Jak skorzystać ze swoich praw podczas leczenia za granicą

Czy EKUZ jest wydawany niezwłocznie

@RY1@i02/2013/016/i02.2013.016.18300150e.813.jpg@RY2@

Do leczenia w przypadku nagłej choroby lub urazu, odniesionego np. na stoku narciarskim, upoważnia Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Nie ma obowiązku jej posiadania, ale warto ten dokument uzyskać przed wyjazdem na zagraniczny urlop. Daje poczucie bezpieczeństwa, bo gwarantuje, że w razie konieczności skorzystania z opieki medycznej przysługuje nam ona na tych samych zasadach, jak osobom ubezpieczonym w danym kraju.

O wydanie EKUZ mogą się ubiegać osoby ubezpieczone w NFZ oraz te, które nie mają ubezpieczenia zdrowotnego, ale są uprawnione do bezpłatnych świadczeń w Polsce, np. nieubezpieczone kobiety w ciąży. Własny EKUZ należy także wyrobić każdemu dziecku.

Karta jest wydawana bezpłatnie. Można ją uzyskać nawet w ciągu jednego dnia. W tym celu należy złożyć do funduszu wniosek o jej wydanie. Można go pobrać ze strony internetowej NFZ (www.nfz.gov.pl). Wypełniony wniosek składa się osobiście, pocztą lub faksem. Kartę zaś odbiera się osobiście lub za pośrednictwem osoby trzeciej, jeśli zaopatrzymy ją w upoważnienie opatrzone własnym podpisem. We wniosku można również zaznaczyć, że prosimy o przesłanie jej pocztą. EKUZ zasadniczo jest wydawany w dniu złożenia wniosku. W okresie wzmożonych wyjazdów turystycznych czas ten ulega wydłużeniu ze względu na dużą liczbę składanych próśb o ten dokument. Jeśli kartę chcemy otrzymać pocztą, czas oczekiwania na nią może wydłużyć się nawet do dwóch tygodni.

Podstawa prawna

Zarządzenie nr 83/2010/DSS prezesa NFZ z 21 grudnia 2010 r. w sprawie okresu ważności EKUZ wydawanej na pobyt czasowy w związku z wyjazdem turystycznym oraz w procedurze wydawania EKUZ nr 2005/03/BWM/EKUZ/5.0, obowiązującej od 1 stycznia 2011 r.

Czy karta wydawana jest bezterminowo

@RY1@i02/2013/016/i02.2013.016.18300150e.814.jpg@RY2@

Karta jest ważna zasadniczo przez pół roku. W zależności od statusu osoby ubezpieczonej może być jednak wydana na krótszy lub dłuższy czas. Na przykład emeryci otrzymują ją na pięć lat, a studenci tylko do końca danego roku akademickiego. Status ubezpieczeniowy osoby ubiegającej się o kartę jest sprawdzany w Centralnym wykazie Ubezpieczonych (CWU). Jeśli wnioskodawca tam figuruje, do uzyskania EKUZ nie są potrzebne żadne dodatkowe dokumenty.

Wyjątkiem są osoby powyżej 18. roku życia kontynuujące naukę lub studia i mające status członka rodziny. Muszą one przedłożyć dokument potwierdzający pobieranie nauki, np. legitymację uczniowską lub studencką.

Może się także zdarzyć, że osoba ubiegająca się o EKUZ nie ma potwierdzonego statusu ubezpieczenia, np. jej dane w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych nie są aktualne. Fundusz w takiej sytuacji wymaga przedłożenia dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie, np. druk RMUA w przypadku osób pracujących lub zgłoszenie do ubezpieczenia wraz z potwierdzeniem opłacenia składki (w przypadku osób samozatrudnionych).

Kartę EKUZ po upływie terminu jej ważności należy odnowić. Wymaga to złożenia nowego wniosku o wydanie kolejnej karty. Jeżeli termin ważności tego dokumentu upływa w trakcie urlopu, trzeba wcześniej wyrobić drugą kartę i na wyjazd zabrać obie. W przypadku zgubienia EKUZ należy wystąpić do funduszu o wydanie jej duplikatu.

Podstawa prawna

Zarządzenie nr 83/2010/DSS prezesa NFZ z 21 grudnia 2010 r. w sprawie okresu ważności EKUZ wydawanej na pobyt czasowy w związku z wyjazdem turystycznym oraz w procedurze wydawania EKUZ nr 2005/03/BWM/EKUZ/5.0, obowiązującej od 1 stycznia 2011 r.

Czy ubezpieczony ma prawo do leczenia poza UE

@RY1@i02/2013/016/i02.2013.016.18300150e.815.jpg@RY2@

Polskim obywatelom przebywającym w krajach członkowskich Unii Europejskiej, a także w kilku innych państwach należących do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu EFTA przysługuje prawo do świadczeń na zasadach koordynacji systemów ubezpieczeniowych.

Oznacza to, że w stanach nagłych mogą liczyć na opiekę medyczną. Zasady takie obowiązują w 27 państwach UE, a ponadto w czterech państwach EFTA: Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinie. Trzeba jednak pamiętać, że zasady te nie obowiązują na obszarze Grenlandii i Wysp Owczych (należących do Danii) oraz Wysp Normandzkich, Jersey, Shark i Wyspy Man (w przypadku Wielkiej Brytanii). Aby zyskać prawo do leczenia w innym państwie UE, przed wyjazdem należy wyrobić europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ).

Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r.).

Czy za leczenie w Unii Europejskiej trzeba zapłacić

@RY1@i02/2013/016/i02.2013.016.18300150e.816.jpg@RY2@

Pacjentowi leczonemu w szpitalu publicznym w kraju członkowskim UE w stanie nagłym przysługuje prawo do świadczeń na zasadach tam obowiązujących. Po powrocie do kraju może ubiegać się o zwrot tych kosztów. Aby odzyskać pieniądze, trzeba złożyć odpowiedni wniosek w oddziale wojewódzkim NFZ, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Formularz wniosku jest dostępny na stronach internetowych NFZ pod adresem www.ekuz.nfz.gov.pl. Należy do niego dołączyć oryginały faktur i rachunków oraz dowód zapłaty. Fundusz sprawdzi, czy pacjent był ubezpieczony w NFZ i miał prawo do świadczeń zdrowotnych wówczas, gdy została mu udzielona pomoc. Na zwrot kosztów trzeba czekać nawet kilka tygodni, a jego wysokość jest ustalana według stawek obowiązujących w danym państwie. NFZ kieruje do zagranicznej placówki medycznej pytanie, jaka część kosztów jest pokrywana w ramach ubezpieczenia w danym kraju. NFZ nie zwraca tych wydatków, które pacjent musi ponieść w ramach współpłacenia. W większości państw UE od osób ubezpieczonych są pobierane dodatkowe opłaty, np. ponoszą oni koszty hotelowe pobytu w szpitalu. Polski pacjent musi je ponieść na takich samych zasadach jak tamtejsi obywatele. Przed urlopem warto sprawdzić na stronie internetowej funduszu (w zakładce opieka medyczna w UE), na jaki zakres bezpłatnej pomocy można liczyć w razie wypadku lub nagłego zachorowania w danym kraju UE lub EFTA. Należy pamiętać, że prywatni lekarze nie honorują EKUZ. Za ich usługi trzeba płacić z własnych środków, a NFZ nie zwraca tych kosztów.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r.). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 (Dz.Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r.).

Czy możliwe są świadczenia bez EKUZ

@RY1@i02/2013/016/i02.2013.016.18300150e.817.jpg@RY2@

W sytuacjach wyjątkowych, a taką jest kradzież lub utrata Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego, istnieje możliwość uzyskania certyfikatu tymczasowo zastępującego kartę. Dokument taki może zostać wydany ubezpieczonemu także w przypadku, gdy przed wyjazdem zapomniał o nią wystąpić. Aby uzyskać certyfikat, osoba przebywająca za granicą musi przesłać wniosek (drogą e-mailową lub faksem) o jego wydanie do właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ. Należy w nim wskazać datę uzyskania świadczenia lub początkową datę, w przypadku gdy leczenie jest kontynuowane. Certyfikat jest wydawany z ograniczoną data ważności, zazwyczaj na czas udzielenia świadczeń.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r.).

Czy karta upoważnia do planowego leczenia

@RY1@i02/2013/016/i02.2013.016.18300150e.818.jpg@RY2@

EKUZ nie upoważnia do leczenia planowego za granicą. Odbywa się ono według innej procedury. Na zabiegi planowe oraz badania diagnostyczne w innych państwach członkowskich UE pacjent musi otrzymać zgodę NFZ. Uzyska ją pod warunkiem, że danego leczenia nie można przeprowadzić w kraju. Wydanie zgody jest poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym. Pacjent składa specjalny wniosek, który musi być wypełniony przez lekarza specjalistę z tej dziedziny medycyny, której dotyczy przewidywane leczenie. Zgodę wydaje prezes NFZ. Potwierdzeniem jej uzyskania jest wydanie pacjentowi zaświadczenia na formularzu E112. Tylko z tym dokumentem pacjent może wyjechać na planowe leczenie do jednego z krajów członkowskich UE i mieć gwarancję, że jego koszt zostanie pokryty przez NFZ.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra zdrowia z 23 lipca 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu(Dz.U. nr 143, poz. 897).

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl