literatura, muzyka, filmy, wystawy

Norweski pisarz połączył literackie tradycje skandynawskiego kryminału społecznego i amerykańskiego thrillera z wyalienowanym gliniarzem w roli głównej. Jego cykl powieści z policjantem Harrym Hole, wrażliwym, zapijaczonym twardzielem z Oslo, pełnymi garściami (i z ironicznym dystansem) czerpie też z dorobku światowej popkultury. Warto więc się dowiedzieć, jak to wszystko się zaczęło.

Co ciekawe, znakomity kryminalny debiut Norwega "Człowiek nietoperz" już się po polsku ukazał, w 2005 roku - u zarania mody na skandynawską literaturę noir nie przebił się do mainstreamu, a dziś wypływa jedynie na internetowych aukcjach. Teraz mamy okazję, by przyjrzeć się drugiej powieści, "Karaluchom" (oryg. wyd. 1998). Wyrwany z alkoholowego ciągu Hole udaje się do Bangkoku, by wyjaśnić delikatną politycznie sprawę zabójstwa norweskiego ambasadora w tajskim burdelu. To dla Nesbo okazja nie tylko do poprowadzenia karkołomnej intrygi, lecz także do przyjrzenia się osobliwej diasporze swoich rodaków w Indochinach. Warto też nadmienić, że pojawia się tu po raz pierwszy demoniczny Tom Waaler - ambitny kuzyn Jokera z komiksowych opowieści o Batmanie. Kim zatem jest kuzyn Batmana?

@RY1@i02/2011/141/i02.2011.141.196.027a.001.jpg@RY2@

Piotr Kofta

To jest siła Foster The People, który właśnie wydał pierwszą płytę "Tourches". Znalazł się na niej singiel "Pumped Up Kicks" - podbili nim listy przebojów w Stanach dwa lata temu. Więcej atutów ciężko się dosłuchać. Mark Foster dobrze śpiewa, nawet gdy zbliża się do falsetu, muzycy przebojowo grają na klawiszach i gitarach, ale z ich koktajlu elektroniki, brit rocka i soulu niewiele wynika. Podobno są brakującym ogniwem między MGMT a Empire Of The Sun. Mogę się założyć, że to ogniwo szybko zacznie pękać i w końcu wymienimy je na inne.

@RY1@i02/2011/141/i02.2011.141.196.027a.101.jpg@RY2@

Wojciech Przylipiak

Podobnie jak niedawno Francuzi elektroniczny duet The Chemical Brothers zadebiutował jako twórcy muzyki do filmu. Do tej pory ich numery w kinie pojawiały się okazjonalnie. Do "Hanny" napisali kompletny soundtrack. Wśród 20 numerów znalazły się elektroniczno-bębniarskie zabawy Chemical znane z ich poprzednich płyt, ale też tęskne suity wypełnione lejącymi się powoli delikatnymi dźwiękami klawiszy. Nuty Toma Rowlandsa i Eda Simonsa z jednej strony doskonale uzupełniają obraz, z drugiej bez problemu sprawdzają się bez niego.

@RY1@i02/2011/141/i02.2011.141.196.027a.002.jpg@RY2@

Wojciech Przylipiak

Szósta płyta duetu didżejów Roba Garzy i Erica Hiltona czaruje dźwiękami lounge, downtempo, muzyki arabskiej i brazylijskiej. Ten miks pasujący jako muzyczne tło do zadymionego shisha baru po kilku numerach zaczyna jednak nudzić. Thievery Corporation powielają schematy z poprzednich płyt. Z leniwego sosu wyróżniają się kawałki z gościnnym udziałem hiphopowca Mr Lifa ("Culture of Fear") oraz nigeryjskiej wokalistki Sleepy Wonder ("Stargazer"). Efekt solidny, tylko po co nagrywać kalkę poprzednich płyt?

@RY1@i02/2011/141/i02.2011.141.196.027a.003.jpg@RY2@

Wojciech Przylipiak

"Szeptacze", dzięki którym nawet pozbawiona słuchu muzycznego osoba może grać melodie, "gadające" zwierciadła i kino pod chmurką - to niektóre atrakcje Parku Odkrywców w Centrum Nauki Kopernik. "Nauka powinna wychodzić do ludzi i być częścią społeczeństwa" - mówi dyrektor Robert Firmhofer, wyjaśniając, dlaczego jedyny w naszej części Europy park tego typu nie został ogrodzony, jest bezpłatny i działa całą dobę. Ekspozycja przy bulwarze koło mostu Świętokrzyskiego łączy kilka funkcji - zgromadzone eksponaty mają charakter naukowy, artystyczny i rekreacyjny. Instalacja autorstwa Elżbiety "Weli" Wierzbickiej "Szeptacze" ożywa, kiedy wchodzi się w jej obręb, i wydaje sekwencje dźwięków, muzykę natury: odgłosy szumu morza, burzy, wulkanu.

W Parku Odkrywców znajduje się także pawilon zaprojektowany z myślą o spotkaniach z autorami i wernisaż (pierwsze będzie można obejrzeć od wiosny 2012 roku, 22 lipca ruszy natomiast kino plenerowe, w ramach którego pokazywane będą filmy pod hasłem "Mózg podejrzany". W projekcjach uczestniczyć będą specjaliści - psychologowie i neurochirurdzy. Projekcje będą się odbywały w piątki o godz. 21.

@RY1@i02/2011/141/i02.2011.141.196.027a.004.jpg@RY2@

Cezary Polak

Niedawno ukazały się "Księgi Prospera", najciekawsza adaptacja "Burzy" Szekspira. Teraz pojawiła się nowa filmowa wersja dramatu w reżyserii Julie Taymor.

Reżyserka "Burzy" dokonała znaczącej rewizji oryginalnego tekstu. Przede wszystkim zmieniła płeć głównego bohatera. Książę Mediolanu, Prospero - alchemik, czarodziej i mag - w ujęciu Taymor jest kobietą, księżniczką Prosperą (Helen Mirren). Ta zmiana pociągnęła za sobą dalsze konsekwencje. W większości dotychczasowych adaptacji "Burza" była opowieścią o bezkompromisowej walce o władzę i strefę wpływów, Julie Taymor skupia się natomiast na temacie wojny płci. Szkoda, że robi to w tak chaotycznym stylu.

Najwyraźniej Taymor, autorka znakomitej adaptacji "Tytusa Andronikusa" z Anthonym Hopkinsem, tym razem niewiele miała do pokazania. Kiedy kilka lat temu na scenie Globe Theatre księcia Prospero grała wielka Vanessa Redgrave, była ona postacią interseksualną, przekaźnikiem prawdy - głosem wygnańca. Natomiast mocno zagubiona Helen Mirren w filmie Taymor staje się kwintesencją sprzeczności. Reżyserce nie wystarczyła zmiana płci bohatera, autorka wymieszała także epoki, języki, postawiła także na dosyć tandetne komputerowe triki, które nie tylko nie wnoszą niczego do prezentowanej historii, ale wydają się wręcz zapożyczeniami z kina klasy B.

@RY1@i02/2011/141/i02.2011.141.196.027a.005.jpg@RY2@

Łukasz Maciejewski

Niewygodnie jest czuć to, co czują bohaterowie jego filmów. Niespełnienie, poczucie przegranej, głęboką świadomość straconych szans, samotność. W "Kolejnym roku" tak właśnie jest. Mary, genialnie zagrana przez Lesley Manville, nie przestaje być załamana. Radości tylko na krótkie chwile wpisują się w jej ogromny żal, że nic nie jest tak, jak by chciała. Nie potrafią pomóc najbliżsi przyjaciele, kolejne lata potęgują nieszczęście. Jak opowiedzieć o tym ciepło, z humorem? Tylko Leigh potrafi.

@RY1@i02/2011/141/i02.2011.141.196.027a.006.jpg@RY2@

Marta Strzelecka