Jasio uczy się dłużej niż Giovanni, Juan czy Janis

Nie jesteśmy jedynym postkomunistycznym krajem z niskim odsetkiem słabo wyedukowanych obywateli. Najlepiej pod tym względem było na Litwie (6,7 proc.), w Czechach (6,8 proc.), w Estonii (8,8 proc.) i na Słowacji. Polska zaś zajęła w tej klasyfikacji bardzo wysokie piąte miejsce wśród 28 krajów Unii Europejskiej. W ubiegłym roku zaledwie 9,5 proc. naszych rodaków w wieku 25-64 lat miało wykształcenie co najwyżej gimnazjalne - wynika z danych Eurostatu.

- Niski odsetek osób z wykształceniem co najwyżej gimnazjalnym (odpowiednik ośmioletniej szkoły podstawowej) w byłych krajach socjalistycznych wynika z tego, że w poprzednim systemie rozbudowany był system szkolnictwa średniego i zawodowego - ocenia dr Michał Sitek, zastępca dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych (IBE). - Słabą stroną był wtedy niedorozwój szkolnictwa wyższego, bo tylko 7-10 proc. poszczególnych roczników podejmowało studia - zastrzega nasz rozmówca.

To się zmieniło w latach 90., gdy Polacy zaczęli się uczyć na potęgę, licząc na dobrą pracę i lepsze zarobki. W efekcie prawie 40 proc. osób w odpowiednim wieku trafia obecnie na wyższe uczelnie. Równocześnie nastąpił odwrót od szkolnictwa zawodowego, choć w ostatnich latach zaczyna ono zyskiwać na znaczeniu.

Poziomowi wykształcenia Polaków sprzyja też obowiązkowa nauka do 18 lat (co jest egzekwowane). A ponieważ nauka w prawidłowym toku (bez powtarzania klasy) kończy się w gimnazjum w wieku 15 lat, musi więc być kontynuowana przez uczęszczanie do kolejnej szkoły lub poprzez przygotowanie zawodowe u pracodawcy. Tymczasem w wielu krajach na Zachodzie obowiązek szkolny kończy się w wieku 15-16 lat (tam, gdzie nie ma gimnazjów, odpowiednikiem ich ukończenia jest ukończenie szkoły podstawowej, a następnie średniej pierwszego stopnia, którą młodzież opuszcza właśnie około 15-16 roku życia).

Tak jest między innymi w Portugalii, Hiszpanii, we Włoszech i w Grecji. I jak się okazuje, duża część młodzieży z tych krajów faktycznie poprzestaje na wykształceniu co najwyżej na poziomie gimnazjalnym. - Między innymi dlatego, że na ogół łatwiej niż u nas mogą z takimi kwalifikacjami zdobyć pracę, na przykład w rozbudowanych usługach turystycznych - wyjaśnia dr Sitek.

Zarówno u nas, jak i na zachodzie kontynentu osoby o niskim wykształceniu są częściej bezrobotne i pracują w nisko płatnych zawodach. Co gorsza, ich dzieci wybierają podobną ścieżkę edukacyjno-zawodową jak rodzice. Z badań SGH i IBE wynika, że połowa osób, których rodzice mają wykształcenie podstawowe lub gimnazjalne, również kończy na tym etapie swoją przygodę ze szkołą. ©?

@RY1@i02/2015/215/i02.2015.215.00000020a.802.jpg@RY2@

Janusz K. Kowalski

janusz.kowalski4@infor.pl

Przyszłościowe zawody niewymagające studiów - czytaj na