Zawrzyjmy umowę medialną

W ostatnich latach lawinowo wzrosła liczba dzieci korzystających ze smartfonu. Dziecko w Polsce dostaje telefon z dostępem do internetu średnio w wieku niecałych dziewięciu lat. Mimo że społeczna świadomość płynącego z tego ryzyka jest coraz większa, to nadal brakuje w Polsce zarówno inicjatyw rodziców na poziomie szkół, jak i działań legislacyjnych na poziomie administracji. Tymczasem w wielu krajach podjęto już działania w tym zakresie. We Francji od tego roku szkolnego obowiązuje zakaz korzystania ze smartfonów w szkołach podstawowych i gimnazjach. Jest rozszerzony również na wycieczki szkolne. We Włoszech telefonów w szkołach nie można używać nawet do celów edukacyjnych. Zwraca się przy tym uwagę, że mają one negatywny wpływ na koncentrację uczniów. W Norwegii we wszystkich szkołach obowiązuje zakaz telefonów i zegarków inteligentnych na lekcjach, a korzystanie z nich na przerwach jest zabronione w podstawówkach. W stosunku do Zachodu jesteśmy więc już spóźnieni, a kolejne roczniki uczniów startują w dorosłość z gorszej pozycji – z niższym poczuciem wartości, mniejszą kreatywnością i zdolnością do koncentracji.

Z mocy ustawy czy od dołu?

Czy i my doczekamy się w końcu ustawowej regulacji używania smartfonów w szkołach? Jest na to szansa. Procedowany jest projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, w którym postuluje się wprowadzenie zakazu korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość w szkołach podstawowych. To krok w dobrą stronę, ale czy wystarczy? Autorzy pracy „Brain Drain: The Mere Presence of One’s Own Smartphone Reduces Available Cognitive Capacity” opublikowanej przez Uniwersytet Chicagowski sformułowali teorię „brain drain” – obniżenia dostępnej pojemności poznawczej spowodowanej przez samą obecność smartfona, nawet wyłączonego. Wystarczy, że urządzenie będzie w zasięgu ręki, by uczniowie szkół średnich już byli na tym stratni. Ich uwaga będzie odciągana. Nastolatki korzystają ze smartfonów w szkole średnio przez 90 min – alarmuje artykuł w amerykańskim „JAMA Pediatrics”. Czas ten wykorzystują głównie na pisanie wiadomości i przeglądanie mediów społecznościowych.