 105a ustawy o SC. Wprowadza okresy szczególnej ochrony funkcjonariuszy w ciąży oraz w czasie związanym z wychowywaniem dziecka. Podobnie jak dotychczas w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Celnej zwolnienie w okresach, o których mowa w przepisie, nakłada obowiązek wypłaty uposażenia takiej osobie.
Stosunek służbowy funkcjonariusza wygasa:
1) z dniem śmierci funkcjonariusza;
2) w przypadku niezgłoszenia się funkcjonariusza do służby - z upływem 7 dni od dnia:
a) doręczenia decyzji o uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby albo
b) doręczenia decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby, albo
c) doręczenia prawomocnego wyroku sądu uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby albo orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze Służby Celno-Skarbowej.
●Dotychczasowy art. 106 ustawy o SC został w całości przeniesiony do komentowanego przepisu. Przesłanki wygaśnięcia obejmują zarówno okoliczności naturalne, jak i określone zachowanie się funkcjonariusza, związane z niepodjęciem służby po doręczeniu decyzji lub wyroku wymienionego w tym przepisie.
1. W przypadkach, o których mowa w art. 179 ust. 1 pkt 10 i 11 oraz w art. 180 ust. 1 pkt 1, 4, 7 i 8, zwolnienie ze służby następuje po upływie odpowiednio:
1) 2 tygodni - w przypadku funkcjonariuszy służby przygotowawczej,
2) 3 miesięcy - w przypadku funkcjonariuszy służby stałej
- od dnia doręczenia decyzji o zwolnieniu ze służby.
2. Po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione dobrem KAS, funkcjonariusz może być zwolniony od pełnienia służby z zachowaniem prawa do uposażenia.
3. Termin określony w ust. 1 może zostać skrócony na wniosek funkcjonariusza, jeżeli zwolnienie ze służby następuje w związku z jego pisemnym zgłoszeniem żądania zwolnienia ze służby.
●Przepis ten odzwierciedla art. 107 ustawy o SC. Wskazuje na terminy, kiedy dochodzi do faktycznego zakończenia stosunku służbowego. Wymienione w treści tego przepisu odwołania dotyczą pisemnego żądania funkcjonariusza zwolnienia ze służby oraz niezgłoszenia się do służby w zakreślonym terminie po oddelegowaniu do pełnienia służby za granicą (obligatoryjne przesłanki zwolnienia ze służby), a także wskazanych, fakultatywnych podstaw do zwolnienia.
Ustęp 2 komentowanego przepisu wprowadza możliwość zwolnienia z pełnienia służby, tj. wykonywania obowiązków, przy jednoczesnym zachowaniu prawa do uposażenia.
Przepisy określające terminy w ust. 1 mają charakter semiimperatywny, gdyż mogą być skrócone na wniosek funkcjonariusza.
1. W przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby kierownik jednostki organizacyjnej niezwłocznie wyznacza funkcjonariuszowi stanowisko służbowe zgodne z jego kwalifikacjami i dotychczasowym przebiegiem służby oraz określa termin podjęcia służby, miejsce pełnienia służby oraz stopień służbowy i uposażenie nie niższe od dotychczasowego.
2. Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu się do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające jej niepodjęcie.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za miesiąc. Świadczenie pieniężne wypłaca się w terminie 14 dni od dnia złożenia przez funkcjonariusza pisemnego wniosku wraz z dokumentem potwierdzającym przywrócenie do służby.
4. Okres pozostawania poza służbą, z zastrzeżeniem ust. 5, wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia i świadczenia należne funkcjonariuszowi.
5. Za okres pozostawania poza służbą funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do urlopów, o których mowa w art. 216.
●Regulacja ta stanowi odzwierciedlenie art. 108 ustawy o SC. Określa zasady przywrócenia do służby, w tym wypłaty uposażenia za okres, kiedy służba nie była wykonywana. W odróżnieniu od art. 185 ustawy o KAS konsekwencje określone tym przepisem następują z mocy prawa (ex lege) i nie są wymagane żadne dodatkowe czynności, w tym np. wniosek funkcjonariusza.
1. W przypadku:
1) prawomocnego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego,
2) prawomocnego uniewinnienia,
3) uchylenia prawomocnego wyroku skazującego
- funkcjonariusza, na jego wniosek, przywraca się do służby na poprzednich warunkach.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, funkcjonariusz powinien zgłosić się do służby w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się odpowiednio postanowienia o umorzeniu postępowania albo wyroku.
3. Przepis art. 184 stosuje się odpowiednio.
●Przepis ten stanowi uzupełnienie art. 184 ustawy o KAS i powiela treść art. 109 ustawy o SC. Wskazać przy tym należy na istotną różnicę w odniesieniu do nieobowiązujących już regulacji. O ile bowiem art. 109 ust. 1 pkt 2 ustawy o SC mówił o "uniewinnieniu", o tyle komentowany przepis wskazuje na "prawomocne uniewinnienie". W praktyce wiązać się to będzie z określeniem początkowego biegu terminu, o którym mowa w ust. 2 tego przepisu, który rozpoczynać się będzie od uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego lub wydania wyroku ostatecznego.
1. Kierownik jednostki organizacyjnej, na wniosek funkcjonariusza zwolnionego ze służby w związku z powołaniem do innej służby państwowej, objęciem funkcji z wyboru w organach wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego, podjęciem pracy w instytucji Unii Europejskiej, jednostce utworzonej przez Unię Europejską lub organizacji międzynarodowej, po zakończeniu pracy w tej instytucji, jednostce lub organizacji, przywraca tego funkcjonariusza do służby.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariusz powinien złożyć w terminie 7 dni od dnia zakończenia pracy w instytucjach, jednostkach lub organizacjach, o których mowa w ust. 1.
3. Przepisy art. 184 ust. 1, 2, 4 i 5 oraz art. 185 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
●Regulacja ta jest odpowiednikiem art. 109a ustawy o SC. Należy w tym wypadku odróżnić delegowanie takiego funkcjonariusza (por. art. 164-166 ustawy o KAS) od zwolnienia ze służby w związku z powołaniem do służby w innych organach państwowych i jednostkach wymienionych w tym przepisie. W pierwszym przypadku nie następuje przerwanie służby, w analizowanym przypadku jest to powrót do służby. Odwołanie do art. 184 ustawy o KAS dotyczy przede wszystkim zasady naliczania uposażenia oraz określenia czasu służby na potrzeby pozostałych uprawnień i świadczeń.
W przypadku uchylenia kary dyscyplinarnej:
1) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe,
2) obniżenia stopnia służbowego,
3) pozbawienia stopnia oficerskiego lub generalskiego,
4) wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej
- przepis art. 184 stosuje się odpowiednio.
●Przepis ten jest odzwierciedleniem dotychczasowego art. 110 ustawy o SC. Wskazuje na konsekwencje uchylenia wskazanych enumeratywnie kar dyscyplinarnych. Katalog wszystkich kar wymienia art. 255 ustawy o KAS. Odwołanie do art. 184 ustawy o KAS wskazuje na konsekwencje przywrócenia do pełnienia służby na pierwotnym stanowisku.
1. Funkcjonariusz zwolniony ze służby albo którego stosunek służbowy wygasł na podstawie art. 182 pkt 2, albo wydalony ze Służby Celno-Skarbowej na podstawie prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej, otrzymuje niezwłocznie świadectwo służby.
2. Funkcjonariusz może żądać sprostowania świadectwa służby.
3. W przypadku śmierci funkcjonariusza, z żądaniem:
1) wydania świadectwa służby,
2) sprostowania świadectwa służby
- mogą wystąpić osoby, o których mowa w art. 251 ust. 1.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe dane, które powinno zawierać świadectwo służby, tryb wydawania i dokonywania sprostowań świadectwa służby, informacje, które są zamieszczane w świadectwie służby na żądanie funkcjonariusza, oraz wzór formularza świadectwa służby, mając na względzie zapewnienie prawidłowości wydawanych świadectw.
●Świadectwo służby jest odpowiednikiem świadectwa pracy wydawanego przy stosunkach prawnopracowniczych, regulowanych przepisami kodeksu pracy. Dotychczas problematykę tę regulował art. 111 ustawy o SC.
Na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 111 ust. 4 ustawy o SC obowiązuje aż do momentu wydania nowego aktu wykonawczego, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o KAS.
1. Czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.
2. Do celów rozliczania czasu służby:
1) przez dobę - należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której funkcjonariusz rozpoczyna służbę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu służby;
2) przez tydzień - należy rozumieć 7 kolejnych dni, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego.
3. Czas pełnienia służby funkcjonariusza wynosi przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie dłuższym niż 4 miesiące.
4. Czas pełnienia służby funkcjonariusza może być przedłużony przeciętnie do 48 godzin tygodniowo, w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 3, na polecenie przełożonego, w celu wykonania czynności służbowych.
5. Pełnienie służby w przedłużonym czasie służby jest dopuszczalne, gdy wymagają tego szczególne potrzeby służby.
6. Norma przedłużonego czasu służby, o którym mowa w ust. 4, nie może przekroczyć dla funkcjonariusza 400 godzin w roku kalendarzowym.
7. Funkcjonariuszowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, z zastrzeżeniem ust. 5.
8. Przepisy ust. 3, 4 i 7 nie mają zastosowania w przypadku konieczności:
1) wykonania czynności służbowych, jeżeli nie mogą one zostać przerwane;
2) zapewnienia ciągłości służby na stanowiskach, na których jest wymagane jej utrzymanie w sposób ciągły.
9. Przepisu ust. 7 nie stosuje się do funkcjonariusza pełniącego służbę w składzie załogi jednostki pływającej, o którym mowa w ust. 15-18.
10. W przypadku gdy pełnienie służby w przedłużonym czasie służby skutkuje skróceniem dobowego okresu nieprzerwanego odpoczynku, o którym mowa w ust. 7, funkcjonariuszowi przysługuje w następnej dobie dodatkowy czas na odpoczynek w wymiarze zapewniającym wyrównanie przysługującego mu okresu nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Przepis ust. 9 stosuje się odpowiednio.
11. Funkcjonariuszowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, z wyłączeniem funkcjonariusza pełniącego służbę w składzie załogi jednostki pływającej, o którym mowa w ust. 15-18.
12. Jeżeli dobowy czas służby wynosi co najmniej 6 godzin, funkcjonariusz ma prawo do przerwy w służbie trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu służby.
13. Za przedłużony czas służby funkcjonariuszowi przyznaje się, według jego wyboru, czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo uposażenie za przedłużony czas służby. W przypadkach uzasadnionych potrzebami służby o przyznaniu czasu wolnego od służby albo uposażenia za przedłużony czas służby decyduje kierownik jednostki organizacyjnej.
14. W przypadkach uzasadnionych specyfiką służby i jej organizacją może być stosowany system zmianowy.
15. Czas pełnienia służby funkcjonariusza pełniącego służbę w składzie załogi jednostki pływającej może wynieść 24 godziny lub dłużej.
16. Funkcjonariuszowi pełniącemu służbę w składzie załogi jednostki pływającej przez okres 24 godzin lub dłuższy przysługuje co najmniej 8 godzin odpoczynku w ciągu doby.
17. Po zakończeniu służby w składzie załogi jednostki pływającej funkcjonariuszowi udziela się czasu na odpoczynek w wymiarze nie mniejszym niż czas służby pełnionej w składzie tej załogi.
18. Funkcjonariuszowi pełniącemu służbę w składzie załogi jednostki pływającej przysługuje za każdy tydzień minimalny okres nieprzerwanego odpoczynku w wymiarze 24 godzin, wykorzystywany w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym.
19. Kierownik jednostki organizacyjnej prowadzi ewidencję czasu służby funkcjonariusza w celu prawidłowego ustalenia jego uposażenia za przedłużony czas służby i innych świadczeń związanych ze służbą. Kierownik jednostki organizacyjnej udostępnia tę ewidencję funkcjonariuszowi na jego żądanie.
20. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) rozkład czasu służby,
2) sposób ustalania wysokości uposażenia za przedłużony czas służby,
3) tryb udzielania czasu wolnego za przedłużony czas służby albo wypłacania uposażenia za przedłużony czas służby,
4) sposób prowadzenia ewidencji czasu służby
- biorąc pod uwagę potrzebę zagwarantowania prawa do wypoczynku oraz prawidłowej realizacji zadań Służby Celno-Skarbowej, a także terminowego wypłacania uposażenia oraz rzetelnego dokumentowania dokonywanych czynności.
●Regulacja ta określa czas pracy funkcjonariusza i stanowi nawiązanie do art. 112 ustawy o SC. Zasadą jest, że specyfika związana z pełnieniem służby w formacji mundurowej prowadzi do szczególnego sposobu regulacji czasu pracy funkcjonariusza. Komentowany przepis w sposób relatywnie wyczerpujący określa zasady liczenia czasu pracy oraz przerw i odpoczynku. W przypadku innych formacji mundurowych ustawowy zakres regulacji jest znacznie węższy (por. art. 33 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji; t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.).
ROZDZIAŁ 4 STANOWISKA I STOPNIE SŁUŻBOWE FUNKCJONARIUSZY
1. Funkcjonariusze pełnią służbę na stanowiskach służbowych.
2. Stanowiska służbowe, które wiążą się ze zwierzchnictwem służbowym, są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych KAS.
3. Do powoływania na stanowiska, o których mowa w ust. 2, i odwoływania z tych stanowisk właściwy jest kierownik jednostki organizacyjnej, chyba że ustawa stanowi inaczej.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz i kategorie stanowisk służbowych funkcjonariuszy,
2) wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowisk służbowych,
3) dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów, o których mowa w pkt 2,
4) tryb awansowania na stanowiska służbowe,
5) tryb dokonywania zmian na stanowiskach służbowych
- uwzględniając zakres zadań wykonywanych na określonym stanowisku służbowym, oceny okresowe i opinie służbowe oraz przebieg służby.
●Pełnienie służby związane jest z określonym zaszeregowaniem funkcjonariusza, które wyrażane jest stanowiskiem służbowym. Komentowany przepis wskazuje tylko na istnienie stanowisk, określając delegację ustawową dla ministra finansów do wydania rozporządzenia w tej sprawie. Regulacja ta jest odpowiednikiem art. 113 ustawy o SC.
Na podstawie delegacji ustawowej obowiązuje obecnie rozporządzenie ministra rozwoju i finansów z 27 lutego 2017 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych (Dz.U. poz. 444).
1. W Służbie Celno-Skarbowej obowiązują następujące korpusy i stopnie służbowe:
1) korpus szeregowych Służby Celno-Skarbowej:
a) aplikant,
b) starszy aplikant;
2) korpus podoficerów Służby Celno-Skarbowej:
a) młodszy rewident,
b) rewident,
c) starszy rewident,
d) młodszy rachmistrz,
e) rachmistrz,
f) starszy rachmistrz;
3) korpus aspirantów Służby Celno-Skarbowej:
a) młodszy aspirant,
b) aspirant,
c) starszy aspirant;
4) korpus oficerów młodszych Służby Celno-Skarbowej:
a) podkomisarz,
b) komisarz,
c) nadkomisarz;
5) korpus oficerów starszych Służby Celno-Skarbowej:
a) podinspektor,
b) młodszy inspektor,
c) inspektor;
6) korpus generałów Służby Celno-Skarbowej:
a) nadinspektor,
b) generał.
2. Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Zastępcę Szefa Krajowej Administracji Skarbowej mianuje na stopnie służbowe minister właściwy do spraw finansów publicznych.
3. Dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz ich zastępców mianuje na stopnie służbowe Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
4. Na pierwszy stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celno-Skarbowej oraz na stopnie służbowe w korpusie generałów Służby Celno-Skarbowej mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych w porozumieniu z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej. Na pozostałe stopnie służbowe w korpusie oficerów młodszych Służby Celno-Skarbowej oraz w korpusie oficerów starszych Służby Celno-Skarbowej mianuje Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
5. W przypadkach innych niż wymienione w ust. 2-4 na stopnie służbowe mianuje kierownik jednostki organizacyjnej.
6. Mianowanie na stopnie służbowe uzależnione jest od opinii służbowej i zajmowanego stanowiska służbowego.
7. Na pierwszy stopień w korpusie podoficerów Służby Celno-Skarbowej może być mianowany funkcjonariusz mianowany do służby stałej.
8. Na pierwszy stopień w korpusie aspirantów Służby Celno-Skarbowej może być mianowany funkcjonariusz, który odbył szkolenie specjalistyczne i złożył z wynikiem pozytywnym egzamin kończący to szkolenie.
9. Na pierwszy stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celno-Skarbowej może być mianowany funkcjonariusz, który posiada wykształcenie wyższe oraz odbył szkolenie specjalistyczne i złożył z wynikiem pozytywnym egzamin kończący to szkolenie.
10. Egzaminy, o których mowa w ust. 8 i 9, przeprowadza komisja powołana przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
11. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres i sposób prowadzenia szkolenia specjalistycznego dla poszczególnych korpusów oraz zasady rekrutacji uczestników szkolenia,
2) zakres wiedzy i umiejętności podlegających sprawdzeniu oraz sposób przeprowadzenia egzaminu,
3) skład i tryb powoływania komisji, o której mowa w ust. 10, oraz niezbędne kwalifikacje członków komisji
- uwzględniając specyfikę szkolenia dla poszczególnych korpusów oraz konieczność zdobycia przez uczestników szkolenia niezbędnej wiedzy w danym zakresie i rzetelnego przeprowadzenia egzaminu.
●Regulacja ta nawiązuje do art. 115 ustawy o SC, wprowadzając strukturę stopni służbowych i korpusów w Służbie Celno-Skarbowej. Wprowadza również zasady mianowania oraz wskazuje osoby, które takiego mianowania dokonują.
Ze względu na art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS dotychczas wydane rozporządzenie na podstawie delegacji ustawowej z art. 115 ust. 10 ustawy o SC obowiązuje aż do momentu wydania nowego aktu wykonawczego, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o KAS.
1. Stopnie służbowe są dożywotnie.
2. Funkcjonariusz zwolniony ze służby może używać stopnia służbowego, z dodaniem określenia "w stanie spoczynku", chyba że nastąpiła utrata tego stopnia.
●Komentowany przepis wprowadza zasady używania stopni, w tym posługiwania się nimi w stanie spoczynku. Analogicznie brzmiał dotychczasowy art. 116 ustawy o SC.
Utrata stopnia służbowego następuje w przypadku:
1) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
2) orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu pozbawienia praw publicznych;
3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej.
●Przesłanki utraty stopnia służbowego należy odróżnić od zwolnienia ze służby. Oznacza to, że osoba zwolniona, poza przypadkami wymienionymi w komentowanym przepisie, jeżeli nie pozbawiono jej stopnia służbowego, zachowuje go również po zakończeniu czynnego wykonywania swoich obowiązków.
Katalog przyczyn utraty stopnia ma charakter enumeratywny i jako wyjątek od zasady określonej art. 193 ustawy o KAS winien być interpretowany ściśle, nierozszerzająco.
1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych, pozbawia stopnia służbowego nadinspektora i generała w korpusie generałów Służby Celno-Skarbowej.
2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej pozbawia stopnia służbowego funkcjonariuszy z korpusu oficerów młodszych Służby Celno-Skarbowej i korpusu oficerów starszych Służby Celno-Skarbowej.
3. Kierownik jednostki organizacyjnej obniża stopień służbowy oraz pozbawia stopnia służbowego w przypadkach innych niż określone w ust. 1 i 2.
●Przepis ten powiela dotychczasowy art. 118 ustawy o SC. Określa podmioty, które pozbawiają funkcjonariuszy stopni. Domniemanym podmiotem jest kierownik jednostki organizacyjnej, który obniża wszystkie stopnie, z wyjątkiem przypadków określonych ust. 1 i 2 komentowanego artykułu.
1. Funkcjonariuszowi przywraca się stopień służbowy w przypadku uchylenia:
1) prawomocnego wyroku sądu orzekającego pozbawienie praw publicznych;
2) prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe;
3) prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej;
4) prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej pozbawienia stopnia oficerskiego lub generalskiego;
5) prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia służbowego.
2. W przypadku przywrócenia stopnia służbowego przepis art. 195 stosuje się odpowiednio.
●Przywrócenie określone komentowanym przepisem następuje z mocy prawa. Analogicznie brzmiał art. 119 ustawy o SC.
Odesłanie do art. 195 w ust. 2 komentowanego przepisu wskazuje na podmioty, które dokonują przywrócenia stopnia służbowego.
1. Mianowanie na wyższy stopień służbowy następuje odpowiednio do zajmowanego stanowiska służbowego, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz opinii służbowej i nie może nastąpić później niż po odbyciu 5 lat służby w stopniach: szeregowych, podoficerów i aspirantów, z wyłączeniem stopnia starszego aspiranta, i nie wcześniej niż po odbyciu służby w stopniu:
1) starszego aplikanta - roku;
2) młodszego rewidenta - roku;
3) rewidenta - roku;
4) starszego rewidenta - roku;
5) młodszego rachmistrza - roku;
6) rachmistrza - roku;
7) starszego rachmistrza - roku;
8) młodszego aspiranta - 2 lat;
9) aspiranta - 2 lat;
10) starszego aspiranta - 2 lat;
11) podkomisarza - 2 lat;
12) komisarza - 2 lat;
13) nadkomisarza - 2 lat;
14) podinspektora - 3 lat;
15) młodszego inspektora - 3 lat;
16) inspektora - 3 lat.
2. Do terminu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów:
1) prowadzenia postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego;
2) prowadzenia postępowania karnego skarbowego przeciwko funkcjonariuszowi o umyślne przestępstwo skarbowe;
3) prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszowi;
4) za które funkcjonariusz otrzymał negatywną ocenę okresową;
5) nieobecności trwających łącznie co najmniej połowę okresu służby wymaganego do nadania wyższego stopnia służbowego z tytułu urlopu bezpłatnego, urlopu wychowawczego oraz choroby;
6) niepełnienia służby przez co najmniej połowę okresu służby wymaganego do nadania wyższego stopnia służbowego z powodu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku:
1) gdy w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariusz został uniewinniony albo gdy postępowanie takie zostało umorzone wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełnienia czynu;
2) gdy w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym funkcjonariusz został uniewinniony albo gdy takie postępowanie zostało umorzone ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1-2 i 6 Kodeksu postępowania karnego, a także w przypadku uchylenia prawomocnego wyroku skazującego.
4. Funkcjonariusza można mianować na wyższy stopień służbowy przed upływem okresów, o których mowa w ust. 1, jeżeli:
1) ma szczególne kwalifikacje zawodowe lub
2) ma szczególne umiejętności do pełnienia służby, lub
3) zasługuje na wyróżnienie.
5. Funkcjonariusza zwalnianego ze służby w przypadkach, o których mowa w art. 179 ust. 1 pkt 10 oraz art. 180 ust. 1 pkt 3, za zgodą Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, można mianować na wyższy stopień służbowy za szczególne zasługi w KAS.
6. W uzasadnionych przypadkach funkcjonariusza można pośmiertnie mianować na wyższy stopień służbowy.
7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) tryb mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy,
2) osoby uprawnione do składania wniosków,
3) terminy dokonywania mianowań,
4) wzór wniosku o mianowanie
- mając na uwadze sprawne i prawidłowe dokonywanie mianowań na stopień służbowy oraz właściwość przełożonych w tym zakresie.
●Komentowana regulacja powiela dotychczasowy art. 120 ustawy o SC. Wskazuje na terminy minimalne oraz maksymalne, związane z mianowaniem na stopień wyższy. Precyzuje także, jakie okresy uzasadniające mianowanie na wyższy stopień wlicza się do pełnienia służby.
Na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS dotychczas wydane rozporządzenie na podstawie delegacji ustawowej z art. 120 ust. 7 ustawy o SC obowiązuje aż do momentu wydania nowego aktu wykonawczego, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o KAS.
1. Funkcjonariusza Policji albo Straży Granicznej przyjmowanego do służby mianuje się na stopień służbowy w Służbie Celno-Skarbowej równorzędny z posiadanym stopniem służbowym, jeżeli osoba ta ma kwalifikacje i umiejętności szczególnie przydatne do pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej.
2. Mianowanie funkcjonariusza Policji albo Straży Granicznej na stopień służbowy w Służbie Celno-Skarbowej może być uzależnione od odbycia szkolenia wymaganego do mianowania na dany stopień służbowy.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, równorzędność stopni, o których mowa w ust. 1, uwzględniając równorzędność okresów służby i stażu oraz uzyskanych w dotychczasowych jednostkach kwalifikacji zawodowych z kwalifikacjami w Służbie Celno-Skarbowej.
●Przepis ten wprowadza zasady przeniesienia funkcjonariusza Policji oraz Straży Granicznej do pełnienia służby w strukturach organów KAS. Jest on odpowiednikiem dotychczasowego art. 121 ustawy o SC.
Zasadą jest przeniesienie funkcjonariusza i mianowanie go na stopień równorzędny w stosunku do tego, który miał w dotychczas pełnionej służbie. Ze względu na rozbieżności w stopniach różnych formacji mundurowych przepis zawiera delegację ustawową do określenia m.in. równorzędności stopni. Obecnie reguluje to rozporządzenie ministra rozwoju i finansów z 20 lutego 2017 r. w sprawie równorzędności stopni policyjnych i Straży Granicznej ze stopniami służbowymi w Służbie Celno-Skarbowej (Dz.U. poz. 342). Rozporządzenie to zawiera załącznik w formie tabeli, który określa wzajemnie porównywalne stopnie wymienionych w komentowanym przepisie trzech formacji mundurowych.
ROZDZIAŁ 5 OBOWIĄZKI I PRAWA FUNKCJONARIUSZY
Funkcjonariusz jest obowiązany:
1) dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania;
2) rzetelnie i terminowo wykonywać powierzone zadania;
3) racjonalnie gospodarować środkami publicznymi;
4) podnosić kwalifikacje zawodowe;
5) godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią.
●Przepis ten rozpoczyna rozdział 5 działu VI ustawy o KAS, określający obowiązki i prawa funkcjonariuszy. Warto zwrócić uwagę na kolejność zastosowaną przez ustawodawcę, który najpierw wskazuje na obowiązki, a dopiero później prawa funkcjonariuszy. Oddaje to charakter służby, która z istoty swojej jest szczególną relacją pomiędzy funkcjonariuszem a jednostką, w której służy.
Artykuł 199 ustawy o KAS powiela art. 122 ustawy o SC. W odróżnieniu jednak od dotychczasowej regulacji, gdzie zdanie pierwsze zawierało sformułowanie "w szczególności", obecna treść wskazuje w sposób enumeratywny na katalog obowiązków funkcjonariusza. Porównując wzmiankowane przepisy, można stwierdzić, że o ile wyliczenie zawarte w ustawie o SC miało charakter przykładowy, o tyle komentowany przepis zawiera zamkniętą grupę obowiązków.
Każdy ze wskazanych obowiązków oparty jest na wyrażeniach nieostrych, mających charakter klauzul generalnych. Zbliża to komentowane regulacje do norm etycznych, a nie norm prawnych opatrzonych sankcją skupioną.
1. Funkcjonariusz jest obowiązany składać oświadczenie o swoim stanie majątkowym:
1) przy nawiązywaniu stosunku służbowego i przy zwalnianiu ze służby;
2) corocznie;
3) na żądanie kierownika jednostki organizacyjnej.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, oświadczenie składa się w terminie do dnia 31 marca. Oświadczenie należy składać według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego. Oświadczenie składa się kierownikowi jednostki organizacyjnej.
3. Dyrektor izby administracji skarbowej, naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego oraz ich zastępcy składają oświadczenia o stanie majątkowym Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej.
4. W przypadku niezłożenia oświadczenia o stanie majątkowym w terminie, o którym mowa w ust. 2, z powodu nieobecności w służbie, funkcjonariusz składa oświadczenie o stanie majątkowym pierwszego dnia po stawieniu się do służby.
5. Oświadczenie o stanie majątkowym powinno zawierać informacje o źródłach i wysokości uzyskanych przychodów, posiadanych zasobach pieniężnych, nieruchomościach, uczestnictwie w spółkach cywilnych lub spółkach prawa handlowego, posiadanych udziałach lub akcjach w tych spółkach, mieniu nabytym od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, gminy, związku międzygminnego, powiatu, związku powiatów, związku powiatowo-gminnego lub związku metropolitalnego, które podlegało zbyciu w drodze przetargu, mieniu ruchomym, innych prawach majątkowych oraz o zobowiązaniach pieniężnych.
6. Do dokonywania analizy oświadczeń składanych przez funkcjonariuszy przepis art. 149 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
7. Oświadczenie o stanie majątkowym przechowuje się przez okres 6 lat.
8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach oświadczeń o stanie majątkowym, sposób ich analizy, a także wzór oświadczenia o stanie majątkowym, wraz z pouczeniem o odpowiedzialności za podanie informacji niezgodnych ze stanem faktycznym, uwzględniając zakres danych objętych oświadczeniem. Wydając rozporządzenie, minister właściwy do spraw finansów publicznych uwzględni potrzebę zapewnienia prawidłowego składania i przechowywania oświadczeń o stanie majątkowym oraz ograniczenia dostępu do tych oświadczeń.
●Przepis ten nawiązuje do art. 123 ustawy o SC. Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem ust. 3 tego przepisu termin corocznego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym mijał 15 maja roku kolejnego. Mając na uwadze, że załącznikiem do zeznania była deklaracja roczna, którą osoby fizyczne składają do końca kwietnia roku następnego po roku, którego zeznanie podatkowe dotyczy, funkcjonariusze Służby Celnej składali oświadczenia po upływie terminu wynikającego z regulacji podatkowych.
Obecnym terminem jest koniec marca, a zatem okres wcześniejszy niż termin złożenia rocznej deklaracji podatkowej. Wprawdzie obecne przepisy nie wskazują na obowiązek załączenia zeznania rocznego do oświadczenia, to jednak większość elementów objętych art. 200 ust. 5 ustawy o KAS wynika z takiej deklaracji. W konsekwencji tworzenie nowych formularzy z pominięciem deklaracji podatkowej jako podstawowego źródła o dochodach i majątku funkcjonariusza wydaje się dodatkową, zbędną biurokracją. Co więcej, brak jest nowego rozporządzenia na podstawie delegacji z ust. 8 komentowanego artykułu. Zgodnie z art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS dotychczasowe rozporządzenie wydane na podstawie art. 123 ust. 10 ustawy o SC obowiązuje przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o KAS.
Funkcjonariusz przy wykonywaniu obowiązków służbowych nie może:
1) kierować się interesem jednostkowym lub grupowym;
2) uczestniczyć w strajku, a także w działalności zakłócającej normalną pracę jednostki organizacyjnej KAS;
3) publicznie manifestować poglądów politycznych.
●Regulacja powiela art. 124 ustawy o SC. Jej treść uzasadniona jest specyfiką pełnionej służby, która nie może być zależna od preferencji politycznych oraz okoliczności związanych z samym jej pełnieniem. Regulacja ta jest również konsekwencją obowiązku wynikającego z art. 204 ust. 1 ustawy o KAS.
1. Funkcjonariusz nie może:
1) być członkiem partii politycznej;
2) być członkiem zarządów, rad nadzorczych lub komisji rewizyjnych spółek prawa handlowego lub spółdzielni, z wyjątkiem rad nadzorczych spółdzielni mieszkaniowych;
3) być zatrudniony lub wykonywać innych zajęć, które mogłyby wywołać podejrzenie o jego stronniczość lub interesowność albo pozostawałyby w sprzeczności z jego obowiązkami służbowymi;
4) być członkiem zarządów fundacji prowadzących działalność gospodarczą;
5) posiadać w spółkach prawa handlowego więcej niż 10% akcji lub udziałów przedstawiających więcej niż 10% kapitału zakładowego - w każdej z tych spółek;
6) prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności;
7) sprawować funkcji w podmiotach, których działalność jest związana z obrotem towarami z zagranicą lub obrotem krajowym towarami pochodzącymi z zagranicy, lub świadczyć pracy na rzecz tych podmiotów albo na rzecz przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych lub innych osób zagranicznych prowadzących działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, nie dotyczy działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej w formie i zakresie gospodarstwa rodzinnego.
●Ograniczenia te stanowią uzupełnienie art. 202 ustawy o KAS i uzasadnione są koniecznością niezależności funkcjonariusza przy pełnieniu przez niego służby od innych okoliczności, które mogłyby mieć na nią wpływ. Regulacja ta nawiązuje do art. 125 ustawy o Służbie Celnej. Wyjątkiem od zakazów określonych tym przepisem jest art. 205 ustawy o KAS.
1. Funkcjonariusz w czasie pełnienia służby w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego obsługującym przejście graniczne albo wykonujący czynności, o których mowa w art. 113-117, art. 118 ust. 1-17, art. 119 ust. 1-10, art. 120 ust. 1-6, art. 122-126, art. 127 ust. 1-5, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1, 2 i 5 i art. 133, nie może posiadać ani korzystać z prywatnych przenośnych urządzeń służących do komunikacji elektronicznej, które umożliwiają indywidualne porozumiewanie się na odległość, z wyjątkiem urządzeń, których posiadanie funkcjonariusz zgłosił przed każdym rozpoczęciem służby zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu służby, podając równocześnie dane identyfikujące to urządzenie.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, zakres danych identyfikujących urządzenie, o którym mowa w ust. 1, mając na uwadze zapewnienie możliwości ustalenia funkcjonariusza zgłaszającego urządzenie.
●Regulacja ta jest wyrazem ochrony tajemnicy danych przekazywanych w ramach pełnienia służby przez funkcjonariuszy. Analogicznie brzmiał art. 125a ustawy o SC.
Na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 125a ust. 2 ustawy o SC obowiązuje aż do momentu wydania nowych aktów wykonawczych, nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o KAS.
1. Funkcjonariusz jest obowiązany wykonywać polecenia służbowe przełożonych.
2. Jeżeli polecenie służbowe w przekonaniu funkcjonariusza jest niezgodne z prawem, godzi w interes społeczny lub zawiera znamiona pomyłki, funkcjonariusz powinien przedstawić swoje zastrzeżenia przełożonemu na piśmie. W razie pisemnego potwierdzenia polecenia funkcjonariusz powinien je wykonać, zawiadamiając jednocześnie o zastrzeżeniach kierownika jednostki organizacyjnej, a gdy polecenie wydał kierownik jednostki organizacyjnej - Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
3. Funkcjonariusz jest obowiązany odmówić wykonania polecenia, jeżeli jego wykonanie prowadziłoby do popełnienia przestępstwa, wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.
4. O odmowie wykonania polecenia, o którym mowa w ust. 3, funkcjonariusz jest obowiązany zawiadomić kierownika jednostki organizacyjnej bądź Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, z pominięciem drogi służbowej.
5. Przepisy art. 115 § 18 oraz art. 318 Kodeksu karnego stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy.
●Obowiązek wykonywania poleceń służbowych wynika z istnienia podległości funkcjonariusza w stosunku do przełożonych. Niewykonanie takiego polecenia prowadzić będzie do odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza (art. 254 pkt 3 ustawy o KAS), z wyjątkiem tzw. uzasadnionej odmowy, określonej ust. 2 komentowanego artykułu.
Odwołanie do regulacji kodeksu karnego dotyczy traktowania wydanego polecenia przez przełożonego jako rozkazu, którego wykonanie nie będzie prowadziło do popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa, chyba że wykonując polecenie, umyślnie popełni przestępstwo.
Regulacja ta powiela treść dotychczasowego art. 127 ustawy o SC.
1. Funkcjonariusz może wykonywać dodatkowe zajęcia zarobkowe jedynie za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej. W odniesieniu do dyrektora izby administracji skarbowej lub jego zastępcy zgody udziela Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze zarządzenia, rodzaje zajęć zarobkowych, które nie wymagają zgody kierownika jednostki organizacyjnej.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, funkcjonariusz jest obowiązany poinformować kierownika jednostki organizacyjnej przed podjęciem tego zajęcia.
●Przepis ten stanowi wyjątek w odniesieniu do art. 202 ustawy o KAS. Powiela on dotychczasową treść art. 128 ustawy o SC. Obecna delegacja ustawowa nie została wykorzystana przez ministra finansów i na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 128 ust. 2 ustawy o SC obowiązuje aż do momentu wydania nowych aktów wykonawczych. Nie dłużej jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o KAS.
1. Funkcjonariusz służby stałej podlega ocenie okresowej dokonywanej przez kierownika jednostki organizacyjnej raz na 2 lata.
2. W przypadku negatywnej oceny okresowej dodatkową ocenę przeprowadza się po upływie 6 miesięcy od dnia doręczenia funkcjonariuszowi pierwszej oceny. W przypadku nieobecności funkcjonariusza w służbie, bieg terminu zawiesza się na czas trwania tej nieobecności.
3. Funkcjonariusz zapoznaje się z oceną okresową w terminie 14 dni od dnia jej sporządzenia. W terminie 14 dni od dnia zapoznania się z oceną funkcjonariusz może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
4. Niezależnie od oceny okresowej dokonywanej przez kierownika jednostki organizacyjnej, bezpośredni przełożony może wydawać opinię służbową dotyczącą przebiegu służby funkcjonariusza. Funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z opinią, wnieść odwołanie do kierownika jednostki organizacyjnej.
5. Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz Zastępcy Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) kryteria, na podstawie których są sporządzane oceny i opinie,
2) skalę ocen i przesłanki, które uwzględnia się w procesie oceniania i opiniowania,
3) wzór kwestionariusza oceny okresowej i opinii,
4) tryb przeprowadzenia oceny okresowej oraz tryb rozpatrywania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących tej oceny,
5) tryb wydawania opinii służbowych oraz rozpatrywania odwołań od opinii służbowych
- uwzględniając okoliczności powodujące sporządzanie opinii, przesłanki dokonywania oceny lub opiniowania oraz udział organizacji społecznych w procesie oceniania.
●Regulacja mówi o weryfikacji jakości pełnionej przez funkcjonariusza służby. Jest ona analogiczna do art. 129 ustawy o SC. W odniesieniu do komentowanego przepisu obecnie stosować należy rozporządzenie ministra finansów wydane na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy o SC (art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS).
1. O zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. poz. 1822).
2. Funkcjonariusz może być skierowany do komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 1:
1) z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą;
2) z urzędu - w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego.
3. Funkcjonariusz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, o której mowa w ust. 1, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym.
4. W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, funkcjonariusz może zostać skierowany na obserwację w podmiocie leczniczym, jeżeli wyrazi na to zgodę.
5. Skierowanie do komisji lekarskiej, o której mowa w ust. 1, wydaje kierownik jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełni służbę.
6. Koszty zleconych badań są pokrywane z budżetu państwa z części, o której mowa w art. 9 ust. 1.
7. W zakresie nieuregulowanym w ustawie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych stosuje się odpowiednio.
8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności albo niezdolności kandydata lub funkcjonariusza do pełnienia służby, oraz szczegółowe objaśnienia odnoszące się do tych chorób i ułomności, jak również zalecane czynności wskazane przy ich ustalaniu w przypadkach, w których wymaga tego wiedza medyczna, uwzględniając potrzebę ustalenia w toku badania przez komisje lekarskie, o których mowa w ust. 1, przydatności i predyspozycji do służby z uwagi na charakter i warunki pełnienia tej służby oraz konieczność zapewnienia jednolitego orzecznictwa.
9. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza skierowania do komisji lekarskich kandydata do służby oraz funkcjonariusza, o których mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zawarcia w nim informacji niezbędnych do oceny zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do pełnienia służby.
●Regulacja ta określa szczególny tryb weryfikacji zdolności fizycznych i psychicznych funkcjonariuszy i powiela art. 130 ustawy o SC. Obecnie wydane zostało wyłącznie rozporządzenie na podstawie delegacji ustawowej określonej ust. 9 komentowanego artykułu. Jest to rozporządzenie ministra rozwoju i finansów z 23 marca 2017 r. w sprawie wzoru formularza skierowania kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza tej Służby do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. poz. 661). Brak jest wciąż rozporządzenia wydanego na podstawie ust. 8 tego artykułu, a przepisy wprowadzające ustawę o KAS nie zawierają odniesienia do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 130 ust. 8 ustawy o SC.
1. Funkcjonariusz jest obowiązany wykonywać obowiązki służbowe w umundurowaniu.
2. Umundurowanie, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariusz otrzymuje do bezpłatnego korzystania. Składniki umundurowania są wyceniane w sposób bezwalutowy poprzez przypisanie im odpowiedniej liczby punktów przeliczeniowych. W przypadkach zwolnienia ze służby z przyczyn, o których mowa w art. 179 ust. 1 pkt 2-11 oraz art. 180 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9, funkcjonariusz jest obowiązany do zwrotu równowartości pieniężnej składników umundurowania, z wyłączeniem zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 179 ust. 1 pkt 10 w związku z przejściem na emeryturę albo rentę.
3. W uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki organizacyjnej może zwolnić funkcjonariusza od wykonywania obowiązków służbowych w umundurowaniu.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wzory, kolory oraz rodzaje umundurowania,
2) wzory, kolory oraz rodzaje oznaczeń stopni służbowych i znaków identyfikacji osobistej funkcjonariuszy,
3) tryb przydziału oznaczeń stopni służbowych i znaków identyfikacji osobistej funkcjonariuszy,
4) przypisanie składnikom umundurowania liczby punktów przeliczeniowych,
5) tryb przydziału składników umundurowania,
6) wykaz składników umundurowania, za które przysługuje równoważnik pieniężny, oraz wysokość tego równoważnika,
7) warunki przyznawania równoważnika pieniężnego w zamian za składniki umundurowania oraz za okresowe czyszczenie umundurowania,
8) sposób noszenia poszczególnych rodzajów umundurowania, oznaczeń stopni służbowych oraz znaków identyfikacji osobistej funkcjonariuszy,
9) przypadki, w których funkcjonariusz może zostać zwolniony z obowiązku wykonywania obowiązków służbowych w umundurowaniu,
10) wartość punktu przeliczeniowego,
11) sposób wyliczenia zwrotu równowartości pieniężnej składników umundurowania, o której mowa w ust. 2
- uwzględniając we wzorach umundurowania wizerunek orła białego ustalony dla godła państwowego oraz biorąc pod uwagę zastosowanie określonego rodzaju umundurowania funkcjonariusza do realizowanych przez niego zadań.
●Regulacja ta jest analogiczna do dotychczasowego art. 131 ustawy o SC. Umundurowanie jest przekazywane nieodpłatnie w celu wykonywania czynności służbowych i nie stanowi przychodu funkcjonariusza w ramach stosunku służbowego (art. 21 ust. 1 pkt 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.). Zobowiązany jest on jednak do zwrotu równowartości tego umundurowania w określonych enumeratywnie przypadkach.
Dotychczas nie zostało wydane rozporządzenie wynikające z delegacji określonej ust. 4 komentowanego artykułu. Zgodnie z art. 186 przepisów wprowadzających ustawę o KAS dotychczasowe składniki umundurowania zachowują ważność przez trzy lata od wejścia w życie ustawy o KAS.
1. Funkcjonariusz, który został zwolniony ze służby przed upływem 3 lat od dnia ukończenia nauki w formach szkolnych i pozaszkolnych oraz na kursach zawodowych w służbie przygotowawczej, której koszty zostały pokryte z budżetu państwa, jest obowiązany do zwrotu tych kosztów zmniejszonych proporcjonalnie w stosunku do okresu pozostawania w stosunku służbowym po ukończeniu nauki.
2. Przepis ust. 1 ma zastosowanie w przypadku:
1) zwolnienia funkcjonariusza ze służby z przyczyn, o których mowa w art. 179 ust. 1 pkt 2-11 oraz art. 180 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9;
2) orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej;
3) wygaśnięcia stosunku służbowego z przyczyn, o których mowa w art. 182 pkt 2.
3. W uzasadnionych przypadkach Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zwolnić osobę obowiązaną do zwrotu kosztów określonych w ust. 1 z obowiązku ich zwrotu.
●Przepis ten wprowadza obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na szkolenie lub naukę funkcjonariusza, jeżeli został zwolniony do trzech lat od ukończenia takiej nauki w służbie przygotowawczej. Regulacja ta powiela dotychczasowy art. 132 ustawy o SC.
Funkcjonariusz, w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych w Kodeksie karnym.
●Ochrona określona kodeksem karnym obejmowała również funkcjonariuszy Służby Celnej, na podstawie art. 133 ustawy o SC. W świetle przepisów kodeksu karnego polega ona najczęściej na zaostrzeniu kary za czyn popełniony przeciwko funkcjonariuszowi w porównaniu do czynu popełnionego w stosunku do każdej innej osoby (np. art. 148 par. 3 kodeksu karnego).
1. Funkcjonariuszowi przysługuje zwrot kosztów obrony, jeżeli postępowanie karne wszczęte przeciwko niemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych zostanie zakończone prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu postępowania wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełnienia przestępstwa albo wyrokiem uniewinniającym.
2. Koszty, w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego obrońcy, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615, 1064, 1224, 1255 i 1311 oraz z 2016 r. poz. 1579) są pokrywane z budżetu państwa, z części, o której mowa w art. 9 ust. 1, na wniosek funkcjonariusza.
●Regulacja ta wprowadza kompensację wydatków poniesionych na obronę funkcjonariusza w postępowaniu karnym, pod warunkiem że zakończyło się ono prawomocnym orzeczeniem o braku jego odpowiedzialności. Zwrot ten następuje dopiero po zakończonym postępowaniu i limitowany jest do wynagrodzenia jednego obrońcy. Ponadto funkcjonariusz musi złożyć stosowny wniosek. Analogicznie brzmiał dotychczasowy art. 134 ustawy o SC.
1. Funkcjonariuszom i członkom ich rodzin, byłym funkcjonariuszom, w tym emerytom i rencistom i członkom ich rodzin, mogą być przyznawane świadczenia socjalne.
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, podmioty uprawnione do wypłaty świadczeń socjalnych, rodzaj i zakres tych świadczeń, sposób obliczania i ich wysokość, terminy rozliczeń oraz wypłaty, uwzględniając prawidłowość wypłacanych świadczeń.
●Świadczenia te przewidywał również art. 135 ustawy o SC. Ustawodawca nie wydał nowego rozporządzenia, dlatego na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS stosuje się rozporządzenie wydane na podstawie delegacji z art. 135 ust. 2 ustawy o SC, nie dłużej niż do końca lutego 2018 r.
1. Funkcjonariusze w czasie wykonywania zadań służbowych mogą otrzymywać nieodpłatnie wyżywienie oraz napoje, zwane dalej "wyżywieniem", lub równoważnik pieniężny w zamian za wyżywienie.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których funkcjonariusz otrzymuje wyżywienie lub równoważnik pieniężny w zamian za wyżywienie, normy wyżywienia i wysokość równoważnika pieniężnego, sposób ustalania wartości pieniężnej równoważnika, warunki i tryb jego wypłacania, a także organy właściwe w tych sprawach, uwzględniając zakres i specyfikę zadań służbowych wykonywanych przez funkcjonariuszy.
●Podobnie jak art. 212 ustawy o KAS komentowana regulacja powiela odpowiednio art. 136 ustawy o SC i na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS stosuje się rozporządzenie wydane na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy o SC.
Do funkcjonariusza stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666), zwanej dalej "Kodeksem pracy", dotyczące uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, chyba że przepisy ustawy są korzystniejsze.
●Regulacja to odwołuje się do rozdziału 8 kodeksu pracy, który określa uprawnienia związane z rodzicielstwem (art. 1751-1891 k.p.). Analogicznie brzmiał art. 137 ustawy o SC.
Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa funkcjonariusza, z wyłączeniem funkcjonariusza wykonującego czynności operacyjno-rozpoznawcze, w czasie jego nieobecności w służbie w związku z przebywaniem na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie ojcowskim, urlopie rodzicielskim lub urlopie wychowawczym, można w tym celu zatrudnić osobę na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący okres tej nieobecności.
●Przepis wprowadza umowę na zastępstwo podczas nieobecności funkcjonariusza. Osoba na zastępstwie wykonuje swoje czynności na podstawie umowy o pracę, co skutkuje odmiennym charakterem jej podległości w stosunku do przełożonych.
Regulacja ta powiela art. 137a ustawy o SC.
1. Funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego na zasadach określonych w Kodeksie pracy, z wyłączeniem art. 1672 Kodeksu pracy.
2. Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany udzielić na żądanie funkcjonariusza i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Funkcjonariusz zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.
3. Odmowa udzielenia urlopu, o którym mowa w ust. 2, może nastąpić w sytuacji, gdy nieobecność funkcjonariusza w służbie wpłynie na ciągłość wykonywania zadań w jednostce organizacyjnej KAS.
4. Funkcjonariuszowi, który osiągnął określony staż służby w Służbie Celno-Skarbowej, przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w każdym roku kalendarzowym w wymiarze:
1) 5 dni, jeżeli pełni służbę co najmniej 15 lat;
2) 10 dni, jeżeli pełni służbę co najmniej 20 lat.
5. Łączny wymiar dodatkowego urlopu wy- poczynkowego, o którym mowa w ust. 4, nie może przekroczyć 10 dni rocznie.
6. Funkcjonariuszowi przenoszonemu do innej miejscowości, jeżeli z przeniesieniem wiąże się zmiana jego miejsca zamieszkania, udziela się płatnego urlopu okolicznościowego w wymiarze 4 dni. Urlop okolicznościowy może być na wniosek funkcjonariusza wykorzystany w częściach.
●Komentowana regulacja określa zasady przyznawania urlopu funkcjonariuszowi. Wyłączenie art. 1672 kodeksu pracy zostało uzupełnione ust. 2 analizowanego przepisu, który wprowadza prawo do tzw. urlopu na żądanie przez funkcjonariusza, a nie pracownika. Wymiar tego urlopu jest analogiczny i wynosi 4 dni w roku kalendarzowym.
Przepis ten jest analogiczny do art. 138 ustawy o SC.
Funkcjonariuszowi, po upływie 5 lat służby, przysługuje płatny urlop zdrowotny z zachowaniem prawa do uposażenia. Urlopu zdrowotnego udziela kierownik jednostki organizacyjnej na podstawie skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową na okres ustalony w tym skierowaniu, nieprzekraczający jednak 30 kolejnych dni w każdym roku kalendarzowym.
●Komentowany przepis jest tożsamy z art. 139 ustawy o SC i reguluje zasady przyznawania płatnego urlopu zdrowotnego.Wskazać należy, że uprawnienie do wykorzystania urlopu wynika z mocy prawa i nie jest uzależnione od decyzji kierownika jednostki.
1. Kierownik jednostki organizacyjnej może, z ważnych przyczyn, udzielić funkcjonariuszowi urlopu bezpłatnego.
2. Okresu urlopu bezpłatnego nie zalicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia funkcjonariusza.
3. Funkcjonariuszowi, który rozpoczyna urlop bezpłatny w ciągu miesiąca kalendarzowego, przysługuje uposażenie w wysokości 1/30 uposażenia miesięcznego za każdy dzień poprzedzający dzień rozpoczęcia urlopu bezpłatnego. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już uposażenie za czas urlopu bezpłatnego, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie uposażenia.
●W odróżnieniu od płatnego urlopu zdrowotnego udzielenie urlopu bezpłatnego uzależnione jest od zgody kierownika jednostki. Decyzja jest podejmowana przy zaistnieniu "ważnych przyczyn", które to sformułowanie ma charakter klauzuli generalnej.
Wykorzystanie takiego urlopu niesie ze sobą także negatywne konsekwencje dla funkcjonariusza, określone w ust. 2.
Regulacja ta jest taka sama jak art. 140 ustawy o SC.
1. Funkcjonariuszowi za szczególne osiągnięcia w Służbie Celno-Skarbowej, w szczególności za wzorowe wykonywanie obowiązków, przejawianie inicjatywy, doskonalenie kwalifikacji zawodowych mogą być udzielane wyróżnienia:
1) dyplom;
2) krótkoterminowy urlop wypoczynkowy w wymiarze do 10 dni;
3) nagroda pieniężna lub rzeczowa;
4) mianowanie na wyższy stopień służbowy;
5) przyznanie odznaki honorowej;
6) przedstawienie do odznaczenia państwowego.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania wyróżnień funkcjonariuszom, uwzględniając właściwość przełożonych w tych sprawach, sposób udzielania wyróżnień oraz terminy ich przyznawania.
●Katalog wyróżnień określony komentowanym przepisem ma charakter zamknięty. Powiela on dotychczasowe brzmienie art. 141 ustawy o SC.
Na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS stosuje się rozporządzenie wydane na podstawie art. 141 ust. 2 ustawy o SC, nie dłużej niż do końca lutego 2018 r.
1. Nagroda pieniężna, o której mowa w art. 219 ust. 1 pkt 3, jest przyznawana z funduszu nagród za szczególne osiągnięcia w Służbie Celno-Skarbowej.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, tworzy fundusz nagród za szczególne osiągnięcia w Służbie Celno-Skarbowej, określając źródło środków na ten fundusz oraz jego wysokość, mając na względzie prawidłowe wykorzystanie środków.
●Podobnie jak art. 219 ustawy o KAS, komentowana regulacja powiela art. 142 ustawy o SC. Brak wydanego rozporządzenia na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS skutkuje koniecznością stosowania rozporządzenia wydanego na podstawie art. 142 ust. 2 ustawy o SC, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy o KAS.
1. Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany zapewnić funkcjonariuszowi bezpieczne i higieniczne warunki służby oraz prowadzić systematyczne szkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny służby.
2. Funkcjonariusz jest obowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny służby oraz przepisów przeciwpożarowych.
3. W sprawach związanych z bezpieczeństwem i higieną służby, w zakresie nieuregulowanym ustawą, stosuje się odpowiednio:
1) przepisy art. 2071, art. 208, art. 2091, art. 2092, art. 210 § 1-5, art. 213, art. 215-219, art. 220 § 1, art. 221, art. 222 § 1 i 2, art. 2221 § 1 i 2, art. 223-225, art. 227 § 1, art. 229 § 1-7, art. 234 § 3 i 4, art. 236, art. 2377-23710, art. 23711 § 1-4 i art. 23711a-23713a Kodeksu pracy,
2) przepisy wydane na podstawie art. 210 § 6, art. 220 § 2 i 3, art. 222 § 3, art. 2221 § 3, art. 227 § 2, art. 228 § 3, art. 229 § 8, art. 23711 § 5 i art. 23715 Kodeksu pracy
- jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania zadań służbowych wykonuje prace, których te przepisy dotyczą.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki bezpieczeństwa i higieny służby, mając na uwadze zadania wykonywane przez funkcjonariuszy oraz warunki i miejsce pełnienia służby.
●Dotychczas kwestie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy funkcjonariuszy Służby Celnej regulowane były aktem wykonawczym (nieobowiązujący art. 143 ustawy o SC). Przepis ten jednak utracił moc 3 grudnia 2016r. w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2015 r. (sygn. akt K 18/14). Trybunał stwierdził bowiem niekonstytucyjność określania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w formie aktu wykonawczego dla służb mundurowych. W ocenie rzecznika praw obywatelskich, który złożył skargę, stanowiło to naruszenie art. 66 ust. 1 konstytucji. Trybunał to stanowisko podzielił.
Obecnie zasady dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej regulowane są ustawowo, w tym przez odniesienie do wymienionych enumeratywnie przepisów kodeksu pracy, a także aktów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji ustawowych określonych w k.p.
Funkcjonariusze mogą się zrzeszać w związkach zawodowych na zasadach określonych w ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1881).
●Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych (art. 1 ustawy o związkach zawodowych). Należy przy tym zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2015 r. (sygn. akt K 1/13), w którym trybunał uznał za niezgodny z konstytucją art. 2 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych w zakresie, w jakim ogranicza wolność tworzenia i wstępowania do związków zawodowych osobom wykonującym pracę zarobkową niewymienionym w tym przepisie (tj. innym podmiotom niż pracownicy).
Mając na uwadze, że art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych wymienia służby mundurowe bez uwzględnienia w ich gronie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, komentowany przepis jest jedynym odwołaniem i podstawą prawną do tworzenia związków zawodowych w ramach Służby Celno-Skarbowej.
Powiela on art. 144 ustawy o SC.
ROZDZIAŁ 6 UPOSAŻENIE I INNE ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE FUNKCJONARIUSZY
1. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza do służby.
2. Z tytułu pełnienia służby funkcjonariusz otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie.
3. Przeciętne uposażenie funkcjonariusza stanowi wielokrotność kwoty bazowej. Wysokość kwoty bazowej ustalonej według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa.
4. Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, rozumie się uposażenie wraz z 1/12 równowartości nagrody rocznej.
5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, kierując się szczególnymi zadaniami, jakie wykonują funkcjonariusze.
●Komentowana regulacja jest pierwszą w rozdziale 6 działu VI ustawy o KAS, który poświęcony jest zasadom wynagradzania funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Przepis ten powiela dotychczasowy art. 145 ustawy o SC, określając mianowanie jako moment, od którego powstaje prawo do wynagrodzenia funkcjonariusza. Mianowania dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej (art. 158 ustawy o KAS).
Przepis ten definiuje również przeciętne uposażenie funkcjonariusza, które to pojęcie obejmuje uposażenie oraz jedną dwunastą równowartości nagrody rocznej. Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów na koniec 2016 r. wysokość przeciętnego uposażenia funkcjonariuszy celnych wynosiła 5709,59 zł. Dotychczas nie zostało wydane rozporządzenie na podstawie delegacji z ust. 5 komentowanego artykułu. Projekt takiego rozporządzenia przewiduje wielokrotność kwoty bazowej w wysokości 2,72 (projekt z 9 marca 2017 r.).
Uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia.
●Przepis ten powiela art. 146 ustawy o SC. Dodatki do uposażenia zostały enumeratywnie wymienione w art. 226 ustawy o KAS.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokości uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy na stanowiskach służbowych, z zastosowaniem mnożników kwoty bazowej, uwzględniając charakter i rodzaje stanowisk służbowych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych KAS.
●Obecnie obowiązuje rozporządzenie ministra rozwoju i finansów z 28 lutego 2017 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej (Dz.U. poz. 446). Określa ono tabelarycznie przeliczniki kwoty bazowej w stosunku do osób zajmujących stanowiska w Ministerstwie Finansów i odrębnie dla osób zajmujących stanowiska w izbach administracji skarbowej, urzędach skarbowych i urzędach celno-skarbowych. Najniższy mnożnik został określony w przedziale 1,227-1,413 i dotyczy stanowisk specjalistycznych w jednostkach KAS (poza Ministerstwem Finansów). Najwyższy odnosi się do szefa KAS i mieści się w przedziale 6,233-6,5.
W ustawie budżetowej na 2017 r. z 16 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 108) ustalono w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. b kwotę bazową dla członków korpusu służby cywilnej oraz funkcjonariuszy Służby Celnej w wysokości 1873,84 zł.
1. Funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego:
1) dodatek za wieloletnią służbę;
2) dodatek za stopień służbowy w wysokości uzależnionej od posiadanego stopnia;
3) dodatek funkcyjny na stanowisku kierowniczym;
4) dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami i umiejętnościami;
5) dodatki uzasadnione szczególnymi warunkami pełnienia służby.
2. Dodatki do uposażenia, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 148 ust. 1, ustalane w wysokości miesięcznej są dodatkami o charakterze stałym.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, warunki otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, oraz wysokość dodatków, uwzględniając:
1) okoliczności uzasadniające przyznanie dodatków;
2) rodzaje dodatków przysługujących funkcjonariuszowi ze względu na szczególne właściwości, kwalifikacje, umiejętności lub warunki pełnienia służby;
3) okresowe podwyższenie lub obniżenie tych dodatków.
●Przepis ten stanowi odpowiednik obowiązującego dotychczas art. 148 ustawy o SC.
Dodatki wymienione w ust. 1 tworzą zamknięty katalog, który poszerzony został wyłącznie o dodatki kontrolerskie określone w art. 148 ustawy o KAS. Warto zwrócić uwagę, że w art. 148 ust. 1 pkt 5 ustawy o SC dodatek był przyznawany w uzasadnionych okolicznościach ze względu na zadania, warunki lub miejsce pełnienia służby. Obecnie ustawodawca wskazuje w pkt 5 ust. 1 dodatek uzasadniony szczególnymi warunkami pełnienia służby. W związku z delegacją ustawową zawartą w ust. 3 komentowanego artykułu minister rozwoju i finansów wydał rozporządzenie z 24 lutego 2017 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej (Dz.U. poz. 414).
Uposażenie jest płatne miesięcznie.
●Rozwiązanie to jest odpowiednikiem dotychczasowego art. 149 ustawy o SC.
1. Funkcjonariusz odwołany ze stanowiska służbowego lub przeniesiony na niższe stanowisko służbowe zachowuje prawo do uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku przez okres 6 miesięcy.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariuszy przeniesionych na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 255 ust. 1 pkt 7 oraz funkcjonariuszy przeniesionych na własną prośbę.
●Regulacja ta gwarantuje zachowanie uposażenia funkcjonariusza przeniesionego na niższe stanowisko służbowe lub odwołanego ze stanowiska. Nie dotyczy ona wykonania kary dyscyplinarnej polegającej na przeniesieniu na niższe stanowisko (art. 255 ust. 1 pkt 7 ustawy o KAS).
Przepis ten powiela art. 150 ustawy o SC.
1. Funkcjonariuszowi zawiesza się wypłatę uposażenia w przypadku:
1) samowolnego opuszczenia miejsca pełnienia służby;
2) niepodjęcia służby;
3) zawinionej niemożności pełnienia służby.
2. W przypadku gdy okoliczności, o których mowa w ust. 1, zostaną uznane za usprawiedliwione, funkcjonariuszowi wypłaca się zawieszone uposażenie. W przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej funkcjonariusz traci za każdy dzień nieobecności 1/30 część uposażenia miesięcznego. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.
●Komentowany przepis powiela dotychczasowy art. 151 ustawy o SC.
Wprowadza swoistą sankcję w postaci zawieszenia wypłaty uposażenia w przypadku zawinionego przez funkcjonariusza niepodjęcia lub niewykonywania czynności służbowych. Działanie nie jest zawinione, jeżeli funkcjonariusz jest w stanie je usprawiedliwić.
1. W przypadku urlopów, o których mowa w art. 216 ust. 1, 4 i 6, art. 217 i art. 219 ust. 1 pkt 2, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne należne na zajmowanym stanowisku służbowym.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku:
1) niezdolności do służby z przyczyn uprawniających do świadczeń określonych w przepisach ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 372, 960, 1265 i 1579), przez okres określony w tych przepisach, z wyjątkiem przyczyn uprawniających do zasiłków chorobowego i opiekuńczego;
2) zwolnienia funkcjonariusza od pełnienia służby, w przypadkach określonych w przepisach prawa pracy dotyczących udzielania pracownikom zwolnień od pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
3. W razie niezdolności do służby z powodu choroby spowodowanej wypadkiem przy pełnieniu służby lub chorobą zawodową funkcjonariusz zachowuje prawo do świadczeń pieniężnych określonych w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1242 i 1442 oraz z 2016 r. poz. 1807), przez okres przewidziany w przepisach tej ustawy.
●Przepis ten stanowi odpowiednik dotychczasowego art. 152 ustawy o SC.
Określa zasady wypłaty uposażenia w okresie urlopu funkcjonariusza. Odwołanie do regulacji związanych z ubezpieczeniem społecznym w ostatnim ustępie tego artykułu zrównuje uprawnienia funkcjonariusza z osobami niepozostającymi w stosunku służbowym w określonym tą ustawą zakresie.
1. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 230 ust. 1.
2. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi:
1) 100% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 230 ust. 1, za okres do:
a) 6 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadku, o którym mowa w art. 1821a § 1 pkt 1 i art. 183 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy,
b) 8 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadkach, o których mowa w art. 1821a § 1 pkt 2 i art. 183 § 4 pkt 2 Kodeksu pracy,
c) 3 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadku, o którym mowa w art. 183 § 4 pkt 3 Kodeksu pracy;
2) 60% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 230 ust. 1, za okres urlopu rodzicielskiego przypadający po okresach, o których mowa w pkt 1.
3. Miesięczne uposażenie funkcjonariusza-kobiety, która we wniosku, złożonym nie później niż 21 dni po porodzie, wystąpi o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, wynosi 80% miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 230 ust. 1, za cały okres odpowiadający okresowi tych urlopów.
4. W przypadku gdy wysokość uposażenia funkcjonariusza pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, obliczonego zgodnie z ust. 1-3, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego określonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 i 1579), kwotę uposażenia funkcjonariusza pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego.
5. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do funkcjonariusza, który we wniosku, złożonym nie później niż 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, wystąpi o udzielenie mu, bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.
6. Funkcjonariuszowi, który z uwagi na wniosek złożony w trybie ust. 3 albo 5 otrzymał 80% uposażenia, o którym mowa w ust. 3, w przypadku rezygnacji z urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo rezygnacji z urlopu rodzicielskiego w wymiarze, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, przysługuje jednorazowe wyrównanie otrzymywanego uposażenia, o którym mowa w ust. 3, do wysokości 100%, pod warunkiem niepobrania uposażenia za okres odpowiadający okresom tych urlopów.
●Regulacja ta powiela rozwiązania wprowadzone w art. 31 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.). Dotyczy to zarówno okresów wypłaty świadczeń, jak i podstawy ich naliczania określonych w ust. 1 oraz 2 komentowanego artykułu.
Analogiczne zapisy zawierał art. 152a ustawy o SC.
1. W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz otrzymuje uposażenie chorobowe.
2. Podstawę obliczenia uposażenia chorobowego stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkiem za wieloletnią służbę, dodatkiem za stopień służbowy, dodatkiem funkcyjnym, dodatkiem kontrolerskim oraz dodatkiem uzasadnionym szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami i umiejętnościami, przysługujące funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość.
3. Przy obliczaniu uposażenia chorobowego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim przyjmuje się, że uposażenie chorobowe za jeden dzień przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi 1/30 uposażenia chorobowego, którego wysokość jest określana zgodnie z art. 234.
●Przepis ten określa wysokość oraz zasady wypłaty uposażenia chorobowego. Powiela on art. 152b ustawy o SC.
Podobnie jak dotychczas podstawę uposażenia chorobowego stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami.
1. Zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w czasie którego funkcjonariusz jest zwolniony od pełnienia służby z powodu:
1) choroby i innych przyczyn niezdolności do służby traktowanych na równi z niezdolnością do służby z powodu choroby, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, innych niż określone w pkt 6 i 7;
2) konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem własnym lub małżonka, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 8. roku życia w przypadku:
a) zaistnienia przyczyn, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
b) porodu lub choroby małżonka funkcjonariusza lub rodzica dziecka funkcjonariusza, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki nad dzieckiem,
c) pobytu małżonka funkcjonariusza lub rodzica dziecka funkcjonariusza, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
3) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem własnym lub małżonka, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem obcym przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 14. roku życia;
4) konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny;
5) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów;
6) wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby lub w drodze powrotnej ze służby;
7) choroby przypadającej w okresie ciąży;
8) przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych;
9) zwolnienia od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby;
10) zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
2. Zwolnienie od pełnienia służby w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, przysługuje przez okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 - przez okres nie dłuższy niż 14 dni w roku kalendarzowym, przy czym okresy te łącznie nie mogą przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym.
3. Za członka rodziny, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, uważa się małżonka, rodziców, rodzica dziecka funkcjonariusza, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z funkcjonariuszem w okresie sprawowania opieki.
4. Przepis ust. 2 stosuje się bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki.
●Przepis ten definiuje pojęcie zwolnienia lekarskiego, za czas którego należy się uposażenie chorobowe (art. 232 ustawy o KAS). Analogicznie brzmiał dotychczas art. 152c ustawy o SC.
Wskazać należy, że pojęcie zwolnienia lekarskiego zostało w tym przepisie ujęte bardzo szeroko. Obejmuje nie tylko niemożność wykonywania służby ze względu na chorobę, lecz także opiekę nad dzieckiem lub dorosłym członkiem rodziny. Dotyczy to zarówno funkcjonariusza, jak i jego współmałżonka (np. choroby współmałżonka i związanej z tym konieczności opieki).
1. Funkcjonariusz otrzymuje uposażenie chorobowe w wysokości 80% podstawy, o której mowa w art. 232 ust. 2, w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim z powodów, o których mowa w art. 233 ust. 1 pkt 1-4.
2. Funkcjonariusz otrzymuje uposażenie chorobowe w wysokości 100% podstawy, o której mowa w art. 232 ust. 2, w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim z powodów, o których mowa w art. 233 ust. 1 pkt 5-10.
3. Prawo do uposażenia chorobowego w wysokości 100% podstawy, o której mowa w art. 232 ust. 2, przysługuje również, gdy zwolnienie od pełnienia służby zostało spowodowane przez inną osobę w wyniku popełnienia przez nią umyślnego czynu zabronionego w związku z pełnioną służbą przez funkcjonariusza, stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ.
●Regulacja ta pokrywa się z dotychczasowym art. 152d ustawy o SC.
Wysokość uposażenia chorobowego jest zbieżna z wielkością zasiłku chorobowego określonego w art. 11 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wskazuje on, że zasiłek chorobowy wynosi 80 proc. podstawy jego wymiaru, a w przypadku pobytu w szpitalu zasiłek ten wynosi 70 proc. podstawy wymiaru. Wyjątek dotyczy osób w ciąży, osób poddanych niezbędnym badaniom lekarskim oraz konsekwencji wypadku w drodze do pracy lub z pracy, kiedy to zasiłek wynosi 100 proc. podstawy jego wymiaru.
Podobnie komentowany przepis różnicuje wysokość zasiłku ze względu powód zwolnienia lekarskiego.
1. Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza się na podstawie zaświadczenia lekarskiego wystawionego zgodnie z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa albo wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy, z tym że:
1) przyczynę niezdolności do służby wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności do służby wskutek poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów dokumentuje zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku, zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa;
2) dokumentem stanowiącym podstawę usprawiedliwienia nieobecności w służbie z powodu okoliczności określonych:
a) w art. 233 ust. 1 pkt 2 lit. a - jest pisemne oświadczenie funkcjonariusza,
b) w art. 233 ust. 1 pkt 2 lit. b i c - jest zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza na zwykłym druku;
3) dokumentem stanowiącym podstawę usprawiedliwienia nieobecności w służbie w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jest decyzja wydana przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
2. Doręczenie zaświadczenia lekarskiego odbywa się przy wykorzystaniu profilu informacyjnego, o którym mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, na zasadach określonych w tej ustawie.
3. Kierownicy jednostek organizacyjnych wykorzystują lub tworzą profil informacyjny płatnika składek, o którym mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
4. Wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 tej ustawy, albo zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku w przypadkach, o których mowa w art. 233 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, funkcjonariusz jest obowiązany dostarczyć kierownikowi jednostki organizacyjnej w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.
5. Funkcjonariusz jest obowiązany dostarczyć kierownikowi jednostki organizacyjnej zaświadczenie lekarskie lub decyzję, o których mowa w ust. 1, w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania.
6. Funkcjonariusz jest obowiązany dostarczyć kierownikowi jednostki organizacyjnej oświadczenie o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 233 ust. 1 pkt 2 lit. a, w terminie 7 dni od dnia ich zaistnienia.
7. Niedopełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 4 i 5, skutkuje uznaniem nieobecności w służbie za nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie zaświadczenia, decyzji lub oświadczenia w terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych od funkcjonariusza.
●Zasady dokumentowania zwolnienia określone były dotychczas w art. 152e ustawy o SC. Odwoływała się ona do art. 55 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, gdzie mowa jest o zaświadczeniu lekarskim wystawionym w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, zgodnie ze wzorem ustalonym przez ZUS, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez ZUS. Obecne przepisy odwołują się także do art. 55a ust. 7 wskazanej powyżej ustawy, który umożliwia wystawienie zaświadczenia w formie dokumentu papierowego (wydruku) w przypadku, gdy wystawienie w formie elektronicznej nie jest możliwe.
Artykuł 55a ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wprowadza profil informacyjny w systemie ZUS. Jeżeli płatnik składek nie posiada takiego profilu, to zaświadczenie lekarskie może być także wystawione w formie papierowej (art. 55a ust. 6 ww. ustawy).
Regulacja wprowadza również możliwość usprawiedliwienia nieobecności funkcjonariusza na podstawie jego oświadczenia, jeżeli sprawuje on opiekę nad dzieckiem w wieku do lat 8, a nie jest możliwe pozostawienie dziecka pod opieką ze względu na np. zamknięcie żłobka (art. 32 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w zw. z art. 233 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o KAS).
1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 235 ust. 1 pkt 2 lit. a, mogą podlegać kontroli.
2. Kontrolę przeprowadzają:
1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego;
2) kierownik jednostki organizacyjnej - w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 235 ust. 1 pkt 2 lit. a.
3. Jeżeli w wyniku kontroli komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia chorobowego za okres od tej daty do końca zwolnienia.
4. Funkcjonariusz traci prawo do uposażenia chorobowego za cały okres zwolnienia, jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone:
1) że oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 235 ust. 1 pkt 2 lit. a, zostało złożone niezgodnie z prawdą;
2) nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego;
3) że zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane.
5. Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej.
6. Kontrola oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 235 ust. 1 pkt 2 lit. a, polega na ustaleniu, czy zaistniały przyczyny, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
7. Kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 235 ust. 1 pkt 2 lit. a, przeprowadza osoba upoważniona przez kierownika jednostki organizacyjnej.
8. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca, o której mowa w ust. 7, sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.
9. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 235 ust. 1 pkt 2 lit. a, nie jest zgodne z prawdą, osoba kontrolująca, o której mowa w ust. 7, sporządza protokół.
10. Protokół przedstawia się funkcjonariuszowi. Funkcjonariusz może wnieść do niego uwagi. Wniesienie uwag funkcjonariusz potwierdza własnoręcznym podpisem.
11. Na podstawie ustaleń zawartych w protokole oraz uwag, o których mowa w ust. 10, kierownik jednostki organizacyjnej stwierdza utratę prawa do uposażenia chorobowego za okres, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 lub 2.
12. Przepis ust. 11 stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia kierownika jednostki organizacyjnej przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego.
13. W przypadku stwierdzenia utraty prawa do uposażenia, o którym mowa w ust. 11, funkcjonariusz może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do kierownika jednostki organizacyjnej w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z tym stwierdzeniem.
14. Kontrola wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich polega na sprawdzeniu, czy zaświadczenie:
1) nie zostało sfałszowane;
2) zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich.
15. Jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 14:
1) pkt 1, zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane - kierownik jednostki organizacyjnej występuje do lekarza, który wystawił zaświadczenie lekarskie, o wyjaśnienie sprawy;
2) pkt 2, zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie wydane zostało niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich - kierownik jednostki organizacyjnej występuje o wyjaśnienie sprawy do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
●Komentowany przepis określa zasady kontroli przebywania na zwolnieniu lekarskim analogicznie do art. 152f ustawy o SC. Wprowadza on odrębność organów kontroli, które weryfikują zasadność przebywania przez funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim, w porównaniu do innych ubezpieczonych. Zgodnie z art. 59 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa kontrolę taką wykonuje ZUS. W analizowanym przypadku są to odrębne komisje lub kierownik jednostki. Konsekwencją wykazania pozostawania na zwolnieniu lekarskim bezzasadnie jest odmowa wypłaty lub konieczność zwrotu pobranego uposażenia chorobowego (por. art. 237 ustawy o KAS). Należy przy tym podkreślić, że dalszymi konsekwencjami może być również odpowiedzialność dyscyplinarna (art. 254 pkt 5 ustawy o KAS) lub karna, gdyby doszło do sfałszowania zaświadczenia lekarskiego przez funkcjonariusza.
W celu przeciwdziałania nadużyciom związanym z zaświadczeniami lekarskimi ustawodawca wprowadził od początku 2016 r. elektroniczne zwolnienia oraz profil informacyjny (por. komentarz do art. 235 ustawy o KAS).
1. W przypadku gdy funkcjonariusz pobrał już uposażenie za okres, w którym przebywał na zwolnieniu lekarskim, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie uposażenia.
2. Funkcjonariuszowi, który przebywał na zwolnieniu lekarskim w ostatnim miesiącu pełnienia służby, potrąca się odpowiednią część uposażenia z należności przysługujących mu z tytułu zwolnienia ze służby albo funkcjonariusz ten zwraca odpowiednią część uposażenia w dniu ustania stosunku służbowego.
3. W przypadkach, o których mowa w art. 236 ust. 3 i 4, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
●Treść tego artykułu wskazuje na konsekwencje pobrania nienależnie wypłaconego uposażenia w razie choroby i stanowi regulację analogiczną do dotychczasowego art. 152g ustawy o SC.
1. Środki finansowe uzyskane z tytułu zmniejszenia uposażeń funkcjonariuszy w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim przeznacza się w całości na nagrody uznaniowe za wykonywanie zadań służbowych w zastępstwie funkcjonariuszy przebywających na zwolnieniach lekarskich.
2. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1, zwiększają fundusz nagród za szczególne osiągnięcia w Służbie Celno-Skarbowej, utworzony na podstawie art. 220 ust. 2.
●Ustawodawca określa przeznaczenie dla zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jest nim fundusz nagród uznaniowych. Dotychczasowa regulacja art. 152h ustawy o SC była analogiczna do obecnego brzmienia ust. 2 komentowanego artykułu. Ustęp 1 jest nowym rozwiązaniem, które ma na celu premiowanie osób wykonujących czynności w zastępstwie funkcjonariusza pozostającego na zwolnieniu.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do usprawiedliwiania nieobecności w służbie oraz udzielania funkcjonariuszom zwolnień od pełnienia służby stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy dotyczące sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
●Podobnie jak art. 152i ustawy o SC komentowany przepis odwołuje się do regulacji kodeksu pracy w przypadkach nieobecności funkcjonariusza na służbie.
1. Dodatek za wieloletnią służbę w Służbie Celno-Skarbowej przysługuje po 2 latach służby, w wysokości wynoszącej 2% uposażenia zasadniczego.
2. Dodatek, o którym mowa w ust. 1, wzrasta o 1% za każdy dalszy rok służby, aż do osiągnięcia 20% uposażenia zasadniczego po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby.
3. Do okresów służby uprawniających do dodatku, o którym mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie zakończone okresy służby lub zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
4. Dodatek za wieloletnią służbę jest wypłacany począwszy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz nabył prawo do tego dodatku lub wyższej stawki dodatku, jeżeli nabycie tego prawa nastąpiło w ciągu miesiąca.
●Regulacja ta jest odpowiednikiem art. 153 ustawy o SC. Określa zasady przyznawania dodatku za wieloletnią służbę, w tym jego wysokość oraz moment, od którego jest naliczany.
1. Funkcjonariuszom przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości:
1) po 20 latach służby - 75%,
2) po 25 latach służby - 100%,
3) po 30 latach służby - 150%,
4) po 35 latach służby - 200%,
5) po 40 latach służby - 300%,
6) po 45 latach służby - 400%
- miesięcznego uposażenia.
2. Do okresów służby uprawniających do nagrody jubileuszowej wlicza się poprzednie zakończone okresy służby lub zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
3. Funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby w związku z przejściem na emeryturę albo rentę z tytułu niezdolności do służby przysługuje prawo do nagrody jubileuszowej przed upływem okresu służby wymaganego do nabycia tego prawa, jeżeli w dniu zwolnienia ze służby do wymaganego okresu służby brakuje nie więcej niż 12 miesięcy.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, sposób obliczania i wypłacania nagrody jubileuszowej, biorąc pod uwagę udokumentowanie okresów pełnienia służby lub zatrudnienia uprawniające do nagrody jubileuszowej w określonej wysokości.
●Nagrody jubileuszowe mają charakter stały i uzależnione są od stażu pełnienia służby. Regulacja ta powiela art. 154 ustawy o SC, gdzie dodatkowo wskazano, że nie bierze się pod uwagę na potrzeby stażu służby okresów zatrudnienia w partii komunistycznej (Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej), a także w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1721 ze zm.). Obecny przepis tego wyłączenia nie powiela.
Na podstawie ust. 4 komentowanego artykułu minister rozwoju i finansów wydał 24 lutego 2017 r. rozporządzenie w sprawie sposobu obliczania i wypłacania nagrody jubileuszowej funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej (Dz.U. poz. 431).
1. Funkcjonariuszowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia, uposażenia chorobowego i uposażenia za przedłużony czas służby otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje.
2. Nagroda roczna przysługuje, jeżeli funkcjonariusz w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres co najmniej 6 miesięcy kalendarzowych. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się, przyjmując, że każde 30 dni służby stanowi pełny miesiąc kalendarzowy.
3. Pełnienie służby przez okres co najmniej 6 miesięcy kalendarzowych warunkujących nabycie prawa do nagrody rocznej nie jest wymagane w przypadku, gdy w danym roku kalendarzowym stosunek służbowy funkcjonariusza przekształcił się w stosunek pracy na podstawie art. 174 ust. 7. Funkcjonariusz, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy, nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości proporcjonalnej do okresu pełnienia służby.
4. Do okresu służby, o którym mowa w ust. 2, warunkującego nabycie prawa do nagrody rocznej w danym roku kalendarzowym wlicza się okresy:
1) korzystania przez funkcjonariusza:
a) z urlopu wychowawczego, urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego,
b) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych z przyczyn, o których mowa w art. 185 § 2 lub art. 188 Kodeksu pracy,
c) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych w razie urodzenia się dziecka, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2982 Kodeksu pracy,
d) ze zwolnienia od wykonywania zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa;
2) powołania funkcjonariusza do czynnej służby wojskowej albo skierowania do odbycia służby zastępczej;
3) zwolnienia funkcjonariusza ze służby w związku z nabyciem praw do emerytury lub renty, bądź wygaśnięcia jego stosunku służbowego na podstawie art. 182 pkt 1.
5. Do okresu służby, o którym mowa w ust. 2, nie wlicza się okresów:
1) korzystania przez funkcjonariusza z urlopu bezpłatnego;
2) zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych w przypadkach, o których mowa w art. 178, chyba że:
a) w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariusz został uniewinniony albo gdy postępowanie takie zostało umorzone wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełnienia czynu,
b) w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym funkcjonariusz został uniewinniony albo gdy takie postępowanie zostało umorzone ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego.
6. Do uposażenia, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się uposażenia otrzymanego w okresie zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych w przypadkach, o których mowa w art. 178, chyba że:
1) w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariusz został uniewinniony albo takie postępowanie zostało umorzone wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełnienia czynu;
2) w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym funkcjonariusz został uniewinniony albo takie postępowanie zostało umorzone ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego.
7. Nagrody rocznej nie przyznaje się w przypadku:
1) popełnienia przez funkcjonariusza, ściganego z oskarżenia publicznego przestępstwa umyślnego lub umyślnego przestępstwa skarbowego, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu;
2) wymierzenia funkcjonariuszowi prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym kary, o której mowa w art. 255 ust. 1 pkt 4-10;
3) zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadkach, o których mowa w art. 179 ust. 1 pkt 4 albo w art. 180 ust. 1 pkt 2.
8. Nagroda roczna może ulec obniżeniu od 20% do 50% w stosunku do wysokości określonej w ust. 1 w przypadku:
1) popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa, innego niż określone w ust. 7 pkt 1, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu;
2) wymierzenia funkcjonariuszowi prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym kary, o której mowa w art. 255 ust. 1 pkt 1-3;
3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch następujących po sobie ocenach okresowych lub opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy.
9. Przyznanie nagrody rocznej zawiesza się, jeżeli przeciwko funkcjonariuszowi toczy się postępowanie karne, karne skarbowe lub dyscyplinarne o czyn popełniony w roku kalendarzowym, za który nagroda jest przyznawana - do czasu zakończenia tego postępowania.
10. W przypadkach, o których mowa w ust. 7 i 8, nagrody rocznej nie przyznaje się lub ulega ona obniżeniu za rok kalendarzowy, w którym funkcjonariusz:
1) popełnił przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu,
2) naruszył obowiązki służbowe, za co został ukarany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym,
3) otrzymał drugą kolejną negatywną ocenę okresową lub opinię służbową z powodu niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby
- a jeżeli nagroda za ten rok została już wypłacona - za rok, w którym postępowanie karne, karne skarbowe lub dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem albo funkcjonariusz został zwolniony ze służby.
11. O obniżeniu nagrody rocznej decyduje kierownik jednostki organizacyjnej.
12. W przypadku pełnienia przez funkcjonariusza w roku kalendarzowym służby w różnych jednostkach organizacyjnych KAS nagrodę roczną za cały okres służby w danym roku kalendarzowym wypłaca jednostka, w której funkcjonariusz pełni służbę w dniu wypłaty nagrody.
13. Nagrodę roczną wypłaca się do dnia 31 marca roku następującego po roku, za który przysługuje nagroda.
●Regulacja ta określa zasady przyznawania, wysokość oraz ewentualne zmniejszenie lub zawieszenie wypłaty nagrody rocznej. Obowiązek jej wypłaty wynika z przepisów prawa, podczas gdy o wielkości obniżenia decyduje kierownik jednostki organizacyjnej.
Przepis ten jest analogiczny do art. 155 ustawy o SC.
1. Funkcjonariuszowi odbywającemu podróże służbowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przysługują należności z tytułu podróży służbowych.
2. Podróż służbowa obejmuje, określony w pisemnym lub ustnym poleceniu wyjazdu służbowego, okres od wyjazdu funkcjonariusza - w celu wykonywania czynności służbowych na obszarze kraju - poza miejsce pełnienia służby do jego powrotu.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, warunki ustalania należności, o których mowa w ust. 1, ich wysokość, a także sposób rozliczania się funkcjonariusza, uwzględniając potrzebę uzależnienia wysokości należności od czasu trwania podróży służbowej, dokonania zwrotu rzeczywiście poniesionych wydatków oraz określenia terminów wypłaty należności w sposób ułatwiający dokonywanie rozliczeń.
●Przepis ten wprawdzie odnosi się do wypłaty należności z tytułu podróży służbowych, ale praktycznie nie wprowadza on szczególnych regulacji, pozostawiając to rozporządzeniu, na podstawie delegacji ustawowej z ust. 3.
Powiela on treść art. 156 ustawy o SC i w tym wypadku jest to istotne, gdyż na gruncie komentowanego przepisu delegacja ustawowa nie została jeszcze wykonana. Jednocześnie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS wskazuje na konieczność stosowania w tym zakresie rozporządzenia wydanego na podstawie art. 156 ust. 2 ustawy o SC.
1. Funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby, jeżeli on sam lub jego małżonek nie zamieszkują lub nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
2. Równoważnik, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje:
1) funkcjonariuszom, którzy otrzymują równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 169 ust. 1;
2) jeżeli dojazd do miejsca pełnienia służby jest możliwy środkami komunikacji publicznej i nie jest znacznie utrudniony.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki, wysokość oraz tryb i terminy wypłaty równoważnika, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę jego odniesienia do cen biletów za przejazd koleją lub autobusami, wzory wymaganych dokumentów oraz potrzebę właściwego dokumentowania poniesionych kosztów.
●Regulacja ta określa, komu przysługuje równoważnik z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby. W ustawie o SC zagadnienie to regulował art. 157, który wymieniał trzy grupy osób uprawnionych - poza dwiema wymienionymi w ust. 2 komentowanego przepisu, uwzględniał również funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach organizacyjnych w urzędzie obsługującym ministra. Obecnie ta ostatnia grupa nie jest uwzględniona w komentowanym przepisie.
Wprawdzie zgodnie z art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS ustawodawca wskazał, że stosuje się w analizowanym zakresie rozporządzenie wydane na podstawie art. 157 ust. 3 ustawy o SC, ale obecnie obowiązuje już akt wykonawczy wydany na podstawie delegacji z ust. 3 komentowanego przepisu. Jest nim rozporządzenie z 22 lutego 2017 r. ministra rozwoju i finansów w sprawie wypłaty równoważnika z tytułu dojazdu funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej do miejsca pełnienia służby (Dz.U. poz. 387).
1. Funkcjonariuszowi może być przyznane prawo do ryczałtu związanego z używaniem pojazdów niepozostających w dyspozycji jednostek organizacyjnych KAS do celów służbowych na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 i 1935).
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje zadań, do których wykonywania dopuszcza się użycie pojazdów niepozostających w dyspozycji jednostek organizacyjnych KAS do celów służbowych, oraz szczegółowe warunki używania tych pojazdów, uwzględniając potrzebę sprawnej realizacji zadań i czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy.
●Odwołanie do przepisów o transporcie drogowym nakazuje stosować przy używaniu prywatnego samochodu funkcjonariusza kilometrówkę. Podobnie było to uregulowane w art. 158 ustawy o SC.
Obecnie wydano rozporządzenie na podstawie delegacji z ust. 2 komentowanego artykułu. Jest to rozporządzenie z 8 marca 2017 r. ministra rozwoju i finansów w sprawie użycia pojazdów niepozostających w dyspozycji jednostek organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej do celów służbowych (Dz.U. poz. 533).
1. W zakresie odbywania przez funkcjonariusza zagranicznych podróży służbowych stosuje się odpowiednio przepisy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju wydane na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy.
2. W przypadku zagranicznych podróży służbowych realizowanych w ramach programów lub projektów Unii Europejskiej stosuje się odpowiednio rozwiązania przewidziane w tych programach lub projektach.
●Podobnie jak przy ryczałcie związanym z korzystaniem z samochodu prywatnego komentowany przepis odsyła do regulacji stosowanych przy zagranicznych podróżach służbowych pracowników, tzw. diet. Analogicznie określał to art. 159 ustawy o SC.
1. Funkcjonariuszowi, który wykonuje stałe zadania służbowe poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów wyżywienia i innych drobnych wydatków.
2. Wykonywanie stałych zadań służbowych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w dobowym wymiarze czasu służby nieprzekraczającym 24 godzin, nie stanowi podróży służbowej w rozumieniu przepisów, o których mowa w art. 246.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, walutę i wysokość ryczałtu, uwzględniając państwo, w którym funkcjonariusz wykonuje stałe zadania służbowe, oraz liczbę godzin wykonywania zadań przez funkcjonariusza.
●Regulacja ta precyzuje zasady wypłaty ryczałtu związanego z kosztami wyżywienia. W odróżnieniu przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 775 kodeksu pracy podróżą służbową będzie pełnienie służby trwające dłużej niż dobę. Dopiero wówczas należał się będzie funkcjonariuszowi ryczałt z tego tytułu.
Obecnie obowiązuje akt wykonawczy wydany na podstawie delegacji z ust. 3 tego artykułu. Jest to rozporządzenie z 21 lutego 2017 r. ministra rozwoju i finansów w sprawie określenia waluty i wysokości ryczałtu przysługującego funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej wykonującemu stałe zadania służbowe poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. poz. 368).
1. Funkcjonariusz zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolniony od pełnienia innych obowiązków służbowych otrzymuje od dnia zawieszenia 50% uposażenia przysługującego w dniu zawieszenia.
2. Po zakończeniu postępowania karnego, postępowania karnego skarbowego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, funkcjonariusz otrzymuje wstrzymaną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzane w okresie zawieszenia, jeżeli w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym funkcjonariusz został uniewinniony albo gdy takie postępowanie zostało umorzone ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego, a w postępowaniu dyscyplinarnym nie został ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej.
3. W przypadku wykonywania innych obowiązków służbowych w okresie zawieszenia funkcjonariuszowi przysługuje uposażenie nie niższe od dotychczas otrzymywanego.
●Regulacja ta określa wysokość uposażenia przy zawieszeniu funkcjonariusza w pełnieniu służby. Powiela ona treść art. 161 ustawy o SC. Odwołanie do kodeksu postępowania karnego dotyczy braku wszczęcia postępowania w przypadku, gdy czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia lub gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa lub nastąpiło przedawnienie karalności.
Z uposażenia funkcjonariusza mogą być dokonywane potrącenia na podstawie sądowych i administracyjnych tytułów wykonawczych oraz na podstawie przepisów odrębnych - na zasadach określonych w przepisach o egzekucji sądowej lub postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w innych przepisach odrębnych.
●Komentowany przepis jest analogiczny do art. 162 ustawy o SC. Wskazuje na zasady dokonywania potrąceń z uposażenia na zasadach analogicznych, jak ma to miejsce w przypadku potrąceń przy wypłacie wynagrodzenia za pracę.
1. Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku z przejściem na emeryturę lub orzeczeniem trwałej niezdolności do służby przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% miesięcznego uposażenia za każdy pełny rok pełnienia służby ponad 5 lat nieprzerwanej służby, nie więcej niż do wysokości sześciomiesięcznego uposażenia.
2. Do okresu służby, o którym mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie zakończone okresy służby lub zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
3. Odprawę, o której mowa w ust. 1, oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 173 Kodeksu pracy.
4. Funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, przysługuje odprawa na zasadach i w wysokości określonych w ust. 1-3.
●Regulacja ta powiela art. 163 ustawy o SC i stanowi przepis szczególny w stosunku do przepisów o ubezpieczeniu emerytalnym i rentowym. Tworzy dodatkowe świadczenie związane z przejściem na rentę lub emeryturę tylko ze względu na pozostawanie w służbie w organach KAS.
1. W przypadku śmierci funkcjonariusza małżonkowi lub jego dzieciom uprawnionym do renty rodzinnej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odprawa pośmiertna.
2. W przypadku braku osób, o których mowa w ust. 1, odprawa pośmiertna przysługuje dorosłym dzieciom zmarłego funkcjonariusza, dzieciom przysposobionym i dzieciom przyjętym na wychowanie przez zmarłego funkcjonariusza.
3. W przypadku braku osób, o których mowa w ust. 1 i 2, odprawa pośmiertna przysługuje rodzicom funkcjonariusza.
4. Małżonek rozwiedziony oraz małżonek pozostający w separacji nie są uprawnieni do otrzymania odprawy pośmiertnej.
5. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do:
1) uposażenia należnego za okres do dnia wygaśnięcia stosunku służbowego,
2) ekwiwalentu za przysługujący do dnia wygaśnięcia stosunku służbowego urlop wypoczynkowy, nie więcej niż za ostatnie 3 lata,
3) uposażenia za przedłużony czas służby, o którym mowa w art. 189 ust. 13,
4) nagrody jubileuszowej, o której mowa w art. 241,
5) nagrody rocznej, o której mowa w art. 242
- o ile nie zostały wypłacone funkcjonariuszowi.
6. Wysokość odprawy pośmiertnej ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 250 ust. 1-3.
7. Odprawę pośmiertną oraz świadczenia określone w ust. 5 dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych.
8. W przypadku nieujawnienia osób, o których mowa w ust. 1-3, świadczenia określone w ust. 1 i 5 wchodzą w skład masy spadkowej.
9. Dokumentem uprawniającym do wypłaty odprawy pośmiertnej oraz świadczeń, o których mowa w ust. 5, jest odpis zupełny aktu zgonu.
●Przepis ten jest szczególną regulacją związaną z istnieniem stosunku służby w organach KAS u funkcjonariusza, który zmarł. Reguluje on zasady wypłaty odprawy pośmiertnej. Jego treść jest analogiczna jak dotychczasowy art. 164 ustawy o SC.
1. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
2. Kierownik jednostki organizacyjnej może nie uwzględnić terminu przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
3. Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa:
1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia;
2) uznanie roszczenia.
4. W przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia, innych świadczeń oraz należności pieniężnych funkcjonariuszowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie, inne świadczenie lub należność pieniężna stały się wymagalne.
●Przepis ten określa termin przedawnienia roszczeń związanych z wypłatą uposażenia i innych świadczeń funkcjonariusza. Termin trzyletni jest analogiczny jak okres przedawnienia roszczeń z tytułu należności związanych ze stosunkiem pracy (art. 291 par. 1 kodeksu pracy).
Komentowany przepis jest powtórzeniem art. 165 ustawy o SC.
DZIAŁ VII ODPOWIEDZIALNOŚĆ DYSCYPLINARNA
ROZDZIAŁ 1 ORGANY DYSCYPLINARNE WŁAŚCIWE W SPRAWACH DYSCYPLINARNYCH CZŁONKÓW KORPUSU SŁUŻBY CYWILNEJ
1. Sprawy dyscyplinarne członków korpusu służby cywilnej zajmujących stanowiska dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i dyrektora izby administracji skarbowej rozpatruje w pierwszej instancji komisja dyscyplinarna powołana przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej spośród członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
2. Rzecznika dyscyplinarnego do spraw dyscyplinarnych członków korpusu służby cywilnej zajmujących stanowiska dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i dyrektora izby administracji skarbowej powołuje Szef Krajowej Administracji Skarbowej spośród członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych KAS.
●Odpowiedzialność dyscyplinarna uregulowana w dziale VII ustawy o KAS dotyczy wszystkich osób, które pracują lub pełnią służbę w organach KAS. A zatem nie ogranicza się wyłącznie do funkcjonariuszy. Niemniej jednak najszerszy zakres tych przepisów odnosi się do funkcjonariuszy i w tym zakresie powiela dotychczasowe regulacje ustawy o SC.
Komentowany przepis określa organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne pracowników niebędących funkcjonariuszami, a zajmujących określone stanowiska i będących członkami korpusu służby cywilnej. Postępowanie to prowadzi się n podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego (art. 275 ustawy o KAS).
ROZDZIAŁ 2 ODPOWIEDZIALNOŚĆ DYSCYPLINARNA FUNKCJONARIUSZY
Funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za:
1) niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa;
2) przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;
3) odmowę wykonania lub niewykonanie polecenia, z wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 204 ust. 2 i 3;
4) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy;
5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie;
6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;
7) nieusprawiedliwione niestawienie się lub opuszczenie miejsca pełnienia służby;
8) wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego albo uniemożliwiający jego wykonanie;
9) utratę uzbrojenia służbowego;
10) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby;
11) stosowanie dyskryminacji, molestowania oraz mobbingu w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.
●Komentowana regulacja określa czynności, za które funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. Należy zwrócić uwagę, że wyliczenie określone tym przepisem ma charakter przykładowy, gdyż ustawodawca zastosował zwrot "w szczególności". Należy zatem przyjąć, że odpowiedzialności dyscyplinarnej podlega funkcjonariusz za naruszenie obowiązków służbowych, tj. jakichkolwiek obowiązków służbowych, w tym wymienionych w komentowanym artykule.
Przepis ten powiela art. 166 ustawy o SC. Przy czym porównując treść obecnych i dotychczasowych regulacji, warto zwrócić uwagę na brzmienie ostatniego punktu. W ustawie o SC dotyczył on wyłącznie mobbingu w rozumieniu art. 943 par. 2 kodeksu pracy, podczas gdy pkt 11 komentowanego artykułu obejmuje również dyskryminację i molestowanie.
1. Karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) nagana z ostrzeżeniem;
4) zakaz podwyższania stopnia służbowego przez 2 lata;
5) zakaz awansowania na wyższe stanowisko przez 2 lata;
6) obniżenie stopnia służbowego;
7) przeniesienie na niższe stanowisko;
8) zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata;
9) pozbawienie stopnia oficerskiego lub generalskiego;
10) wydalenie ze Służby Celno-Skarbowej.
2. Prawomocne orzeczenie kary wymienionej w ust. 1 pkt 10 powoduje zakaz przyjęcia do jednostek organizacyjnych KAS przez okres 10 lat.
3. W uzasadnionych przypadkach można łączyć karę przeniesienia na niższe stanowisko z karą obniżenia stopnia służbowego.
4. Wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
5. Na zaostrzenie wymiaru kary mają
wpływ:
1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po spożyciu alkoholu lub użyciu innego podobnie działającego środka;
2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;
3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań KAS lub naruszenie dobrego imienia KAS;
4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.
6. Na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ:
1) nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego;
2) podjęcie przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie skutków przewinienia;
3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;
4) dobrowolne poinformowanie przełożonego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.
7. Przy wymierzaniu kary uwzględnia się okoliczności, o których mowa w ust. 4-6, wyłącznie w stosunku do funkcjonariusza, którego one dotyczą.
●Artykuł ten wyczerpująco określa zarówno kary dyscyplinarne, jak i ich miarkowanie (zaostrzanie lub łagodzenie). Jego treść jest analogiczna jak w art. 167 ustawy o SC.
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca rozróżnia obniżenie stopnia służbowego oraz przeniesienie na niższe stanowisko jako odrębne kary. Jest to spowodowane charakterem pracy funkcjonariusza, która związana jest zarówno z posiadanym stopniem, jak i zajmowanym stanowiskiem. W praktyce najczęściej ten drugi aspekt uzależniony jest od posiadania odpowiedniego stopnia. Niemniej jednak są to odrębne aspekty determinujące charakter służby funkcjonariusza.
1. W przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi organ uprawniony do orzekania kar dyscyplinarnych może odstąpić od wszczęcia postępowania i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego rozmowę dyscyplinującą udokumentowaną w formie notatki.
2. Notatkę, o której mowa w ust. 1, włącza się do akt osobowych i podlega ona zniszczeniu po upływie 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej.
3. Na wniosek sprawcy przewinienia dyscyplinarnego zniszczenie notatki, o której mowa w ust. 1, może nastąpić po upływie 3 miesięcy od dnia przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej.
●Brak wszczęcia postępowania dyscyplinarnego uzależniony jest od kwalifikacji czynności funkcjonariusza jako czyn mniejszej wagi. Ustawa o KAS nie definiuje tego pojęcia, podobnie jak regulacje kodeksu karnego oraz kodeksu postępowania karnego. Tylko w art. 53 par. 8 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2137 ze zm.) ustawodawca wymienia pojęcie przypadku mniejszej wagi, które definiuje przez niską społeczną szkodliwość czynu, niską kwotę narażoną na uszczuplenie oraz pozostałe okoliczności związane z popełnieniem przestępstwa lub wykroczenia, w tym nastawienie sprawcy. W praktyce oznacza to, że pojęcie umożliwiające odstąpienie od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego ma charakter nieostry i każdorazowo o zaistnieniu takiej okoliczności rozstrzygał będzie organ uprawniony, wymieniony w art. 257 ustawy o KAS.
Komentowana regulacja jest analogiczna do dotychczasowego art. 168 ustawy o SC.
1. Orzekanie kar dyscyplinarnych należy do naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, zwanych dalej "organami dyscyplinarnymi", w odniesieniu do podległych im funkcjonariuszy.
2. W stosunku do naczelnika urzędu skarbowego i naczelnika urzędu celno-skarbowego oraz ich zastępców kary dyscyplinarne orzeka dyrektor izby administracji skarbowej lub upoważniony przez niego zastępca.
3. W stosunku do dyrektora izby administracji skarbowej i jego zastępcy oraz funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra kary dyscyplinarne orzeka Szef Krajowej Administracji Skarbowej lub upoważniony przez niego zastępca.
4. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne dotyczy funkcjonariusza pełniącego służbę w:
1) urzędzie skarbowym - naczelnik urzędu skarbowego może upoważnić do orzekania kary dyscyplinarnej zastępcę naczelnika tego urzędu;
2) urzędzie celno-skarbowym - naczelnik urzędu celno-skarbowego może upoważnić do orzekania kary dyscyplinarnej zastępcę naczelnika tego urzędu;
3) izbie administracji skarbowej - dyrektor izby administracji skarbowej może upoważnić do orzekania kary dyscyplinarnej zastępcę dyrektora izby administracji skarbowej.
5. Orzekanie kar, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 6-10, należy wyłącznie do właściwości organów dyscyplinarnych.
●Artykuł ten określa organy, które w zakresie swoich kompetencji mają orzekanie o odpowiedzialności dyscyplinarnej. Są one tożsame z organami KAS (por. art. 11 ustawy o KAS) oraz organami podatkowymi (art. 13 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.). Oznacza to, że ustawodawca nie stworzył odrębnej struktury na potrzeby postępowań i orzecznictwa dyscyplinarnego, tylko oparł ją na istniejących organach. Umożliwił jednocześnie upoważnienie zastępców wskazanych organów do orzekania, przy czym dotyczy to wyłącznie lżejszych kar dyscyplinarnych.
Przepis ten jest analogiczny do regulacji zawartej w dotychczasowym art. 169 ustawy o SC, z uwzględnieniem nowej struktury organów KAS.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Krajowej Administracji Skarbowej może wszcząć lub przejąć do prowadzenia postępowanie wyjaśniające lub dyscyplinarne oraz wydać orzeczenie w stosunku do funkcjonariuszy.
●Jest to przepis szczególny w stosunku do art. 257 ustawy o KAS. Analogiczne kompetencje miał szef Służby Celnej na podstawie nieobowiązującego art. 170 ustawy o SC.
1. Postępowanie wyjaśniające przeprowadza rzecznik dyscyplinarny powoływany przez właściwy organ dyscyplinarny na okres 3 lat.
2. W przypadku niemożności prowadzenia postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego lub wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego postępowanie wyjaśniające prowadzi funkcjonariusz, spełniający warunki określone w art. 260 ust. 1, wyznaczony przez właściwy organ dyscyplinarny.
●O ile art. 257-258 ustawy o KAS określały organy orzekające, o tyle treść komentowanego artykułu wskazuje na podmiot prowadzący postępowanie. Jest nim rzecznik dyscyplinarny powoływany przez organ orzeczniczy na czas określony. Tak samo regulował to art. 171 ustawy o SC.
1. Rzecznik dyscyplinarny powinien być funkcjonariuszem oraz mieć co najmniej pięcioletni okres służby z nieposzlakowaną opinią.
2. Rzecznika dyscyplinarnego odwołuje się przed upływem okresu, o którym mowa w art. 259 ust. 1, w przypadku:
1) zaistnienia okoliczności, które stanowią podstawę zwolnienia ze służby;
2) ukarania karą dyscyplinarną;
3) przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej KAS;
4) złożenia rezygnacji.
●Przepis ten wskazuje na kryteria, które spełniać musi rzecznik dyscyplinarny. Mając na uwadze, że organami orzekającymi są organy KAS, teoretycznie w każdym z takich organów powinien pełnić służbę funkcjonariusz, który mógłby sprawować funkcję rzecznika. Okoliczność ta nie zaistnieje tylko wtedy, gdy w danym organie KAS nie będzie pełnił służby żaden funkcjonariusz. Zgodnie bowiem z art. 257 ust. 1 ustawy o KAS orzekanie o odpowiedzialności dyscyplinarnej należy do wskazanych w tym przepisie organów tylko w stosunku do podległych funkcjonariuszy.
Treść komentowanego przepisu jest tożsama z dotychczasowym art. 172 ustawy o SC.
1. Jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego organ dyscyplinarny zleca rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które powinno być zakończone w terminie 14 dni od dnia jego wszczęcia.
2. O wszczęciu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny zawiadamia osobę, której ono dotyczy.
3. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny składa wniosek do właściwego organu dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego albo o umorzenie postępowania wyjaśniającego.
●Treść tej regulacji wprowadza zasadę wyjaśnienia wątpliwości przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Już na tym etapie informowana jest osoba, której te czynności dotyczą. Konsekwencją przeprowadzonych czynności jest umorzenie postępowania wyjaśniającego lub wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.
Analogicznie regulował to art. 173 ustawy o SC.
1. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna właściwy organ dyscyplinarny.
2. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.
3. Funkcjonariusza, w odniesieniu do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za obwinionego.
4. Postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera:
1) oznaczenie organu dyscyplinarnego;
2) datę wydania postanowienia;
3) imię i nazwisko, stopień służbowy oraz stanowisko służbowe obwinionego;
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną;
5) uzasadnienie faktyczne zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego;
6) oznaczenie prowadzącego postępowanie dyscyplinarne;
7) podpis z podaniem imienia i nazwiska, stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego;
8) pouczenie o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego.
●Regulacja ta wskazuje na podmiot, który wszczyna postępowanie dyscyplinarne. W taki sam sposób regulował to art. 174 ustawy o SC.
Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę nakłada obowiązek wszczęcia postępowania na organ, który będzie orzekał o odpowiedzialności, a nie na podmiot, który postępowanie takie będzie prowadził. Stoi to w sprzeczności z charakterem czynności podejmowanych przez te podmioty. Jako rozwiązanie modelowe wskazać można ustawę z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 168 ze zm.), gdzie zgodnie z art. 109 z wnioskiem o ukaranie występuje rzecznik dyscyplinarny. Wniosek taki można utożsamiać z postanowieniem o wszczęciu postępowania w rozumieniu ust. 2 komentowanego artykułu. Natomiast organ orzekający podejmuje decyzje o nałożeniu kary po przeprowadzeniu postępowania na podstawie dowodów zgromadzonych przez rzecznika. W konsekwencji dochodzi do rozdzielenia czynności dowodowych i prowadzenia postępowania, które wykonuje rzecznik, od orzeczenia o odpowiedzialności. Nałożenie w komentowanym przepisie obowiązku wszczęcia postępowania przez organ orzekający narusza ten podział kompetencji.
1. Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza oraz po upływie 2 lat od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
2. Jeżeli z powodu nieobecności w służbie funkcjonariusz nie ma możliwości złożenia wyjaśnień, może je złożyć prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne w innym miejscu.
3. W przypadku usprawiedliwionej chorobą nieobecności w służbie wyjaśnienia mogą zostać złożone po uprzednim zasięgnięciu opinii lekarza.
4. Terminy określone w ust. 1 nie biegną w przypadku nieobecności funkcjonariusza w służbie.
5. Jeżeli czyn funkcjonariusza zawiera znamiona przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, przedawnienie postępowania dyscyplinarnego następuje nie wcześniej niż przedawnienie przewidziane w Kodeksie karnym lub w Kodeksie karnym skarbowym dla tego przestępstwa.
●Regulacja ta wskazuje na terminy przedawnienia, odwołując się częściowo do regulacji kodeksu karnego lub kodeksu karnego skarbowego. Powiela dotychczasowy art. 175 ustawy o SC.
1. Obwiniony ma prawo do obrony, w szczególności może wybrać obrońcę spośród funkcjonariuszy lub ustanowić swoim obrońcą radcę prawnego lub adwokata. Obrońca jest uprawniony do reprezentowania obwinionego w granicach udzielonego na piśmie pełnomocnictwa.
2. W przypadku gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł o orzeczenie kary wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej, a obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, właściwy organ dyscyplinarny wyznacza obrońcę spośród funkcjonariuszy.
●Przepis ten jest rozszerzeniem konstytucyjnego prawa do obrony (art. 42 konstytucji) również na postępowanie dyscyplinarne. Obrońcą w takim postępowaniu może być funkcjonariusz albo pełnomocnik kwalifikowany, tj. adwokat lub radca prawny. Przy czym wyznaczenie obrońcy następuje tylko spośród funkcjonariuszy.
Regulację taką przewidywał również art. 176 ustawy o SC.
1. Czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być zakończone w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ wyższego stopnia w stosunku do organu dyscyplinarnego może, w formie postanowienia, przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych, nie dłużej jednak niż o 3 miesiące. W przypadku gdy postępowanie dyscyplinarne jest prowadzone przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, postanowienie o przedłużeniu prowadzenia czynności dowodowych wydaje Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
2. Po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego obwinionego zapoznaje się z aktami postępowania.
3. Rzecznik dyscyplinarny po zakończeniu postępowania sporządza sprawozdanie, które:
1) wskazuje organ dyscyplinarny, który wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, oraz osobę prowadzącą postępowanie;
2) wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne, z opisem stanu faktycznego ustalonym na podstawie zebranych dowodów;
3) przedstawia wniosek dotyczący:
a) uniewinnienia,
b) odstąpienia od ukarania,
c) ukarania obwinionego,
d) umorzenia postępowania.
●Komentowany przepis określa ramy czasowe postępowania, które powinno docelowo zakończyć się w trzy miesiące. Może być ono przedłużone przez organ wyższego stopnia, przy czym ustawodawca nie wskazał okoliczności lub przesłanek, które muszą zaistnieć, aby do takiego przedłużenia doszło.
Jak wynika z całokształtu komentowanych przepisów tego działu ustawy o KAS, rzecznik prowadzi postępowanie i w końcowej jego fazie przedstawia wniosek obejmujący m.in. sugestię rozstrzygnięcia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.
Treść tego przepisu powiela art. 177 ustawy o SC.
1. Orzeczenie dyscyplinarne wydaje się po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego oraz jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony, a także po rozpatrzeniu innych dowodów mających znaczenie w sprawie.
2. Jeżeli obwiniony zawiadomiony o terminie wysłuchania oświadcza, że nie weźmie udziału w wysłuchaniu lub nie stawia się na wysłuchanie bez usprawiedliwienia, można przeprowadzić wysłuchanie bez jego udziału. W takim przypadku za wystarczające uznaje się odczytanie jego poprzednio złożonych wyjaśnień.
3. Orzeczenie dyscyplinarne zawiera:
1) oznaczenie organu dyscyplinarnego;
2) datę wydania orzeczenia;
3) imię i nazwisko, stopień służbowy oraz stanowisko służbowe obwinionego;
4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia;
8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania orzeczenia dyscyplinarnego, a także pieczęć organu dyscyplinarnego.
●W taki sam sposób uregulowane było orzeczenie o odpowiedzialności w art. 178 ustawy o SC. Przepis ten wskazuje na czynności poprzedzające samą decyzję o odpowiedzialności, w szczególności źródła informacji i dowodów na potrzeby rozstrzygnięcia. Określa także treść rozstrzygnięcia.
1. Orzeczenie dyscyplinarne wraz z uzasadnieniem doręcza się funkcjonariuszowi w terminie 14 dni od dnia jego wydania.
2. Od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego albo naczelnika urzędu celno-skarbowego funkcjonariusz może wnieść odwołanie do dyrektora izby administracji skarbowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
3. Od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez dyrektora izby administracji skarbowej funkcjonariusz może wnieść odwołanie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
4. Do orzekania kary w postępowaniu odwoławczym Szef Krajowej Administracji Skarbowej może upoważnić swojego zastępcę, o którym mowa w art. 18, dyrektora komórki urzędu obsługującego ministra lub dyrektora izby administracji skarbowej, który nie wydał orzeczenia dyscyplinarnego w pierwszej instancji. Przepis art. 257 ust. 5 stosuje się odpowiednio.
5. Od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej funkcjonariusz może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
●Regulacja ta wprowadza zasadę dwuinstancyjności postępowania w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej. Funkcjonariuszowi przysługuje bowiem odwołanie do organu wyższego stopnia, z wyjątkiem rozstrzygnięć wydanych przez szefa KAS.
W taki sam sposób postępowanie odwoławcze regulował art. 179 ustawy o SC.
W postępowaniu odwoławczym nie można wymierzyć kary surowszej niż orzeczona w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym.
●Jest to typowa regulacja zawarta w innych procedurach, która chroni podmiot wnoszący środek zaskarżenia przed ewentualną zmianą rozstrzygnięcia na jego niekorzyść. W praktyce stosowanie pełnej zasady reformationis in peius, jak ma to miejsce w komentowanym artykule, oznacza że wniesienie odwołania może tylko polepszyć sytuację obwinionego. A tym samym zachęca niejako do składania takiego środka odwoławczego. W procedurach, gdzie orzeczenie mogą zaskarżyć dwie strony postępowania, zakaz ten jest ograniczany do sytuacji, gdy druga strona środka zaskarżenia nie wniesie (np. art. 434 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego; t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1749 ze zm.). W analizowanym przypadku rzecznik nie jest uprawniony do wnoszenia środka odwoławczego. Analogicznie brzmiał art. 180 ustawy o SC.
Od orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w postępowaniu odwoławczym lub postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
●Regulacja ta wprowadza kontrolę sądową nad postępowaniem dyscyplinarnym, które ze względu na podmioty biorące w nim udział można określić jako "postępowanie wewnętrzne".
W sposób tożsamy określono prawo do wniesienia skargi w art. 181 ustawy o SC.
Kary orzeczone w postępowaniu dyscyplinarnym wykonuje kierownik jednostki organizacyjnej z dniem uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego.
●Wykonanie powierzono kierownikowi jednostki, którym jest dyrektor izby administracji skarbowej (art. 145 ust. 1 ustawy o KAS). Ustawodawca dokonał zatem rozdzielenia funkcji orzeczniczych od wykonawczych w ramach postępowania dyscyplinarnego. W analogiczny sposób regulował to art. 182 ustawy o SC.
1. Kara dyscyplinarna, o której mowa w art. 255 ust. 1 pkt 1, ulega zatarciu po upływie 6 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.
2. Kary dyscyplinarne, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 2 i 3, ulegają zatarciu po upływie 12 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.
3. Kary dyscyplinarne, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 6, 7 i 9, ulegają zatarciu po upływie 2 lat od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.
4. Kary dyscyplinarne, o których mowa w art. 255 ust. 1 pkt 4, 5 i 8, ulegają zatarciu po upływie 2 lat od wykonania tych kar.
5. Na wniosek ukaranego zatarcie może nastąpić po upływie roku od dnia wykonania kary.
6. Zatarcie kary dyscyplinarnej wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej następuje z upływem okresu, o którym mowa w art. 255 ust. 2.
7. Odpisy orzeczeń dyscyplinarnych dołączone do akt osobowych podlegają zniszczeniu z upływem terminów, o których mowa w ust. 1-6.
●Przepis ten wprowadza terminy, po upływie których kary dyscyplinarne uważa się za niebyłe. Nie dotyczy do kary wydalenia ze służby, która skutkuje niemożnością ubiegania się o pracę lub służbę w jednostkach KAS przez 10 lat od wykonania tej kary (art. 255 ust. 2 ustawy o KAS). Tak samo problematykę zatarcia kary określał art. 183 ustawy o SC.
Jeżeli funkcjonariusz zostanie ponownie ukarany dyscyplinarnie przed zatarciem poprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej, okres wymagany do zatarcia tej kary liczy się od dnia wykonania nowej kary.
●Przepis ten wprowadza swoistą recydywę w zakresie upływu terminu do zatarcia kary, gdyż zatarcie drugiej kary zacznie biec dopiero od upływu terminu do zatarcia pierwszej kary orzeczonej. Rozwiązanie to powiela art. 184 ustawy o SC.
Koszty biegłych powołanych przez organ dyscyplinarny i koszty zleconych przez organ dyscyplinarny ekspertyz są pokrywane z budżetu państwa z części, o której mowa w art. 9 ust. 1.
●W odróżnieniu do art. 185 ustawy o SC, gdzie wskazane koszty ponosił organ dyscyplinarny, obecne brzmienie przepisu odwołuje się do części budżetu przeznaczonego na finansowanie działalności KAS.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego, postępowania odwoławczego, orzekania kar dyscyplinarnych oraz ich wykonywania, mając na względzie potrzebę zapewnienia rzetelności i sprawności prowadzonego postępowania.
●Obecnie rozporządzenie nie zostało jeszcze wydane. Na podstawie art. 256 pkt 3 przepisów wprowadzających ustawę o KAS stosować należy w tym przypadku rozporządzenie wydane na podstawie art. 186 ustawy o SC.
Art. 275. [Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k.]
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
●Podobnie jak w innych postępowaniach dyscyplinarnych, w zakresie proceduralnym stosuje się przepisy postępowania karnego. Analogicznie było to uregulowane w art. 187 ustawy o SC.
ROZDZIAŁ 3 ROZPATRYWANIE SPORÓW O ROSZCZENIA FUNKCJONARIUSZY ZE STOSUNKU SŁUŻBOWEGO
1. W przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
2. W przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
3. W przypadku gdy decyzję o zwolnieniu ze służby wydaje Szef Krajowej Administracji Skarbowej, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
4. Złożenie wniosków, o których mowa w ust. 1 i 3, oraz odwołania, o którym mowa w ust. 2, nie wstrzymuje wykonania decyzji.
5. Do postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579).
6. Od decyzji wydanej w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydanej w wyniku odwołania przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
●Komentowany przepis dotyczy rozstrzygania sporów związanych ze stosunkiem służbowym. W odróżnieniu od postępowania dyscyplinarnego w tym wypadku stosuje się w zakresie nieuregulowanym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ostatecznie funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie do sądu administracyjnego.
Komentowany przepis powiela art. 188 ustawy o SC.
Spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
●Przepis ten jest uzupełnieniem art. 276 ustawy o KAS i wprowadza odrębny tryb postępowania na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w stosunku do tych spraw, których nie wymieniał wskazany przepis. W taki sam sposób regulował to art. 189 ustawy o SC.
DZIAŁ VIII PRZEPISY KARNE
1. Kto, będąc obowiązanym do zachowania tajemnicy skarbowej, o której mowa w dziale VII Ordynacji podatkowej, ujawnia informacje objęte tą tajemnicą, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
2. Kto, będąc obowiązanym do zachowania tajemnicy skarbowej, o której mowa w dziale VII Ordynacji podatkowej, ujawnia informacje określone w art. 48, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
3. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 2.
4. Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
●Przepis ten powiela art. 306 ordynacji podatkowej. Wskazać należy, że dotychczasowe przepisy ustawy o KAS odwołując się do przepisów ordynacji podatkowej, nie odnosiły się do jej art. 306 (np. art. 94 ustawy o KAS).
DZIAŁ IX PRZEPIS KOŃCOWY
Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948).
●Co do zasady komentowana ustawa weszła w życie 1 marca 2017 r. Niemniej jednak przepisy wprowadzające ustawę o KAS tworzą bardzo obszerny akt prawny, zawierający 260 artykułów, który zarówno określa terminy wejścia w życie ustawy o KAS, jak i dokonuje zmiany w kilkudziesięciu aktach prawnych w związku z wprowadzeniem nowej struktury KAS. To również przepisy wprowadzające ustawę o KAS określają zasady przejścia pracowników i funkcjonariuszy z dotychczasowych struktur organów podatkowych do organów KAS.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu