Jakie prawa mają rodzice ucznia

Dyrektor szkoły przy podejmowaniu decyzji o wolnych dniach od nauki powinien co roku zasięgać m.in. opinii rady rodziców. Trzeba pamiętać, że w szkołach podstawowych i zasadniczych będzie sześć takich dni, w gimnazjach osiem, a w pozostałych - dziesięć. Rodzice mogą się domagać, aby były one wykorzystywane w trakcie świąt, które nie są świętami państwowymi lub w trakcie egzaminów maturalnych. W tym czasie jednak dyrektor szkoły będzie musiał zapewnić uczniom opiekę, jeśli rodzice nie będą chcieli, aby ich dzieci skorzystały z dni wolnych. Wtedy nauczyciele będą zobowiązani do przychodzenia do pracy w szkołach. Ostatecznie dyrektor o wyznaczeniu dni wolnych powinien powiadamiać rodziców co roku do końca września. W tym roku termin ten został wydłużony do 4 listopada.

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 5 października 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz.U. nr 186, poz. 1245).

Szkoła ma obowiązek zapewnić uczniowi możliwość pozostawienia podręczników w szkole. Powinna też zabezpieczyć je przed ewentualną kradzieżą. W efekcie szkoły zobowiązane są do zakupu szafek. Z tego prawa mogą skorzystać uczniowie klas I - II szkół podstawowych i gimnazjalnych. A to oznacza, że szkoły mają taki obowiązek wobec dzieci uczących się z nowej podstawy programowej. W ubiegłym roku szkoły musiały przechowywać podręczniki i przybory szkolne uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej i gimnazjalnej. W kolejnych latach taki obowiązek będzie dotyczył następnych klas uczących się według nowej podstawy.

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu z 25 sierpnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. nr 139, poz. 1130).

Łączenie sześciolatków i siedmiolatków w tym i następnym roku będzie często nieuniknione, zwłaszcza w tych szkołach, gdzie rodzice niechętnie posyłają sześciolatki do szkoły. Tam dyrektorzy szkół muszą sześciolatków łączyć z siedmiolatkami. Ze względu na różnice dojrzałości, które obserwuje się zarówno między dziećmi siedmioletnimi, jak i sześcioletnimi, już obecnie obowiązujące przepisy pozwalają na podjęcie nauki w pierwszej klasie szkoły podstawowej przez sześciolatka. Możliwe jest tworzenie klas złożonych z samych sześciolatków. Decyzja, czy takie rozwiązanie w konkretnych okolicznościach jest możliwe i korzystne dla dzieci, należy do dyrektora szkoły i samorządu. Jeśli szkoły mają więcej chętnych sześciolatków, tworzone są oddziały wyłącznie dla sześciolatków. Dodatkowo w szkołach działających w szczególnie trudnych warunkach demograficznych lub geograficznych dopuszcza się organizację nauczania w klasach łączonych, w tym zajęć prowadzonych w oddziale przedszkolnym dla dzieci sześcioletnich i zajęć prowadzonych w klasie I.

Par. 5 ust. 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznych placówek oraz publicznych szkół (Dz.U. nr 61, poz. 624 z późn. zm.).

Rodzic może wystąpić o przyjęcie dziecka do pierwszej klasy nawet po rozpoczęciu roku szkolnego. Trzeba jednak pamiętać, że sześciolatek może zostać zapisany do szkoły, gdy wcześniej objęty był wychowaniem przedszkolnym (uczęszczał do przedszkola). Jeśli ten warunek nie został spełniony, rodzic musi zdobyć zaświadczenie z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Spełnienie powyższych warunków nie decyduje jeszcze o przyjęciu dziecka do pierwszej klasy szkoły podstawowej. O tym ostatecznie decyduje jej dyrektor. Jeśli uzna, że szkoła jest nieprzygotowana na przyjęcie sześciolatków, rodzic będzie musiał szukać miejsca w innej szkole. Należy zaznaczyć, że od września 2012 roku do szkoły obowiązkowo trafią sześciolatki i siedmiolatki. Rok wcześniej wszystkie pięciolatki będą musiały uczęszczać do przedszkola.

Art. 14 i 14a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Gmina powinna tak zorganizować sieć szkół na swoim terenie, aby wszyscy uczniowie tam mieszkający nie mieli zbyt dużych odległości do pokonania. Tak więc na przykład droga dziecka z domu do szkoły w przypadku uczniów klas I - IV nie powinna przekroczyć 3 kilometrów. Z kolei w przypadku uczniów klas V - VI szkół podstawowych i uczniów gimnazjum odległość ta nie powinna być większa niż 4 kilometry. Jeśli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka, przekracza wymienione odległości, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu lub zwrot kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej, gdy rodzice o to wystąpią.

Art. 17 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Każde przedszkole musi przygotować dla pięcio- i sześciolatków informację o gotowości do podjęcia nauki w szkole. Przedszkole, szkoła podstawowa, w której zorganizowano oddział przedszkolny, zespół wychowania przedszkolnego i punkt przedszkolny przekazują rodzicom dziecka objętego wychowaniem przedszkolnym informację o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej. Informację wydaje się w terminie do końca kwietnia roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym dziecko ma obowiązek albo może rozpocząć naukę w szkole podstawowej. Wychowawca musi określić m.in., w jakim stopniu opanowało ono umiejętności społeczne, matematyczne, czy jest gotowe do nauki czytania i pisania, czy jest samodzielne, czy też raczej potrzebuje pomocy. Ocena przedszkolaka jest kierowana wyłącznie do rodziców, dla których ma być ona dodatkową informacją o poziomie rozwoju i nabytych umiejętnościach ich dzieci. Rodzic sam może zdecydować o jej przekazaniu dyrektorowi. Ten z kolei może zorganizować dziecku dodatkowe zajęcia z logopedą, gdy taka potrzeba będzie wskazana w cenzurce. Dlatego warto taką informacją podzielić się z dyrektorem, który może pomóc nowemu uczniowi. Dyrektor może też samodzielnie skontaktować się dyrektorem przedszkola i poprosić o dodatkowe informacje na temat stanu przygotowania do szkoły przedszkolaka. Dlatego nie ma sensu odmawiać dyrektorowi wydanie świadectwa z przedszkola.

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 28 maja 2010 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych (Dz.U. nr 97, poz. 624).

Szkoły publiczne mogą być przekazywane przez samorządy osobom fizycznym i prawnym. Mogą to być więc też stowarzyszenia rodziców. Przekazać można tylko małe szkoły do 70 uczniów. Od wejścia w życie nowelizacji ustawy o systemie oświaty, tj. od 22 kwietnia 2009 r., szkoły przekazane stowarzyszeniom mają zagwarantowane ciągłość finansowania z budżetu. Dzięki temu szkoły nie muszą być likwidowane, aby mogły być ponownie prowadzone przez rodziców. Dlatego gdy gminy nie stać na utrzymanie małej szkoły, bo koszt jej utrzymania wzrasta np. ze względu na małą liczbę uczniów, to zamiast likwidować taką szkołę, może ją przekazać stowarzyszeniu. W przypadku gdy uczniów w klasie jest zaledwie kilku, to taki uczeń kosztuje gminę wielokrotność subwencji oświatowej. A stowarzyszenie rodziców może m.in. zatrudniać nauczycieli na umowę-zlecenie zamiast na podstawie Karty nauczyciela - tak jak to muszą robić gminy.

Art. 5 ust 5g ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl