Nowa inwestycja w zakresie ochrony przeciwpowodziowej

Andrzej Kraszewski, minister środowiska, zapewnia o przyspieszeniu realizacji inwestycji w związku z zakończeniem kolejnego etapu jej realizacji - wydaniem w czerwcu przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska (GDOŚ) decyzji środowiskowej dla tego przedsięwzięcia.

Wydana przez GDOŚ 30 czerwca decyzja środowiskowa warunkuje uzyskanie wszelkich dalszych niezbędnych decyzji i pozwoleń, m.in. pozwolenia wodnoprawnego i pozwolenia na realizację inwestycji. Uzupełnienie oceny oddziaływania na środowisko będzie się toczyć równolegle do wnioskowania o kolejne niezbędne pozwolenia i nie będzie wpływać na tempo prac związanych z budową zbiornika. Jak w większości dużych przedsięwzięć, uzupełnienia wymagają szczegółowe dane środowiskowe, dostępne dopiero na technicznym etapie realizacji inwestycji.

- Fizyczna budowa zbiornika Racibórz Dolny zostanie rozpoczęta w najbliższym sezonie budowlanym i jak nam się wydaje, termin ten nie jest zagrożony - mówi Andrzej Kraszewski.

Minister Kraszewski przypomniał także, że w realizacji takiego przedsięwzięcia jak budowa polderu w Raciborzu pomaga nowa ustawa o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych stworzona z inicjatywy Ministerstwa Środowiska. Ustawa upraszcza procedurę pozyskiwania gruntów pod inwestycję i ogranicza liczbę niezbędnych pozwoleń do jednego zintegrowanego pozwolenia na realizację inwestycji.

Zygmunt Łukaszczyk, wojewoda śląski, deklaruje, że dokumentację związaną ze zbiornikiem będą koordynowały także jego służby, tak by w październiku wydać pozwolenie na realizację inwestycji. Zapowiada, że prace budowlane, choć w dużej mierze będą zależne od warunków pogodowych, powinny być zakończone do końca 2015 r.

Inwestycja pn. "Zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny na rzece Odrze w województwie śląskim (polder)" jest realizowana od kilku lat. Na obecnym etapie trwa m.in. pozyskiwanie niezbędnych decyzji administracyjnych, nabywanie gruntów, przygotowywanie dokumentacji projektowej i wykonawczej.

Racibórz Dolny będzie polderem, czyli suchym zbiornikiem. Stworzy go system obwałowań obejmujący powierzchnię 26 km kw. gotowych na przyjęcie fali powodziowej. Jego pojemność wyniesie 185 mln metrów sześciennych. Oddany do użytku w 2002 r. pobliski Polder Buków, który w 2010 r. ochronił Racibórz i inne miejscowości aż po Kędzierzyn-Koźle, ma pojemność 55 mln metrów sześciennych.

Koszt inwestycji Racibórz Dolny to 1,7 mld zł. Około 300 mln zł ma pochodzić z Unii Europejskiej, a reszta z Banku Światowego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) oraz z budżetu państwa.

Adam Ździebło, wiceminister rozwoju regionalnego, zapewnia, że resort przygotowany jest na różne warianty finansowania tej największej w Polsce inwestycji hydrotechnicznej. Przedsięwzięcie zapewniające ochronę przeciwpowodziową doliny Odry to trzy wzajemnie powiązane zadania: dwa dotyczą modernizacji wrocławskiego węzła wodnego i jedno budowy zbiornika suchego Racibórz Dolny.

- Nie ma niebezpieczeństwa, że środki unijne na tę inwestycję zostaną zmarnowane, tak jak było przy budowie spalarni dla aglomeracji śląskiej - mówi Adam Zdziebło.

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego wspólnie z resortem finansów i spraw wewnętrznych prowadzi prace nad możliwością przesuwania środków unijnych i z Banku Światowego tak, by zagwarantować powodzenie całego przedsięwzięcia z maksymalnym wykorzystaniem w pierwszej kolejności środków Unii Europejskiej.

- My jednak dmuchamy na zimne, bo wiemy, że w tak dużym i trudnym przedsięwzięciu łatwo o opóźnienia, które potem drogo kosztują. Wojewódzki fundusz z Katowic jest sprawą budowy polderu zainteresowany nie tylko ze względu na jego olbrzymią wartość dla gospodarki wodnej regionu, ale również dlatego, iż wsparł tę inwestycję dotacją w wysokości ponad 11 mln zł, a jej wykorzystanie uzależnione jest od terminowej realizacji - podkreśla Gabriela Lenartowicz, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach Artur Wójcik informuje, że rozwiązana jest już sprawa osób, które zamieszkują na terenie gminy Nieboczów i Ligoty Tworkowskiej. Większość się już wyprowadziła, a 70 osób zadeklarowało wolę przeniesienia się do nowej wsi Nieboczowy. Niektórzy chcą tam dostać uzbrojoną działkę, inni, żeby im wybudować, jeszcze inni chcą zamieszkać w szeregowcu.

Zbiornik będzie zabezpieczał przed powodzią ponad 2,5 mln ludzi mieszkających m.in. w Raciborzu, Kędzierzynie-Koźlu, Krapkowicach, Opolu, Brzegu, Oławie oraz we Wrocławiu, a także wsie położone w trzech województwach: śląskim, opolskim i dolnośląskim.

Polder przede wszystkim zapewni retencję powodziową, czyli zatrzymywanie wody, co umożliwi znaczne obniżenie jej przepływów poniżej zbiornika, a tym samym zwiększy się skuteczność istniejącego systemu ochrony przeciwpowodziowej (możliwość zatrzymania części fali powodziowej). Dodatkowo zbiornik opóźni moment dojścia kulminacji fali odrzańskiej do ujścia Nysy Kłodzkiej, zmniejszając znacznie prawdopodobieństwo nałożenia się dwóch kulminacji fal, co było przyczyną katastrofalnych strat w 1997 r.

Jacek Paczkowski