Zwalniani z polskich firm mogą liczyć na unijne wsparcie

Zwolnieni pracownicy Fiat Auto Poland w Tychach oraz firm współpracujących z tą fabryką nie zostali pozostawieni sami sobie. Parlament Europejski 16 grudnia 2014 r. przeznaczył na pomoc dla nich 1,26 mln euro z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG). Dlaczego akurat tyski Fiat dostał takie wsparcie? Czy inne firmy też mogą na nie liczyć?

Zadaniem EFG jest finansowanie działań o charakterze interwencyjnym, w przypadku gdy w państwach UE zostały przeprowadzone masowe zwolnienia w przedsiębiorstwach. Musi być spełniony jeden z warunków:

wutrata pracy w przedsiębiorstwie (włącznie z dostawcami lub producentami poniżej w łańcuchu dostaw) w państwie członkowskim przez co najmniej 500 osób w okresie 4 miesięcy lub

wobjęcie zwolnieniami co najmniej 500 osób w okresie 9 miesięcy, szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach w jednym dziale według klasyfikacji działalności gospodarczej NACE 2 (w Polsce: PKD), w jednym regionie lub w dwóch sąsiednich regionach na poziomie NUTS II (w Polsce - województwo).

Ważne jest to, że zwolnienia te muszą być następstwem zmian w handlu światowym lub kryzysu.

Dodatkowo wsparcie może być przyznane w przypadku niewielkich rynków pracy lub w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli zwolnienia mają poważny wpływ na zatrudnienie i lokalną gospodarkę.

Powyższe warunki w latach 2014-2020 zostały rozszerzone o możliwość wspierania nie tylko pracowników przedsiębiorstw, lecz także osób, które prowadziły działalność gospodarczą, a w wyniku zmian globalizacyjnych lub kryzysu były zmuszone do jej zamknięcia. Osoby te można obecnie wliczać do masowych zwolnień przekraczających 500.

Zatem nie każde zwolnienia grupowe mogą zostać uznane za kwalifikowalne w ramach EFG. W przypadku Fiat Auto Poland SA i firm kooperujących powyższe warunki zostały spełnione.

Kto może występować z wnioskiem?

Procedurę i najważniejsze warunki, jakie muszą zostać spełnione, określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1309/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (2014-2020) i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1927/2006.

Do złożenia wniosku uprawnione jest tylko państwo członkowskie UE. Pracodawca sam nie może wystąpić o takie wsparcie. Na złożenie wniosku do KE od momentu, w którym zostaną spełnione warunki dotyczące liczby zwolnień, jest 12 tygodni.

W przygotowanie wniosku zaangażowane są przede wszystkim publiczne służby zatrudnienia - właściwe urzędy pracy, które później będą świadczyły pomoc dla zwolnionych pracowników. Współpracują one z pracodawcą. W prace nad wnioskiem zaangażowane są także ministerstwa: Pracy i Polityki Społecznej (ze względu na dysponowanie środkami Funduszu Pracy, z których finansowane są działania dla zwolnionych pracowników) oraz Gospodarki. Całość jest koordynowana przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, które w Polsce pełni funkcję Instytucji Zarządzającej dla EFG.

Dla kogo jest pomoc z EFG?

Środki finansowe z EFG pozwalają na sfinansowanie zindywidualizowanego pakietu usług aktywizacyjnych skierowanego do osób, które utraciły pracę. Usługi te są świadczone za pośrednictwem powiatowych urzędów pracy byłym pracownikom, którzy zarejestrują się w nich jako osoby bezrobotne. Ze względu na długotrwały proces oceny wniosków w KE w Polsce działania te są wstępnie finansowane z Funduszu Pracy. Przyznanie środków EFG pozwala w rezultacie na częściową refundację kosztów poniesionych z Funduszu Pracy.

Czyli chodzi np. o szkolenia?

Tak, co do zasady EFG może zostać przeznaczony na działania służące powrotowi na rynek pracy zwolnionych osób. Mogą to być przede wszystkim: szkolenia, poświadczanie zdobytego doświadczenia (np. poprzez sfinansowanie egzaminów), pomoc w poszukiwaniu pracy, poradnictwo zawodowe, pomoc w zakresie uruchamiania własnej działalności gospodarczej; specjalne środki ograniczone w czasie (dodatki na poszukiwanie pracy, skierowane do pracodawców zachęty do zatrudnienia, dodatki na koszty przeniesienia, dodatki na koszty utrzymania, dodatki szkoleniowe).

Czym zatem różni się to wsparcie od tego, jakie otrzymują pracownicy z urzędu pracy?

W przypadku EFG warto zwrócić uwagę na istotny aspekt jego działania - okres oceny wniosku o uruchomienie EFG i wydawanie decyzji trwa minimum kilka miesięcy. Natomiast działania dla zwolnionych pracowników, aby były skuteczne muszą być uruchomione jak najszybciej. W związku z tym w Polsce na finansowanie tych działań wykorzystywane są środki krajowe pochodzące z Funduszu Pracy. Środki z EFG są przeznaczane na częściową refundację uprzednio poniesionych wydatków.

Urzędy pracy, realizując działania dla zwolnionych i korzystając ze środków Funduszu Pracy, muszą przestrzegać przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, określających szczegółowe warunki realizacji poszczególnych form wsparcia. Działania docelowo finansowane z EFG w Polsce są analogiczne do standardowych działań, które realizują urzędy pracy. Środki EFG pozwalają natomiast znacznie rozszerzyć zakres pomocy.

Ile razy Polska korzystała ze wsparcia EFG?

Wniosek EFG dla osób zwolnionych na Śląsku w firmie Fiat Auto Poland SA jest czwartym wnioskiem EFG złożonym do KE przez Polskę.

@RY1@i02/2015/004/i02.2015.004.217000200.802.jpg@RY2@

materiały prasowe

Piotr Popa rzecznik prasowy Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju

Rozmawiała Katarzyna Dąbrowska