Opowieść o kosmitach, która może wywołać rewolucję w fantastyce

Filmowa fantastyka od ładnych paru lat pogrążona jest w kryzysie. Nie potrafi kreować nowych mitów, stare straciły znaczenie i jakoś nikomu nie udawało się ostatnio opowiedzieć czegoś wymykającego się powielaniu wyeksploatowanych historii w lepszych albo gorszych wersjach. Właściwie od początku lat 90. fantastyka naukowa rozpoczęła zjadanie własnego ogona, pogrążyła się w efektownej wtórności. Jakoś nie udawało się osiągnąć ani egzystencjalnego znaczenia, które wydobywali z SF wielcy wizjonerzy kina, jak Stanley Kubrick czy Andriej Tarkowski; ani wymiaru parabolicznych opowieści na miarę Ridleya Scotta czy Jamesa Camerona; ani choćby zbliżyć się do pokulturowej uniwersalności "Gwiezdnych wojen" George’a Lucasa, choć przecież on sam próbował wskrzesić swą sagę. Ciągle coś ważnego uciekało w pogoni za odświeżaniem gatunkowej tożsamości albo częściej - za pieniędzmi. Rewolucji w filmowej fantastyce jej miłośnicy wypatrują więc na horyzoncie jak zbawienia. Wydawało się, że te nadzieje spełni "Matrix" braci Wachowskich - oryginalny, efektowny, a przy tym stawiający zupełnie poważnie filozoficzne pytania na miarę cyberkulturowych czasów. Kolejne części trylogii Wachowskich i późniejsze epigońskie nawiązania do tematu udowodniły jednak, że "Matrix" był jednorazowym zrywem, genialnym wyskokiem w stronę poważnej naukowej fikcji, tyle że zakończonym ślepą uliczką efektownej formy, za którą stała coraz bardziej bełkotliwa treść udająca filozofię.