Baby boomu w Polsce na razie nie będzie

Na miano prorodzinnych zasługują trzy regulacje. Od 2008 roku obowiązuje podatkowa ulga rodzinna. W 2009 roku weszła w życie ustawa rodzinna, a w kwietniu tego roku żłobkowa. Te zmiany mają ułatwiać rodzicom decyzję o posiadaniu potomstwa. Ale to za mało. Budżet ani grosza nie dopłaca do przedszkoli (propozycję, aby to robił od 2014 r., złożyło właśnie MEN), ale zmusza samorządy do zatrudniania tam wychowawców na podstawie Karty nauczyciela. W efekcie gminy unikają tworzenia tych placówek, a rodzice ponoszą koszty na czesne w prywatnych przedszkolach.

Ustawa żłobkowa wprowadza trzy nowe formy opieki nad najmłodszymi, ale w ślad za tym też nie idą pieniądze. - Znowu na barki rodziców przerzuca się koszty opieki - mówi Irena E. Kotowska, demograf z SGH. Podobna sytuacja powtarza się z ustawą o pieczy zastępczej, która ma obowiązywać od początku 2012 r. Jej założenia są pożądane - ma m.in. wzmocnić rodziny zastępcze i zlikwidować duże domy dziecka, ale i na to nie ma pieniędzy. Przeciwko ustawie protestują więc samorządy: Sejm znowu uchwalił prawo, które nakłada na nie obowiązki, nie zapewniając im finansowania.

Eksperci podkreślają, że aby w Polsce rodziło się więcej dzieci, konieczne jest nowe podejście do priorytetów państwa. - Rząd w ciągu dwóch miesięcy przeprowadził cięcie składki do OFE, a ustawa żłobkowa zajęła mu trzy lata - zauważa Agnieszka Chłoń-Domińczak, była wiceminister pracy i polityki społecznej. Wciąż nie ma także reformy emerytur mundurowych, górników czy KRUS. A to wszystko kosztuje.

- Rodzice, którzy decydują się na dziecko, napotykają bariery, np. niemożność zapisania go do przedszkola, które dodatkowo jest zamykane o 17, szkoły, które pracują na dwie zmiany i nie zapewniają opieki po lekcjach - mówi prof. Kotowska. W efekcie mimo chęci posiadania więcej niż jednego dziecka rezygnują z marzeń.

● 2008: ulga podatkowa na dzieci. Do 2007 r. polski system podatkowy jako jeden z nielicznych wśród krajów OECD i UE nie dostrzegał trudu rodziców w wychowywaniu potomstwa.

● 2009: ustawa rodzinna. Zachęty dla firm do zatrudniania rodziców, dłuższy urlop macierzyński, urlop ojcowski, zachęty do zakładania firmowych żłobków i przedszkoli, wyższe składki do ZUS dla osób na urlopach wychowawczych.

● 2010: nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, lepsza ochrona ofiar przemocy.

● 2011: ustawa żłobkowa. Wprowadza trzy nowe formy opieki - oprócz żłobków mają funkcjonować kluby dziecięce, dzienni opiekunowie i nianie.

● Od 2012 roku ma zacząć obowiązywać ustawa o pieczy zastępczej - zmniejszy liczbę dużych domów dziecka, ma promować rodziny zastępcze.

Bartosz Marczuk

bartosz.marczuk.infor.pl