O ile wzrosną emerytury i renty od marca tego roku

Główny Urząd Statystyczny ogłosił już dane potrzebne do obliczenia tegorocznego wskaźnika waloryzacji. A to właśnie on decyduje o wysokości marcowej podwyżki świadczeń, które otrzymują nie tylko świadczeniobiorcy ZUS, ale także osoby, które pobierają świadczenia z innych systemów emerytalno-rentowych. W sumie ponad 9,6 mln osób.

Wysokość i częstotliwość podwyższania wszystkich świadczeń objętych waloryzacją zależy bowiem od tego, w jaki sposób są podwyższane emerytury i renty wypłacane przez ZUS. Podwyżki świadczeń innych grup zawodowych (np. rolników otrzymujących świadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) i innych świadczeniobiorców (np. osób otrzymujących zasiłki przedemerytalne czy renty socjalne) zależą bowiem od sposobu podwyższania tych, które wypłaca ZUS.

Zaplanowana na marzec podwyżka będzie więc dotyczyć:

● 7,46 mln osób otrzymujących z ZUS emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne, emerytury pomostowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne,

● 0,4 mln osób otrzymujących z ZUS renty socjalne, zasiłki i świadczenia przedemerytalne,

● 1,38 mln otrzymujących emerytury i renty z KRUS,

● 0,35 mln świadczeniobiorców tzw. służb mundurowych, tj.:

- żołnierzy i ich rodzin, którzy pobierają świadczenia w wojskowym biurze emerytalnym Ministerstwa Obrony Narodowej,

- funkcjonariuszy i ich rodzin (między innymi funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej), którzy pobierają świadczenia z Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,

- funkcjonariuszy służby więziennej i ich rodzin pobierających świadczenia w biurze emerytalnym służby więziennej podległemu Ministerstwu Sprawiedliwości.

Obowiązujące przepisy stanowią, że podwyżka dla wszystkich tych osób odbywa się co roku w marcu. Podwyższane są wszystkie świadczenia, które są należne świadczeniobiorcom ostatniego dnia lutego. To, o ile rosną ich świadczenia, zależy od wysokości wskaźnika waloryzacji. A ten uwzględnia:

● wzrost cen z poprzedniego roku - chodzi o podawany co roku przez Główny Urząd Statystyczny średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług ogółem lub, jeśli jest wyższy, wskaźnik cen towarów i usług dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów,

● co najmniej 20 proc. realnego (po odliczeniu inflacji) wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku,

● ewentualnie tzw. zwiększenie ponad 20 proc. wzrostu płac. Jest ono przedmiotem negocjacji w komisji trójstronnej. Rząd przedstawia komisji w maju swoją propozycję zwiększenia na następny rok (nie mniej niż 20 proc. realnego wzrostu płac) i jeśli KT dojdzie do porozumienia (gwarancją jego zawarcia jest jednomyślność partnerów społecznych), to jej uchwała jest wiążąca dla rządu. Jeśli tak się nie stanie, rząd sam ogłasza wskaźnik waloryzacji, który nie może uwzględniać niższego zwiększenia niż zaproponowany pierwotnie komisji. Tak stało się w tym roku.

Tegoroczna podwyżka uwzględni więc inflację i 20 proc. wzrostu płac z 2010 roku. A te wartości wynoszą:

● 13 stycznia GUS podał, że średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw emerytów i rencistów w 2010 roku wyniósł 102,8 proc. (wzrost o 2,8 proc.). Wskaźnik ten ogółem wyniósł 102,6 proc. Ponieważ przepisy wskazują, że brany jest pod uwagę wyższy - będzie to 2,8 proc.

● 9 lutego GUS podał z kolei, że realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2010 roku w stosunku do 2009 roku wyniósł 1,5 proc.

Tegoroczny wskaźnik waloryzacji wyniesie więc 103,1 proc., co oznacza wzrost świadczeń o 3,1 proc. Wynika to z tego, że wskaźnik będzie stanowił sumę inflacji (2,8 proc.) oraz 20 proc. wzrostu płac (1,5 * 0,2 = 0,3).

Przez ten wskaźnik zostaną pomnożone wszystkie świadczenia emerytalno-rentowe przysługujące ostatniego dnia lutego tego roku. Wyższe świadczenia świadczeniobiorcy otrzymają we własnych terminach płatności w marcu 2011 roku. Na przykład w ZUS przypadają one, jeśli chodzi o emerytury ze starego systemu na 1., 5., 10., 15., 20. oraz 25. dzień każdego miesiąca. Od 2009 roku ZUS wypłaca też nowe świadczenia kapitałowe oraz emerytury mieszane. Są wypłacane 6. dnia każdego miesiąca.

Osoby otrzymujące wynikającą z waloryzacji podwyżkę powinny też otrzymać pisemną decyzję o waloryzacji.

Podwyżka o 3,1 proc. spowoduje, że osoba otrzymująca z ZUS przeciętną emeryturę wynoszącą 1724 zł zyska w marcu 53,4 zł brutto. Dla osoby otrzymującej 2000 zł brutto zysk ten wyniesie 62 zł brutto. Z kolei osoba otrzymująca najniższą emeryturę zyska 21,9 zł. Obok w ramce prezentujemy sposób wyliczania podwyżki netto.

Waloryzacja emerytur i rent przesądza też o podwyżce tzw. świadczeń minimalnych i innych świadczeń wypłacanych przez ZUS.

Wzrosną więc (zostaną pomnożone przez wskaźnik waloryzacji) kwoty najniższych gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych. Są to:

● emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna - wzrosną z 706,29 zł do 728,18 zł,

● renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy - wzrośnie z 543,29 zł do 560,13 zł,

● renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa - wzrosną z 847,55 zł do 873,82 zł,

● renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową - wzrośnie z 651,95 zł do 672,16 zł.

Ponadto podniesione też zostaną dodatki do emerytur i rent oraz inne świadczenia. Są to m.in.:

● dodatek pielęgnacyjny i za tajne nauczanie - wzrośnie z 181,10 zł do 186,71 zł,

● dodatek dla sierot zupełnych - wzrośnie z 340,39 zł do 350,94 zł,

● dodatek kombatancki i świadczenie w wysokości tego dodatku - wzrośnie z 181,10 zł do 186,71 zł,

● świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR - wynosi w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy od 9,08 zł (za 1 miesiąc) do 181,10 zł (za 20 miesięcy), a wyniesie od 9,36 zł do 186,71 zł,

● świadczenie pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych - w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy wynosi od 9,08 zł (za 1 miesiąc) do 181,10 zł (za 20 miesięcy), a wyniesie od 9,36 zł do 186,71 zł,

Do wszystkich świadczeniobiorców ZUS oprócz podwyższonego świadczenia powinien wysłać listowną decyzję w sprawie podwyżki. W nagłówku decyzji, znajdują się data wydania decyzji przez ZUS oraz nazwa placówki, która ją wydała. Może ona zawierać aż trzy informacje o tej placówce. Zawsze będzie na niej widniała nazwa oddziału ZUS, w niektórych przypadkach na pieczątkach będzie też nazwa Inspektoratu, a gdy świadczeniobiorca ZUS mieszka w małej miejscowości, nazwa biura terenowego.

W nagłówku znajduje się też sygnatura listu (złożona z cyfr i liter). Poniżej ZUS zamieszcza informację o wskaźniku waloryzacji, nowej kwocie świadczenia brutto, kwocie zaliczki pobranej na podatek dochodowy i składce na ubezpieczenie zdrowotne podlegające odliczeniu od podatku oraz informację o kwocie tej składki odliczanej od świadczenia. Poniżej znajduje się informacja o kwocie świadczenia netto.

Na drugiej stronie wydanej przez ZUS decyzji znajdują się tzw. pouczenie oraz informacja.

Od każdej decyzji ZUS przysługuje odwołanie. Gdy emeryt lub rencista ma wątpliwości co do poprawności decyzji dotyczącej podwyżki (może na przykład nie zgadzać się z kwotą obliczoną przez ZUS), ma prawo je złożyć.

Odwołanie od decyzji ZUS trzeba złożyć w ciągu miesiąca od dnia jej doręczenia. Ważne, że jest to data, kiedy świadczeniobiorca otrzymał list, a nie wydania decyzji, która widnieje w jego nagłówku.

ZUS w praktyce przyjmuje, że wydana przez niego decyzja jest doręczona w ciągu 7 dni od daty jej wystawienia. Aby więc nie narazić się na to, że zakład uzna, iż świadczeniobiorca zbyt późno składa odwołanie, najlepiej złożyć je jak najszybciej - nie później niż w ciągu 5 tygodni od daty wystawienia decyzji. Po tej dacie decyzja ZUS staje się prawomocna i nie można się już od niej odwoływać.

Odwołanie trzeba zaadresować do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, ale składa się je jednak nie do sądu, ale za pośrednictwem ZUS, który wydał decyzję o podwyżce. Może to być zarówno oddział ZUS, jak również inspektorat czy biuro terenowe. Ważne, aby odwołanie złożyć do tej palcówki, która wypłaca świadczenie (jej nazwa znajduje się w nagłówku listu z ZUS).

Nie trzeba składać żadnych wniosków o podwyższenie emerytury albo renty. Waloryzacja następuje z urzędu, czyli automatycznie

@RY1@i02/2011/029/i02.2011.029.183.0009.001.jpg@RY2@

Jak samemu policzyć podwyżkę

Bartosz Marczuk

bartosz.marczuk@infor.pl

Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).