Sztuka w dobie krachu

Wrześniowy numer nowojorskiego magazynu "Artforum" ma niewiele ponad 200 stron zamiast, jak przed rokiem, naszpikowanych reklamami 300. Rok po rozpoczęciu kryzysu świat sztuki w chodzi w no wy sezon. Wyjątkowy, bo taki, w którym plan y zrobione dwa, trzy lata temu musiały przejść korektę - mniejszych środków prywatnych inwestorów i kolekcjonerów, mniejszego wsparcia z publicznych pieniędzy. Oba czynniki dotknęły też polskie galerie i muzea.

Tempo i nerw polskiemu obiegowi sztuki na dadzą tej jesieni wielkie publiczne instytucje. Również takie, które do tej pory pozostawały raczej na uboczu. Do głosu dochodzi wreszcie warszawskie Muzeum Narodowe pod nowym kierownictwem prof. Piotr a Piotrowskiego. W zeszłym tygodniu otwarto wystawę "Interwencje!" zderzającą klasyczne prace z kolekcji (galeria Faras, Galeria Malarstwa Włoskiego) z projektami twórców średniego pokolenia osadzonych w tradycji sztuki krytycznej: Zbigniewa Libery , Grzegorza Klamana i Pauliny Ołowskiej. Oprócz znanych płócien artysty pokazane zostaną też jego późne prace, a także wczesne rysunki.

Duże państwowe muzea i galerie zawłaszczą tematy, którymi do tej pory zajmowały się głównie małe, prywatne, undergroundowe miejsca. Prężnie działające CSW Znaki Czasu w Toruniu 9 października pokaże "Fabrykę" - przygotowany z rozmachem pokaz streetartowego artysty Mariusza Warasa (znanego lepiej jako M-city) i Krzysztof a Topolskiego. Będzie to malarsko-przestrzenna kompozycja zajmująca największą salę CSW. Street art pojawi się w galerii jako pełnoprawna sztuka w redakcji dwóch artystów. Niezwykle ciekawie zapowiada się również - impreza, do której kluczem jest tema t tymczasowości w planowaniu miejskim, projektowaniu, ale też w sztuce. Na wydarzenie złoży się m.in. wystawa, która zajmie nie tylko budynek muzeum, ale też przestrzeń przylegającego sklepu meblowego. Pokazane zostaną prace m.in. Carlosa Bungi, Cypriena Gaillarda, Joanny Rajkowskiej i Tobiasa Putriha.

W kryzysie galerie i muzea zajmuje to, co polskie. Instytucje sztuki sięgają przede wszystkim po klasyków, którzy przeżywają drugą falę popularności. do tej pory nieprezentowanych w Polsce. Wrocławskie BWA przygotowuje monografię "Zofia Kulik prezentuje: KwieKulik". Po awangardę sięga też Temat pokazu to strategie awangardzistów żydowskiego pochodzenia wobec swoich korzeni.

Nie samą abstrakcją i awangardą galerie stoją. Polskie instytucje zaczynają omawiać i badać artystyczną rzeczywistość lat 90. - dostępną, znaną, dobrze reprezentowaną w zbiorach i kompletnie dziką, taką, wokół której nie ucichły jeszcze spory i kontrowersje. To nie tylko pokaz, ale też działanie badawcze i systematyzujące - ekspozycji będzie towarzyszyć publikacja katalogu monograficznego. Podobny temat porusza ją kuratorzy z warszawskiego będzie prezentacją prac z kolekcji CSW (m.in. Katarzyny Kozyry, Zbigniewa Libery, Zofii K ulik), ale też wielogłosem na działalności Zamku - instytucji, która w znacznej mierze nadała kształt polskiej sztuce sprzed dekady.

Blado natomiast wypadają zapowiedzi wystaw w małych, ale do tej pory prężnie działających komercyjnych galeriach. Takich, które jeszcze rok temu pokazywały ekspozycje problemowe albo głośnych artystów. Galeria Czarna zaprezentuje prace Sławka Pawszaka - młodego warszawskiego malarza, którego w zeszłym roku z po wodzeniem promowała w Miami na targach Nada, a poznański Starter zaprosił wiedeńskiego performera Olivera Hang la. Małe, nastawione na ambitną publiczność i kolekcjonerów galerie dopiero muszą złapać drugi oddech.

Tymczasem warto korzystać z roszady, którą zafundowała nam ekonomia i korzystać z działań kuratorskich wokół polskiej sztuki. T o szansa na dobudowanie wiedzy i interpretacji do sztuki sprzed dekady. I okazja do świeżego spojrzenia na klasyków.

@RY1@i02/2009/181/i02.2009.181.000.016b.101.jpg@RY2@

MUZEUM NARODOWE W WARSZAWIE

Jacek Malczewski "Adoracja Madonny"

Anna Theiss

anna.theiss@infor.pl