Babskie uniwersytety

Raport datowany na 23 października 1893 r., który trafił z Warszawy na biurko ministra spraw wewnętrznych Rosji Iwana Nikołajewicza Durnowy, zaskakiwał swoją treścią. Jak donosił miejscowy oddział tajnej carskiej policji ochrany: "Drogą wewnętrznej agentury otrzymano wiadomość, iż osiem albo dziewięć lat temu, staraniem redaktora czasopisma «Przegląd Pedagogiczny» - Władysława Dawida - i jego żony Jadwigi z domu Szczawińskiej utworzony został istniejący obecnie tajny żeński uniwersytet, znany w społeczeństwie warszawskim pod kryptonimem «Uniwersytet Babski» bądź «Latający»". Wedle informacji zdobytych przez agentów ochrany nielegalna wyższa uczelnia prowadziła zajęcia w prywatnych mieszkaniach, a jej kadrę stanowili wybitni naukowcy. "Uniwersytet ten cieszy się szczególną sympatią w polskim społeczeństwie, gdyż daje młodym dziewczętom sposobność poznania nauki w szerokim zakresie, a jednocześnie stara się przygotować swoje słuchaczki do przyszłej działalności patriotycznej w duchu antyrządowym. Liczba słuchaczek żeńskiego Uniwersytetu jest dość znaczna, w przybliżeniu wynosi od 180 do 200 osób" - donoszono szefowi MSW. Tak naprawdę Uniwersytet Latający tamtej jesieni rozpoczynał dziesiąty rok działalności, a nauki na nim pobierało wówczas ok. tysiąca studentek. I to w czasach, gdy w imperium Romanowów rzeczą nie do pomyślenia było, żeby kobieta chociaż zamarzyła o wyższym wykształceniu.