Neurochirurgia bez skalpela

Leksell Gamma Knife Perfexion jest specjalistycznym aparatem do nieinwazyjnego zabiegu neuroradiochirurgicznego przy wykorzystaniu źródeł promieniowania gamma. Gamma Knife (z ang. "nóż gamma") nie jest nożem w dosłownym znaczeniu. Chirurg nie wykonuje żadnych cięć w kości czaszki ani w mózgu. Zamiast inwazyjnego, wymagającego otwarcia czaszki zabiegu, na wybrany obszar mózgu kierowane są precyzyjnie zogniskowane wiązki promieniowania. Urządzenie wykorzystuje elementy zabiegów kojarzonych z neurochirurgią i radioterapią (stąd: neuroradiochirurgia).

Polska była jedynym w tej części Europy krajem (i jednym z ostatnich w UE), gdzie skorzystanie z tej metody leczenia nie było dotychczas możliwe. Za pomocą urządzeń Leksell Gamma Knife co roku bezpiecznie i skutecznie leczy się ponad 40 tys. osób.

W jednym z warszawskich szpitali od kilku miesięcy trwają prace przygotowawcze do uruchomienia urządzenia. - Gamma Knife to złożona procedura systemowa, polegająca na uruchomieniu w placówce medycznej specjalnego oddziału, wybudowaniu pomieszczenia o ścianach o podwyższonej osłonności (chroniących przed promieniowaniem gamma) oraz sąsiadującej z nim sterowni, instalacji skomplikowanego systemu informatycznego, obliczeniowego i monitorującego oraz wyszkolenia personelu. Urządzenie jest już w Polsce i czeka na instalację i uruchomienie - mówi dr inż. Prezes Zarządu RTA Sp. z o.o.

Terapia przy pomocy urządzenia Gamma Knife składa się z czterech etapów: , (tomografią komputerową, rezonansem magnetycznym lub angiografią), i . Zabieg jest prosty i bezbolesny - nie powoduje żadnych widocznych ran na ciele pacjenta. Jedyny dyskomfort wiąże się z unieruchomieniem głowy w specjalnej ramie stereotaktycznej przy zastosowaniu znieczulenia miejscowego. Zabieg nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta - nie goli się, ani nawet nie podcina włosów.

Po zobrazowaniu zaatakowanych zmianami nowotworowymi komórek, w ciągu kilkunastu minut przygotowywany jest dokładny plan zabiegu. Obliczenia są przeprowadzane dla każdego pacjenta indywidualnie na podstawie uzyskanych obrazów. Plan leczenia określa konfigurację wiązek i wielkości dawek promieniowania, podawanych w określonej sekwencji czasowej oraz sposób pozycjonowania pacjenta w czasie sesji terapeutycznej.

Dawka i wielkość promieniowania jest zoptymalizowana w taki sposób, aby precyzyjnie zlokalizować i zniszczyć chore tkanki (nawet mikroskopijnych rozmiarów, zlokalizowane głęboko w mózgu), bez uszkodzenia obszarów zdrowych. Kolimacja promieniowania (ok. 200 wiązek) i dokładność napromieniania tylko  chorych tkanek jest w tej metodzie bardzo wysoka (precyzja na poziomie 0,4 mm).

Wiązki promieniowania przecinają się w jednym precyzyjnie określonym punkcie. - Pojedyncza wiązka dostarcza bardzo małą dawkę i ma znikomy wpływ na chorą tkankę. W ognisku jednak, gdzie skupia się wiele wiązek, dawka sumaryczna jest na tyle duża by wywołać oczekiwany efekt terapeutyczny - wyjaśnia dr L. Jurczak. Przesuwanie położenia kopuły urządzenia względem pacjenta odbywa się przez odpowiednie ruchy stołu terapeutycznego we wszystkich płaszczyznach. W procesie właściwego zabiegu napromieniania wiązki bardzo wąskiego, precyzyjnie ukształtowanego pasma ogniskują się we fragmencie lub całości obszaru patologicznej zmiany w mózgu. Napromieniany obszar jest określony z dokładnością do ułamków milimetra (średnica wiązki wynosi od 4 do 16 mm). W przypadku większej objętości zmian urządzenie automatycznie przesuwa się nad odpowiedni obszar w trakcie tego samego zabiegu.

Terapia Gamma Knife jest bezkrwawą metodą operowania zmian w mózgu. Aby usunąć patologicznie zmienione tkanki, nie trzeba otwierać czaszki. Pacjent leczony jest w trakcie jednej sesji i w krótkim czasie może wrócić do domu. Powrót do normalnego, aktywnego życia również trwa nieporównanie krócej niż w przypadku zabiegu operacyjnego. W większości przypadków pacjent opuszcza oddział tego samego dnia.

Zabieg z użyciem Gamma Knife jest jedną z kilku metod stosowanych w walce z nowotworami. Niejednokrotnie leczenie skojarzone, tj. połączenie metod radioterapeutycznych z innymi metodami leczenia onkologicznego, np. z chemioterapią czy hipertermią, daje większą szansę całkowitego wyleczenia. - Głównym celem naszej działalności jest przekazanie kompleksowej oferty dla radioterapii i neuroradiochirurgii wraz z wszelkimi systemami wspomagającymi te metody. To nasze aktywne uczestnictwo w tworzeniu nowoczesnej bazy tych urządzeń w Polsce ma umożliwić jak największej liczbie pacjentów dostęp do najnowocześniejszych metod walki z nowotworami - podsumowuje L. Jurczak, prezes RTA Sp. z o.o.

Kompleksowe rozwiązania dla radioterapii

RTA Sp. z o.o. (Warszawa) od ponad 13 lat jest jednym z czołowych polskich dostawców kompleksowych rozwiązań radioterapeutycznych dedykowanych do walki z chorobami nowotworowymi. Urządzenia oferowane przez firmę RTA wykorzystywane są w teleradioterapii, brachyterapii, neurochirurgii oraz dozymetrii i kontroli jakości. Do najważniejszych należą rożnego typu akceleratory medyczne firmy Elekta oraz symulatory firmy Nucletron. RTA oferuje także oprogramowanie - metody obrazowania i aplikacje informatyczne do planowania leczenia, zarządzania i weryfikacji w radioterapii oraz systemy dozymetryczne, unieruchomienia oraz pełny zakres wyposażenia modelarni.

RTA nieustannie dba o pełny serwis urządzeń i wysoką jakość ich funkcjonowania. Gwarantuje ośrodkom medycznym bezpieczeństwo i odpowiednią wydajność w użytkowaniu urządzeń. (więcej na: ).

Urządzenia i wyposażenie do radioterapii, dystrybuowane przez RTA obecnie znajdują się już we wszystkich istniejących ośrodkach onkologicznych w Polsce.

Jacek Majewski