Literackie nowości

"Powiedzcie mi, czym się różni tragedia od komedii" - pyta nauczyciel angielskiego chłopców ze szkoły, do której uczęszcza bohater powieści Lauren Groff. Uczniowie próbują recytować wyuczone formułki, ale belfer okazuje zniecierpliwienie. Ostatecznie mówi: "To podchwytliwe pytanie. Nie ma żadnej różnicy. To kwestia perspektywy. Opowieść to krajobraz, a tragedia zasadniczo niczym się nie różni od komedii i dramatu. Wszystko zależy od tego, w jakiej ramie ogląda się wydarzenia". Groff, która dzięki powieści "Fatum i furia" została w ubiegłym roku okrzyknięta gwiazdą amerykańskiej literatury, lubi erudycyjne gry. W jej książce znajdziemy sporo nawiązań do antycznej mitologii, Szekspira czy nurtu nouveau roman, ale kto wie, czy przytoczony powyżej fragment nie oddaje najlepiej całej idei "Fatum i furii". Słyszałam opinię, że powieść Groff bardziej podoba się kobietom niż mężczyznom. Nie do końca to prawda, skoro fanami prozy 37-letniej pisarki są Stephen King i Barack Obama. Z drugiej strony sama autorka przyznaje, że więcej empatii czuje dla bohaterki niż bohatera. Rzecz opiera się na nienowym koncepcie opowiedzenia tej samej historii z dwóch perspektyw: męskiej i kobiecej. Nie powinno zdziwić, że dwie opowieści o 24-letnim małżeństwie Mathilde i Lotta w zależności od punktu widzenia nie tylko diametralnie się różnią, ale też się wykluczają. W części poświęconej Lottowi pisarka próbuje odtwarzać schematy narracyjne "męskiej" prozy amerykańskiej. Część o Mathilde jest bardziej nieuporządkowana, pełna wyrw i czasowych niekonsekwencji. Być może powieść Groff nie jest aż tak nowatorska, jak chcieliby to widzieć niektórzy, autorkę należy jednak pochwalić za oczytanie, mądrość i narracyjny talent.