Trzeba odtworzyć lokalne połączenia

Jeszcze na przełomie lat 80. i 90. mieliśmy w Polsce prawie 30 tys. km czynnych linii kolejowych. Teraz jest ich niecałe 19 tys. Do tego mamy ponad 100 miast powyżej 10 tys. mieszkańców, do których nie dociera kolej. Przykładem wyjątkowo nieroztropnej decyzji była likwidacja w 2008 roku linii do 90-tysięcznego Jastrzębia-Zdroju. Teraz w przywracaniu lokalnych połączeń ma pomóc m.in. program Kolej plus. Minister infrastruktury Andrzej Adamczyk w czasie Kongresu Rozwoju Kolei zapowiedział, że pomysł wkrótce trafi do konsultacji. Swoje uwagi będą mogły zgłaszać m.in. samorządy, które według wstępnych założeń będą wykładać 15 proc. sumy potrzebnej na zrealizowanie konkretnej inwestycji. Resztę ma wyłożyć rząd. W programie znalazło się 20 projektów, ale ta lista jest otwarta i może być wydłużana. I tak przykładowo pojawiły się na niej takie inwestycje: odtworzenie torów z Wodzisławia Śląskiego do Jastrzębia-Zdroju, budowa połączenia Lublin – Zamość, odbudowa linii Czempiń – Śrem, budowa nowej linii Konin – Turek, modernizacja i elektryfikacja linii Małkinia – Ostrów Mazowiecka (odnoga linii Warszawa – Białystok), budowa nowego połączenia Kraków – Myślenice czy dobudowa torów aglomeracyjnych z Warszawy do Piaseczna wraz z przystosowaniem dla ruchu pasażerskiego odnogi do Konstancina-Jeziorny.

Ireneusz Merchel, prezes PKP Polskich Linii Kolejowych S.A.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. realizują obecnie Krajowy Program Kolejowy (KPK) o wartości ponad 66 mld zł. W ramach KPK m.in. zmodernizowanych będzie 9 tys. km torów, pasażerowie zyskają komfortowa obsługę na setkach lepiej wyposażonych peronów. Inwestycje prowadzone przez PLK skrócą czas podróży, zwiększą możliwości przewozu towarów. Kolej otwiera nowe możliwości w obsłudze aglomeracji m.in. w Warszawie, Krakowie, Szczecinie. Każdy projekt to w praktyce lepszy dostęp do kolei. Istotnym elementem poprawy dostępności kolei jest również odbudowa linii. Pierwszym etapem jest program Kolej Plus. Wstępnie wytypowaliśmy ponad 100 miejscowości, do których powinno być połączenie kolejowe. Następnie zostało wybranych 21 miast, w których w pierwszej kolejności takie połączenie powinno być przywrócone lub wybudowane.

Czesław Warsewicz, prezes PKP CARGO S.A.

Odbudowa lokalnych linii i połączeń kolejowych będzie korzystna także dla towarowych przewoźników kolejowych, i to z kilku powodów.

Po pierwsze, zyskamy możliwość transportowania ładunków alternatywnymi trasami, które w dodatku mogą się niekiedy okazać krótsze od obecnie używanych. Tym samym wzrośnie nam przepustowość krajowej sieci kolejowej i może się to przyczynić do podniesienia prędkości handlowej składów towarowych.

Po drugie, otworzy to nam możliwości pozyskiwania nowych klientów, gdyż teraz wiele firm z różnych branż sygnalizuje, że chętnie by korzystała z kolei, ale nie ma w pobliżu czynnych torów, bo ktoś w przeszłości podjął decyzję o zamknięciu danego szlaku kolejowego połączoną często z decyzją o rozebraniu torów.

Po trzecie, możemy się spodziewać, że efektem wspomnianych wyżej procesów będzie jeszcze większa optymalizacja wykorzystania zasobów PKP CARGO i podniesienie naszej konkurencyjności, gdyż będziemy mogli zaoferować klientom lepsze warunki realizacji usług.

Dodatkowo projekt ma ułatwić przewozy na granicach województw. Ministerstwo Infrastruktury chce wprowadzić takie mechanizmy, które umożliwią samorządom wykonywanie przejazdów do miasta położonego nie dalej niż 30 km od granicy województwa. Teraz pociągi regionalne zwykle kończą trasę na pierwszej stacji za granicą regionu, co dla podróżnych często jest sporą niedogodnością. Woleliby, gdyby skład docierał do większej, węzłowej stacji, na której można by się przesiąść.

Teraz Ministerstwo Infrastruktury musi znaleźć pieniądze na sfinansowanie inwestycji przewidzianych w programie Kolej plus. Urzędnicy liczą m.in. na wsparcie unijne, ale w tej perspektywie jest szansa przede wszystkim na dofinansowanie projektowania robót. Wtedy pomysły byłyby już realizowane w następnej dekadzie.

Te odtwarzane i budowane odcinki służyłyby nie tylko przewozom pasażerskim ale także towarowym.

Prezes spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Ireneusz Merchel przypomniał, że do ożywienia połączeń lokalnych przyczyni się wiele już prowadzonych oraz przewidzianych do wykonania do 2023 roku prac. To m.in. inwestycje, które są współfinansowane z programu unijnego Polska Wschodnia. Na liście realizowanych przedsięwzięć znalazły się np. modernizacja i elektryfikacja linii Lublin – Stalowa Wola, a także remonty tras Skarżysko – Tarnobrzeg i Działdowo – Olsztyn.

Szef PKP Krzysztof Mamiński podczas jednej z debat przyznał jednak, że przy odtwarzaniu komunikacji publicznej w regionach kluczową rolę powinna odgrywać dobra współpraca kolei z transportem autobusowym. – Nie powinno być tak, że autobusy jeżdżą wzdłuż torów i próbują konkurować z koleją – zauważył. Według niego komunikacja autobusowa powinna raczej dowozić pasażerów do stacji, powinna też nastąpić integracja rozkładów jazdy przewoźników drogowych i kolejowych.

KRS