To granice, których nie widać, dzielą najbardziej [GRAPE]

Badanie Raja Chetty’ego oraz Nathaniela Hendrena (obaj z Uniwersytetu Harvarda), wykorzystujące dane 5 mln amerykańskich rodzin, pokazuje prawidłowość: każdy rok dzieciństwa w lepszej okolicy podnosi przyszłe zarobki średnio o 0,5 proc. Autorzy porównali rodziny przeprowadzające się w różnym czasie, żeby wyodrębnić efekt ekspozycji – realny wpływ sąsiedztwa, a nie tylko fakt, że bogatsi rodzice wybierają dogodniejsze miejsca do zamieszkania. Efekty te są liniowe – im wcześniej dziecko przeprowadzi się do lepszego środowiska, tym lepsze osiągnie wyniki w przyszłości. Nie ma tu magii, jest tylko codzienny wpływ otoczenia. Dzieci mieszkające kilka ulic dalej trafiają do innych szkół, czerpią z innych wzorców i budują inne sieci kontaktów.

Granice rujnują życie wszystkim

Jeszcze brutalniej widać to tam, gdzie granic nie wyznaczają administracje, lecz przemoc. Zespół Nikity Melnikova (Nova School of Business and Economics) zbadał wpływ gangów MS-13 i Barrio 18 na rozwój Salwadoru. Naukowcy wykorzystali naturalny eksperyment: w 1996 r. zmiana polityki imigracyjnej USA doprowadziła do deportacji liderów gangów. A ci po powrocie do kraju wraz ze swoimi ludźmi przejęli kontrolę nad konkretnymi dzielnicami stolicy.