Prezes to ma klawe życie. Czy zarobki kadry menadżerskiej powinny być jawne?

Dawno temu, za siedmioma górami i za siedmioma lasami, postanowiono przymusić prezesów spółek giełdowych, by przedstawiali do publicznej wiadomości coroczne wynagrodzenia. Konkretnie działo się to we Włoszech: ustawę przeprowadzono w błyskawicznym tempie w 1998 r. (mówiono o niej legge Draghi, zbieżność nazwisk nie jest przypadkowa), a obowiązywała już od roku następnego (firmy zobowiązano do opublikowania informacji już za 1998 r.).

Upublicznienie zarobków: jak była intencja legislacji?

Intencją legislacji było nie tylko zwiększenie transparentności życia gospodarczego, lecz także stworzenie wewnątrz poszczególnych organizacji podstawy do rzeczowego dyskutowania o siatce wynagrodzeń. Dla nas szczęśliwie ten eksperyment ma walor poglądowy, bo legislacja przeprowadzona została z zaskoczenia, zaś wynagrodzenia na 1998 r. były w momencie jej przyjmowania już przesądzone – a późniejszy rozwój wydarzeń, jeśli chodzi o płace, mógł, ale nie musiał, zależeć od przekazanych opinii publicznej informacji z poszczególnych spółek.

Co się okazało? Czy firmy, gdzie prezesi zarabiali więcej, zaczęły lepiej wynagradzać pracowników? Zbadali to Agata Maida (Uniwersytet w Mediolanie) oraz Vincenzo Pezone (Uniwersytet w Tilburgu). Okazało się, że i tak, i nie. Tak, bo średnie pensje w firmach wzrosły o ok. 4 proc. Nie, bo lepsze wynagrodzenia zyskali tylko pracownicy na najwyższych stanowiskach. Nowe prawo nie miało żadnego wpływu na zarobki osób poniżej 90 percentyla rozkładu wynagrodzeń, co oznacza, że płace 90 proc. pracowników nie uległy zmianie. W praktyce zatem na skutek tej zmiany legislacyjnej wzrosły miary nierówności wynagrodzeń w spółkach giełdowych.