Żaku! Sprawdź, ile ci wolno

Opłaty za złożenie indeksu po zakończonej sesji, przepisanie ocen do systemu elektronicznego, przechowywanie teczki studenta, studia za granicą z programu Erasmus+ - wyobraźnia uczelni w wymyślaniu dodatkowych niezgodnych z prawem płatności za kształcenie nie zna granic. Wiele z nich stara się po prostu naciągnąć młode osoby, które nie znają przepisów. Mylą się też, wydając decyzje w sprawie przyznawania stypendiów socjalnych czy za osiągnięcia naukowe. Nie przestrzegają zasad kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje odmowne ślą e-mailem bez uzasadnienia. Sądy, rozpatrując te sprawy, coraz częściej rację przyznają studentom, którzy odważyli się wnieść skargę. Wygrywają, bo znają swoje prawa. Ci, którzy nie mają tej wiedzy, powinni jeszcze przed rozpoczęciem roku akademickiego ją zdobyć, by dobrze przygotować się do studenckiego życia.

Rzecznik pomoże

Prawa studentów są przede wszystkim zapisane w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym, której prawie 25 proc. artykułów poświęconych jest właśnie studentom. W niej uregulowane są m.in.:

wprawa i obowiązki studenta,

wodpowiedzialność dyscyplinarna,

worganizacja studiów.

Osoby, które kształcą się w szkole wyższej, mają też ustawowego przedstawiciela, którym jest Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej. W razie problemów mogą poprosić o radę rzecznika praw studenta. Nawet Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego od kilku lat zabiega o wzmocnienie pozycji studentów jako równorzędnego partnera dla uczelni. Powstała również Karta praw studenta, czyli zbiór podstawowych zasad, które chronią interesy tej grupy. Zapisano w niej, że student:

wjest najważniejszym podmiotem uczelni,

wchroni go umowa cywilno-prawna z uczelnią,

wma prawo do jawnej obrony pracy dyplomowej,

wmoże oceniać pracę nauczyciela akademickiego.

Nie zmarnować szansy

Aby móc w pełni wykorzystać okres studiów, trzeba również znać możliwości, które daje posiadanie tego statusu. A jest ich niemało - począwszy od ulg i zniżek, przez stypendia dla najuboższych i najzdolniejszych, kredyty na preferencyjnych warunkach, prawo do darmowego leczenia czy możliwość wyjazdu na zagraniczne studia na koszt państwa.

Z kolei aby uniknąć tarapatów, dobrze jest znać także swoje obowiązki. Państwo wymaga od studentów:

wuczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych,

wskładania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów,

wprzestrzegania przepisów obowiązujących na uczelni.

Za niedopełnienie tych obowiązków oraz za czyny uchybiające godności studenta grozi odpowiedzialność dyscyplinarna. Student może zostać nawet wyrzucony ze szkoły wyższej. Rektorzy jednak częściej sięgają po łagodniejsze kary - upomnienie czy naganę.

Uwaga

Warto przygotować się do akademickiego życia, by w pełni wykorzystać przywileje wynikające ze statusu słuchacza wyższej uczelni