Opłaty za czynności bankowe blokują uwłaszczenie spółdzielców

Bank Gospodarstwa Krajowego opracował zasady przekształcania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w odrębną własność. Ustalił też opłaty za czynności bankowe, które wykonuje w związku z tym przekształceniem. Pobiera mianowicie opłaty za analizę wniosku spółdzielni mieszkaniowej o ustalenie wysokości zadłużenia oraz umorzenia części kredytu przypadających na wyodrębniony lokal mieszkalny, a także za wprowadzenie zmian w umowie kredytu i wystawienie zaświadczenia oraz oświadczenia o spłacie (lub umorzeniu) zadłużenia kredytowego, jakie przypada na konkretne mieszkanie.

Spółdzielnie skarżą się, że opłaty te są tak wysokie, że stanowią dla nich poważne obciążenie i uniemożliwiają sfinansowanie procesu uwłaszczenia członków. Tym bardziej że gospodarka spółdzielcza opiera się na zasadzie non profit - niedziałania dla zysku. Przy tym podmioty te nie mogą żądać pokrycia tego rodzaju opłat od członków.

W sprawie ponoszenia tych ciężarów rzecznik praw obywatelskich już zwracał się do BGK o wskazanie przyczyn i podstawy prawnej ich pobierania. Bank jako podstawę wskazał art. 110 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1376 z późn. zm.) i zauważył, że przepisy umożliwiające wyodrębnianie na własność kredytowanych mieszkań, pod warunkiem dokonania spłaty zadłużenia i części umorzenia przypadających na ten lokal, nałożyły na niego obowiązki związane z obsługą tego procesu. BGK nie otrzymał natomiast żadnych środków na pokrycie kosztów związanych z przygotowaniem tych procedur ani z obsługą kredytobiorców.

W tej sytuacji RPO już kolejny raz uznał, że konieczne jest podjęcie działań zmierzających do rozwiązania tego problemu w taki sposób, który umożliwiłby spółdzielniom mieszkaniowym wywiązanie się z ciążących na nich obowiązków uwłaszczenia członków. Dlatego RPO zwrócił się do ministra infrastruktury i rozwoju o rozważenie podjęcia działań legislacyjnych.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl