Sztuka w czasach zarazy

Sztukę "Powidoki" - od tytułu znanego cyklu obrazów solarystycznych Strzemińskiego - Maciej Wojtyszko napisał wspólnie z synem Adamem (aktorem i reżyserem). Podobnie jak w poprzednich swoich dramatach, m.in. "Krainie kłamczuchów" czy "Całe życie głupi", Wojtyszkę interesuje życie artysty. Tym razem przygląda się powojennym losom ikon europejskiej awangardy: twórcy teorii unizmu Władysławowi Strzemińskiemu (1893 - 1952) oraz jego żonie rzeźbiarce Katarzynie Kobro. - Nie ma filmu o Strzemińskim, chociaż to jeden z największych polskich artystów. Jego biografia jest dramatyczna i doskonale ilustruje rzeczywistość lat 40. i 50. - opowiada Maciej Wojtyszko, który także wyreżyserował spektakl.

Autorzy kreślą wnikliwe portrety wybitnie zdolnych, niedocenionych przez czasy, w których żyli, silnych osobowości. Strzemiński Mariusza Wojciechowskiego to z jednej strony mistrz dla swoich uczniów i fascynujący mężczyzna dla kobiet, z drugiej sfrustrowany głupotą władz kaleka poruszający się o kulach. Kobro Niny Czerkies źle czuje się w Polsce, bo nikt jej tu nie zna i nie docenia, w rodzinnej Moskwie była zaś jedną z najważniejszych przedstawicielek artystycznej bohemy. W efekcie Strzemiński i Kobro wraz z nastoletnią córką żyją w ubóstwie.

Wojtyszko w swoim spektaklu wykorzystuje motyw osobistego dramatu artysty, który staje przed wyborem podporządkowania się władzy i stania się "prawomyślnym" twórcą albo zachowania artystycznej wolności i wyrzeczenie się istnienia w ludzkiej świadomości. Przygląda się powolnemu upadkowi artystów, których dopiero wystawa prac w paryskim Centre Pompidou w latach 80. uświadamia Polsce i światu, jak wielcy byli to twórcy.

Na sopockim festiwalu Dwa Teatry w 2010 Ninę Czerkies i Mariusza Wojciechowskiego doceniono Główną Nagrodą Aktorską, a autorów sztuki - nagrodą za najlepszy oryginalny tekst dla Teatru TV.

@RY1@i02/2011/039/i02.2011.039.196.005b.001.jpg@RY2@

Agnieszka Michalak