Śmierć przegrywa z życiem

Dla kilkunastoletniego Melchiora Wańkowicza wiosna była początkiem końca niewoli. „Zimą w babskich Nowotrzebach dzieciom nie wolno było wychodzić, aby się nie przeziębiły”. Koniec tego ograniczenia definitywnie zwiastowała Wielkanoc.

Coraz gęstsza trawa, rozkwitające kwiaty, słońce, które dłużej i mocniej dogrzewało, jaskółki śmigające nad rzekami, bociany wracające do gniazd na dachach domów i stodół. „To już nie przedwiośnie, ale wiosna całą gębą” – pisała w szkicu o Wielkanocy Zofia Kossak. Bogactwo odradzającej się przyrody przekładało się na świąteczne stoły. Wańkowicz zapamiętał, że Wielkanoc „miała swoje niezbędne minimum, którego nie przyszłoby do głowy nikomu zmniejszać, choćby czasy były najcięższe”.