W Polsce fałszuje się żywność wartą 59 mld zł rocznie

Nawet do 25 proc. żywności znajdującej się w obrocie pochodzi z szarej strefy - wynika z szacunków Polskiej Federacji Producentów Żywności. Mowa o produktach, które nie tylko podszywają się pod znane marki lub są wytwarzane z surowców innych niż wskazane na etykiecie, ale też są produkowane przez niezarejestrowane podmioty. To oznacza, że w zeszłym roku Polacy kupili zafałszowane produkty oraz pochodzące z niewiadomego źródła o wartości prawie 59 mld zł. Dwa lata temu rynek ten był wart nieco ponad 57 mld zł, a w momencie wejścia naszego kraju do UE - 40-44 mld zł.

- Podrabianie i fałszowanie żywności odbywa się na coraz większą skalę, bo nadal nie prowadzi się walki z szarą strefą. Na dziesięć wykrytych przypadków dziewięć spraw jest umarzanych przez prokuratury ze względu na niską szkodliwość czynu - zauważa Andrzej Gantner, dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności.

Dowodem na to są poważne afery, do których doszło w ostatnich dwóch latach, a w których nie ukarano winnych.

Jak wynika z danych Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, najwięcej nieprawidłowości ujawnianych jest w branżach: mięsnej, rybnej, mleczarskiej, piekarniczej i cukierniczej. - Z fałszerzami walczy też branża alkoholowa. Wartość szarej strefy ocenia się na 18 mln litrów 100-proc. alkoholu, czyli na 15 proc. rynku mocnych alkoholi. Rocznie z tego powodu budżet traci 1,2 mld zł, a branża - 345 mln zł - wyjaśnia Leszek Wiwała, prezes Związku Pracodawców Polskiego Przemysłu Spirytusowego. W tym roku, jak dodaje, na skutek podwyżki akcyzy może wzrosnąć nawet dwukrotnie.

Problem narasta też w Unii, gdzie skalę fałszerstw szacuje się na niemal 20 proc. 14 stycznia Parlament Europejski wydał w tej sprawie rezolucję. Chce, by dokładnie oszacowana została skala oszustw i by zostały zwiększone kary dla dopuszczających się ich przedsiębiorców do tego stopnia, by równoważyły możliwe do uzyskania korzyści. Najwyższą karą miałby być zakaz prowadzenia działalności. Obecnie zgodnie z polskimi przepisami na przedsiębiorcę może zostać nałożona co najwyżej kara w wysokości do 10 proc. przychodu osiągniętego w poprzednim roku rozliczeniowym.

- Unijny parlament proponuje, by hurtownie i podmioty handlujące surowcem ponosiły odpowiedzialność na równi z producentami. To efekt badań, które przeprowadzono po aferze z koniną. Okazało się, że pośrednicy zniknęli z rynku, co nie było trudne, bo byli poza nadzorem - podkreśla Gantner.

Wśród propozycji PE jest też utworzenie zespołu ds. oszustw w branży spożywczej na terenie UE, włączenie w ściganie Europolu i przygotowanie sędziów, którzy byliby w stanie rozpatrywać sprawy dotyczące prawa żywnościowego. W rezolucji znalazł się też postulat, by handel detaliczny ponosił odpowiedzialność za kontrolowanie żywności pod względem zgodności z przepisami dotyczącymi znakowania.

@RY1@i02/2014/015/i02.2014.015.000000800.802.jpg@RY2@

Kontrole polskiej żywności

Patrycja Otto

patrycja.otto@infor.pl