Więcej uprawnień dla kontrolerów uczelni

Znowelizowana ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym wprowadziła zmiany w zasadach kontrolowania uczelni. Zgodnie z nią Państwowa Komisja Akredytacyjna zostanie przekształcona w Polską Komisję Akredytacyjną (PKA) i zwiększą się jej uprawnienia w sprawdzaniu szkół wyższych.

Komisja, tak jak dotychczas, będzie oceniała jakość kształcenia na danym kierunku studiów. Ale ocena będzie przeprowadzana z uwzględnieniem efektów kształcenia, czyli tym, czy program nauczania pozwoli je osiągnąć. Obecnie są one sprawdzane zgodnie z centralnymi standardami kształcenia wyznaczonymi przez ministerstwo. Będzie liczyło się to, czy proces nauczania pozwala na zdobycie kompetencji, umiejętności i wiedzy. I tym zajmie się PKA.

Minister nauki niezwłocznie po zawiadomieniu go przez rektora o uruchomieniu nowego kierunku kształcenia wystąpi do PKA z wnioskiem o dokonanie oceny. Tak się stanie na przykład, gdy szkoła zdecyduje się na prowadzenie nowego, autorskiego kierunku studiów innego niż określone przez ministra nauki. Opinia PKA będzie konieczna do akredytowania tych studiów.

Rektor będzie musiał zawiadomić też ministra nauki, ministra nadzorującego uczelnię oraz komisję w terminie nie dłuższym niż trzy miesiące o zaprzestaniu spełniania przez podstawową jednostkę organizacyjną (np. wydział) warunków do prowadzenia studiów - w tym o zmianach w stanie zatrudnienia. Liczba profesorów, doktorów i magistrów również decyduje o uprawnieniu do prowadzenia studiów. Jeżeli w terminie dwunastu miesięcy od zaprzestania spełniania wymaganych warunków podstawowa jednostka organizacyjna nie spełni tych warunków, minister nauki w drodze decyzji zawiesi uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia (na studiach licencjackich czy magisterskich).

Ocena będzie mogła być również dokonana na wniosek ministra nauki i szkolnictwa wyższego. Wystąpić może on o to w przypadku wątpliwości co do spełniania przez uczelnie warunków do prowadzenia określonych studiów.

Negatywna ocena kształcenia dokonana przez PKA skutkuje zawieszeniem lub cofnięciem uprawnień do prowadzenia studiów. Decyzję o tym wydaje minister nauki. O podjętej decyzji musi on powiadomić PKA. Informuje ją także o decyzjach dotyczących wygaśnięcia uprawnienia lub uchyleniu zawieszenia.

W okresie zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów na konkretnym kierunku i wskazanym poziomie kształcenia uczelnia musi wstrzymać przyjęcia studentów w ramach tych studiów. Ponadto jest ona zobowiązana w ciągu dwunastu miesięcy do usunięcia stwierdzonych naruszeń. W terminie nie dłuższym niż trzy miesiące po upływie terminu PKA musi wydać opinię dotyczącą przywrócenia zawieszonych uprawnień. W przypadku negatywnej oceny minister nauki wyda decyzję o wygaśnięciu zawieszonego uprawnienia. Jeśli uczelnia straci prawo do prowadzenia studiów, rektor uczelni musi zapewnić studentom możliwość kontynuowania studiów na tym kierunku. Z wnioskiem o przywrócenie studiów na określonym kierunku i poziomie uczelnia może wystąpić nie wcześniej niż po upływie dwunastu miesięcy. Natomiast uczelnia straci uprawnienie do prowadzenia studiów mimo pozytywnej oceny PKA i prawa do prowadzenia studiów, jeśli nie uruchomi ich w okresie dwóch lat od dnia uzyskania uprawnienia.

Rektor uczelni musi powiadomić PKA, ministra nauki i ministra nadzorującego uczelnię w terminie miesiąca od dnia podjęcia uchwały przez senat szkoły o połączeniu podstawowych jednostek organizacyjnych lub zmianie nazwy jednostki oraz w sytuacji jej podziału. Wtedy uprawnioną do prowadzenia kierunków studiów jest nowo utworzona jednostka organizacyjna.

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą ocena PKA z uzasadnieniem może być w całości publikowana na stronie PKA.

Obecnie takiego wymogu nie ma. Studenci i inne osoby zainteresowane kompletną opinią o uczelni zyskają więc prawo do bezpośredniego wglądu do niej.

Nowelizacja ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw została podpisana przez prezydenta.

Nowe regulacje wejdą w życie od 1 października.

● środki finansowe niezbędne do funkcjonowania PKA są zapewniane w części budżetu państwa, której dysponentem jest minister nauki

● wysokość wynagrodzenia członków PKA będzie ustalana od minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora zwyczajnego, określonej w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich, w wysokości adekwatnej do wykonywanych zadań

● zwrot kosztów podróży członkom przysługuje na zasadach określonych dla pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej

Polska Komisja Akredytacyjna (PKA) może:

● wydać opinię o przywróceniu uprawnień do prowadzenia studiów.

Tak się stanie, jeśli uczelnia w ciągu 12 miesięcy od zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów usunie stwierdzone naruszenia (np. uzupełni liczbę potrzebnej kadry akademickiej do prowadzenia studiów). Taką opinię PKA musi wydać w terminie nie dłuższym niż trzy miesiące po upływie terminu, w którym uczelnia miała czas na poprawę.

● wydać opinię negatywną o przywróceniu uprawnień do prowadzenia studiów.

W tym przypadku minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego wydaje decyzję o wygaśnięciu zawieszonego uprawnienia.

Państwowa Komisja Akredytacyjna zostanie przekształcona w Polską Komisję Akredytacyjną

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl

Art. 1 pkt 11, 14 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw.