Kiedy doktorant dostanie stypendium

Uzyskanie wsparcia finansowego dla najlepszych doktorantów będzie nadal uzależnione od wyników w nauce. Na pierwszym roku studiów doktoranckich otrzymają je osoby, które osiągnęły bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym. Na drugim roku i kolejnych latach stypendium będzie przysługiwało doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym jego przyznanie spełnił łącznie następujące warunki: uzyskał bardzo dobre lub dobre wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich, wykazał się postępami w pracy naukowej i przygotowywaniu rozprawy doktorskiej oraz podczas tych studiów szczególnym zaangażowaniem w pracy dydaktycznej.

Art. 199 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Art. 1 pkt 144 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455).

Przy przyznawaniu pomocy socjalnej uczelnia nie weźmie pod uwagę stypendium doktoranckiego. Wyliczając średni dochód na członka rodziny potrzebny do uzyskania stypendium nie zaliczy tego świadczenia do jej dochodu. W ramach pomocy socjalnej uczestnicy studiów doktoranckich mogą też ubiegać się o dofinansowanie do wyżywienia czy zakwaterowania. Przy udzielaniu tego rodzaju wsparcia również decyduje dochód. W tym przypadku również nie uwzględnia się stypendium doktoranckiego.

Art. 1 pkt 144 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455).

Jeszcze w roku akademickim 2011/2012 doktoranci nie będą mogli ubiegać się o stypendium przyznawane przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego za wybitne osiągnięcia. Prawo do niego będą mieli dopiero od roku akademickiego 2012/2013. Wówczas, tak samo jak w przypadku studentów, przyzna je minister na wniosek rektora. Musi on być zaopiniowany przez radę danego wydziału. Pomoc finansową zainteresowani będą mogli otrzymać zarówno za osiągnięcia naukowe, artystyczne, jak i sportowe. Aby otrzymać stypendium za naukę, trzeba mieć co najmniej dwie publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach lub publikacje w formie książkowej. Liczyć się ma także znaczący udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi czy naukowymi. Przy rozpatrywaniu wniosku komisja uwzględni również patenty, wystąpienia na międzynarodowych konferencjach naukowych, nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym, a także inne sukcesy zawodowe.

Natomiast w przypadku osiągnięć sportowych liczyć się będzie zajęcie co najmniej piątego miejsca w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata lub Europy, akademickich mistrzostwach świata lub Europy czy uniwersjadzie. Ze wstępnych ustaleń ministra nauki wynika, że przyznane świadczenia będą wypłacane jednorazowo do 15 grudnia. Wyniesie ono maksymalnie 25 tys. zł. Termin składania wniosków będzie upływał 20 października.

Art. 178 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Art. 1 pkt 144 i 145 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455).

Osoby, którym wszczęto przewód doktorski, mogą ubiegać się o stypendium. Będzie ono przysługiwało pracownikom uczelni, innych placówek naukowych (np. PAN) lub każdej innej instytucji (np. sądu czy banku) albo osobom pozostającym bez zatrudnienia. Stypendia te otrzymają również ci, którzy odbywają studia doktoranckie prowadzone przez uprawnione jednostki organizacyjne uczelni (np. wydziały) lub inne jednostki naukowe. Tego rodzaju wsparcie będzie mógł przyznać m.in. pracodawca osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia doktora. Może to być też rektor uczelni czy dyrektor placówki naukowej.

Pomoc będzie mogła być udzielona niezależnie od otrzymywanych przez osobę świadczeń z funduszu pomocy materialnej (np. stypendiów socjalnych czy za wyniki w nauce) oraz stypendiów doktoranckich.

Art. 2 pkt 19 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455). Par. 2 rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 19 lipca 2011 r. w sprawie warunków przyznawania stypendiów osobom, którym wszczęto przewód doktorski (Dz.U. nr 160, poz. 956). Wejdzie w życie z dniem 1 października 2011 r.

Szkoły wyższe, które dostaną pieniądze z dotacji projakościowej, będą mogły przeznaczyć je m.in. na podwyższenie stypendiów doktoranckich, dla studentów czy też pensje dla pracowników. Jednak środki takie otrzymają tylko najlepsze wydziały uczelni, np. te z oceną wyróżniającą, przyznaną przez Polską Komisję Akredytacyjną albo które zdobędą stutut Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW).

Dzięki dotacji projakościowej 30 proc. najlepszych doktorantów dostanie dodatkowe pieniądze zwiększające stypendium doktoranckie. Obecnie najniższe wynosi 1044 zł miesięcznie. Może być zwiększone do 1,5 tys. zł netto miesięcznie - tak wynika ze wstępnych ustaleń resortu nauki. Stypendium to wypłacane będzie przez 12 miesięcy.

Art. 1 pkt 144 i 145 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455).

Zgodnie z ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym nie ma przeciwwskazań, aby doktorant pobierał wsparcie finansowe z kilku źródeł. Dlatego będzie mógł on otrzymywać zarówno stypendia doktoranckie, doktorskie czy socjalne. Dzięki temu osoba pisząca doktorat przeznaczy więcej czasu na badania naukowe. Pobieranie różnych form pomocy pozwoli jej się utrzymać, bez konieczności wykonywania dodatkowej pracy. Utrata jednego ze świadczeń nie będzie też równoznaczna z pozbawieniem możliwości pobierania pozostałych.

Art. 1 pkt 144 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455).

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl