Mniej zastrzeżeń do żywności

W 2015 r. zły stan sanitarny ujawniono w 5,6 tys. zakładów, w których jest wytwarzana i oferowana żywność. Oznacza to wzrost o 3,5 proc. w porównaniu z 2014 r. - wynika z danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Odsetek takich obiektów się zwiększył, choć liczba przeprowadzonych przez inspektorów kontroli spadła o ponad 7 proc. Gorzej było m.in. w piekarniach, u wytwórców ciastek i słodyczy, w zakładach garmażeryjnych i u producentów wód mineralnych.

Jak zauważają eksperci, są to te segmenty rynku, w których panuje duże rozdrobnienie i tam łatwiej o niedociągnięcia. Szczególnie że słabą stroną mniejszych firm jest niedostateczna znajomość przepisów prawa żywnościowego. - Trudności z interpretacją przepisów mają nawet najwięksi gracze. Sztab fachowców, własne laboratoria i stały monitoring dostawców, z którymi współpracują, pozwala im jednak ustrzec się błędów na większą skalę - wyjaśnia Andrzej Gantner, dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności.

Ciągle też w mniejszych firmach inwestuje się mniej w nowe technologie i innowacyjne rozwiązania w zakresie produkcji.

- Firmy zatrudniające powyżej 250 osób odpowiadają za 60 proc. przychodów sektora i 66 proc. inwestycji. Porównywalne przedsiębiorstwa, w których pracuje 49-249 osób, odpowiadają za 31 proc. przychodów i 28 proc. inwestycji, a małe, czyli do 49 zatrudnionych, za 9 proc. przychodów i 6 proc. inwestycji - wylicza Michał Koleśnikow, analityk BGŻ BNP Paribas.

Choć przybywa zakładów, w których stwierdzono zły stan sanitarny, to z jakością dostępnej w kraju żywności jest lepiej. W 2015 r. Główny Inspektorat Sanitarny zakwestionował ponad 1,9 tys. próbek środków spożywczych. Rok wcześniej było ponad 2 tys. takich przypadków.

O 10 proc. spadła liczba zakwestionowanych próbek artykułów z importu. W odniesieniu do produktów krajowych tak dużej poprawy nie było. W niektórych kategoriach nastąpiło nawet pogorszenie. Tak było w przypadku produktów mięsnych, jaj, ryb, a nawet alkoholu, herbaty, kawy czy soli spożywczej.

Wskazówką co do jakości produktów żywnościowych jest liczba powiadomień składanych przez inspektorów sanepidu do unijnego Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (RASFF). W 2015 r. takich alarmów było 89, wobec 133 rok wcześniej. Najwięcej przypadków zgłoszeń jest związanych z salmonellą, aflatoksynami, czyli toksycznymi substancjami wytwarzanymi przez pleśnie, ciałami obcymi, takimi jak martwe owady, zanieczyszczeniami mineralnymi oraz pestycydami. W żywności ujawniane są też ołów, rtęć, dioksyny, a także gluten i żywność modyfikowana genetycznie w produktach, w których według etykiety nie powinno ich być.

Pozytywnym sygnałem jest spadek liczby powiadomień dotyczących żywności z Polski złożonych przez inne kraje do RASFF. W 2015 r. było ich 126, o 22 mniej niż rok wcześniej. Najczęściej pochodziły z takich krajów jak Czechy, Dania, Francja, Niemcy czy Słowacja. Należą one do największych odbiorców żywności z Polski.

- Odsetek kwestionowanej żywności w naszym kraju nie odbiega od średniej notowanej w UE. Żywność wytwarzana w Europie, w tym w Polsce, uchodzi za najbezpieczniejszą na świecie. Nie jest możliwe, aby przy setkach milionów produktów i kilkunastu tysiącach przedsiębiorców nie dochodziło do błędów - podkreśla Andrzej Gantner.

Według ekspertów na korzyść sytuacji w Polsce przemawia sposób kontrolowania żywności w naszym kraju. U nas odbywa się to na zasadzie prewencji: Sanepid co roku ustala plan urzędowych kontroli (pozytywną ocenę GIS wydała niedawno Najwyższa Izba Kontroli). W innych krajach Unii Europejskiej badania mają natomiast miejsce dopiero wtedy, gdy dojdzie do ujawnienia nieprawidłowości, czyli np. zatrucia.

U nas do masowego zatrucia żywnością nie doszło od dekady. W ostatnich latach takie przypadki miały natomiast miejsce w Niemczech i Czechach.

@RY1@i02/2016/089/i02.2016.089.000001200.802.jpg@RY2@

Żywność lepsza, choć powstaje w gorszych warunkach

Patrycja Otto

patrycja.otto@infor.pl