Duże pieniądze mają zapobiegać skutkom wielkiej wody

Pod okiem wojewody dolnośląskiego realizowany jest ustanowiony przez Sejm ponad dekadę temu "Program dla Odry - 2006" o wartości ponad 9 mld zł. Obecnie skupia się on na budowie zbiornika Racibórz i modernizacji Wrocławskiego Węzła Wodnego.

- W zakresie budowy zbiornika Racibórz 18 czerwca br. podpisany został kontrakt z wybranym wykonawcą robót. Termin zrealizowania tej inwestycji przewidziany jest na 2017 rok - informuje Robert Gawłowski z biura prasowego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji. - Inwestycja ta zwiększy bezpieczeństwo przeciwpowodziowe mieszkańców dorzecza górnej i środkowej Odry oraz ochroni w szczególności Racibórz, Kędzierzyn-Koźle, Krapkowice, Opole, Brzeg, Oławę, Wrocław - dodaje nasz rozmówca.

Z kolei 800 mln zł warte są podpisane dotychczas kontrakty na modernizację Wrocławskiego Węzła Wodnego. Prace w latach 2013-2015 mają się skupić na unowocześnieniu obwałowania Blizanowie - Trestno, Katowice - Siedlce oraz innych obwałowań poniżej i powyżej Wrocławia.

Resort administracji i cyfryzacji przekonuje, że dzięki programowi obecny system zabezpieczeń przed wielką wodą jest o wiele bardziej szczelny niż ten, który funkcjonował przed 1997 rokiem i nie wytrzymał starcia z pamiętną powodzią.

- Zmodernizowano głównie urządzenia ochronne Raciborza, Kędzierzyna-Koźla, Opola i Wlenia. Oddano do eksploatacji polder Buków powyżej Raciborza, wybudowano i zmodernizowano 42 zbiorniki retencyjne oraz wybudowano nowe. Zmodernizowano też 209 km wałów przeciwpowodziowych, przeprowadzono prace udrożnieniowe i regulacyjne na ponad 980 km rzek i potoków - wylicza Robert Gawłowski.

Bezpieczne dorzecze

Kilka lat po programie dla Odry, w 2011 roku, postanowiono kompleksowo zająć się Wisłą. Pomysły i plan działań znalazły odzwierciedlenie w "Programie ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły", który ma być realizowany aż do 2030 roku. Do programu wartego 13 mld zł dorzuciła się Unia Europejska, która wyłożyła 7,5 mld zł.

- Obecnie program ten, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej, wymaga dostosowania pod kątem spełnienia przepisów unijnego prawa ochrony środowiska - tłumaczy Gawłowski.

Na razie wydano 222 mln zł. Z funduszy skorzystały cztery województwa. W Krakowie np. podwyższono obwałowania i bulwary wiślane. Zabezpieczone zostały również miasta podkarpackie: Rzeszów i Mielec. Z kolei w wybranych rejonach województwa świętokrzyskiego rozbudowano wały Wisły.

- Zrealizowane inwestycje tylko w 2012 roku zwiększyły bezpieczeństwo powodziowe 52 600 osób i 9100 ha gruntów. W roku bieżącym kontynuowane będą przedsięwzięcia programu o wartości ponad 100 mln zł - mówi przedstawiciel ministerstwa.

Zasypują rowy

Z wielką wodą można również walczyć... zasypując rowy. Takie projekty dofinansowuje departament ochrony przyrody w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Ich celem nie jest renowacja infrastruktury melioracyjnej, lecz jej likwidacja.

- Mówiąc krótko: raczej zasypuje się rowy, niż je kopie. Projekty te mają na celu odtworzenie naturalnych, podmokłych siedlisk, ochronę torfowisk, oczek wodnych - wyjaśnia Jan Ruszkowski z NFOŚiGW.

Z podtopieniami walczą również nadleśnictwa. W ramach projektów roboczo określanych jako "Mała retencja górska" i "Mała retencja nizinna" chodzi o odbudowanie naturalnych zdolności określonych obszarów nizinnych lub górskich do retencjonowania wody.

- Celem tych projektów jest spowolnienie odpływu wód opadowych do cieków wodnych i tym samym spłaszczenie fal wezbraniowych po intensywnych opadach. Wskutek tych zabiegów lokalnie zapewne poprawiają się warunki wodne w glebach - wyjaśnia Ruszkowski.

Piotr Pieńkosz

 piotr.pienkosz@infor.pl