Wyniki testów ważne, ale nie tylko one się liczą

Placówki niepubliczne dominują wśród szkół podstawowych, które na teście szóstoklasisty miały najlepsze średnie wyniki - wynika z analizy przeprowadzonej przez DGP. To nie zaskoczenie - na każdym z kolejnych sprawdzianów średnia osiągnięć uczniów z placówek prywatnych jest wyższa niż tych, którzy kończyli szkoły samorządowe. Takie wyniki przyciągają rodziców. Rosnący popyt widać w statystykach - na początku 2011 r. w kraju działało nieco ponad 600 szkół niepublicznych. W 2014 r. - już ponad tysiąc. Nie odstrasza nawet wysokie czesne - w Przymierzu Rodzin, które znalazło się na drugim miejscu wśród stołecznych podstawówek, wynosi ono 1,3 tys. zł miesięcznie. W szczecińskiej szkole angielsko-polskiej, która uplasowała się na pierwszym miejscu, płaci się co miesiąc ok. 800 zł.

Jak tłumaczy Małgorzata Przybyła, dyrektor Społecznej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Stanisława Konarskiego Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Katowicach, dobre wyniki to zasługa innowacyjnych rozwiązań wdrożonych przez szkołę.

- Już w pierwszej klasie diagnozujemy, z jakimi dziećmi mamy do czynienia, jakie są ich słabe i mocne strony, i pod tym kątem co roku ustalamy plan działania - czyli metody pracy. Co roku są one zmieniane, bo trzeba je dopasować do zmieniających się potrzeb dzieci, które - o czym trzeba pamiętać - przeżywają często swoje osobiste tragedie, jak np. konflikty rodziców w domu - tłumaczy dyr. Przybyła. - Ale praca nie polega tylko na organizowaniu i prowadzeniu w odpowiedni sposób zajęć. Zawsze staramy się dobierać uczniów w pary, czyli w 16-osobowej klasie jest osiem dziewczynek i ośmiu chłopców. W ten sposób ograniczamy konflikty w grupie. Nasze dzieci przebywają w szkole przez siedem godzin dziennie. Mają codziennie angielski i zajęcia wychowania fizycznego. Oprócz tego biorą udział w autokreacjach, co pozwala nam lepiej odkryć ich talenty - opowiada dalej.

Podobne pomysły nie są wyłącznie domeną placówek niepublicznych. Bożena Zięba, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 25 im. Prymasa Tysiąclecia w Rzeszowie, która uplasowała się na 4. pozycji w naszym rankingu, przekonuje, że aby osiągnąć takie efekty, wystarczyło zmienić strategię działania. - Dotychczas nasze dzieci zdawały egzamin na średnim poziomie. Pięć lat temu zmieniliśmy sposób nauczania. Na początku czwartej klasy spotykamy się z rodzicami uczniów i określamy nasze wymagania względem dzieci. Uprzedzamy, że rodzice powinni nam pomagać, utrwalać z dzieckiem przerobiony materiał - wyjaśnia. - Wprowadziliśmy też ćwiczenia aktywizujące: uczeń musi osiągnąć cel na lekcji. Na przykład jeśli podczas zajęć uczą się odczytywać wykres, to każde dziecko z lekcji musi wyjść z taką wiedzą. Sami organizujemy też egzaminy próbne, które potem dokładnie analizujemy, wynajdując słabe punkty w przygotowaniu dzieci. Staramy się jak najwcześniej wyłuskiwać uczniów z problemami i pracować z nimi dodatkowo - wylicza.

Dyrektor dodaje, że szkoła nie prowadzi żadnej selekcji. W tej chwili liczy 620 uczniów i 59 nauczycieli.

Jak przyznaje Urszula Moszczyńska, pedagog z poradni psychologiczno-pedagogicznej, wybór szkoły jest kwestią priorytetów. Jeśli ważna ma być nauka kontaktów społecznych, warto przemyśleć szkołę rejonową. - Jeżeli placówka jest blisko domu, łatwo rozwija się sieć kontaktów pozaszkolnych. Wspólne wyjścia na boisko czy na rower. Przy dojazdach, szczególnie na początkowym etapie edukacji, przyjaźnie są utrudnione - zauważa ekspertka. Podobnie plusy może przynieść brak selekcji uczniów. W szkole powszechnej dzieci przebywają w różnorodnej grupie społecznej, nie są dobrane pod kątem pozycji rodziców.

Nauczycielka z prywatnej szkoły dodaje, że paradoksalnie dla dziecka dobra może okazać się też większa klasa. - W małej grupie łatwo wykluczyć jednego ucznia. Jeżeli jest pięć dziewczynek, to cztery mogą przestać się odzywać do jednej. Ta nie ma szans szukać innych sprzymierzeńców - tłumaczy.

OPINIA

Wyznaczniki dobrej placówki to dodatkowe zajęcia i harcerstwo

@RY1@i02/2015/126/i02.2015.126.000001000.802.jpg@RY2@

prof. Mirosław Handke były minister edukacji w rządzie Jerzego Buzka

Szkoły prywatne od lat utrzymują się na czołowych pozycjach w rankingach. Tegoroczne zestawienia, w których zajmują pierwsze miejsca, nie są więc dla mnie zaskoczeniem. Uważam jednak, że to szkoły katolickie są największymi wygranymi. Jest ich niewiele w skali kraju, mimo to plasują się wysoko.

Powody są dwa. Po pierwsze - selekcja. Wysyłane są do nich dzieci, których rodzicom zależy na edukacji i wykształceniu. Tymczasem do szkoły publicznej przychodzą uczniowie z rejonu i placówka ma obowiązek ich przyjąć. Po drugie - szkoły prywatne i katolickie dużo lepiej dobierają kadrę nauczycielską. Najczęściej są to osoby, dla których uczenie to pasja, wykonują swój zawód z ideowych pobudek.

Należy jednak zauważyć, że dzięki reformie poziom nauczania między szkołami się wyrównał. Różnice w wynikach nie są już tak duże jak kiedyś. Szkoły z wynikiem na poziomie 30-40 proc. należą do wyjątków.

Jak wybrać dla dziecka dobrą szkołę? Punkty z egzaminów szóstoklasistów to jak na razie najlepszy pomiar oprócz tego, jakie postępy robią uczniowie danej szkoły. Cenne jest także porównanie edukacyjnej wartości dodanej, czyli wskaźnika, który pokazuje przyrost wiedzy ucznia w czasie spędzonym w szkole. Uważam jednak, że trzeba brać pod uwagę jeszcze jeden czynnik, o którym często się zapomina. Myślę o wychowaniu dziecka przez szkołę w oparciu o spójny system wartości, tylko w ten sposób można dobrze uformować osobowość młodego człowieka. A jak sprawdzić, czy dana placówka wychowuje? Świadczyć o tym mogą dobrze działające grupy harcerskie, duży wybór zajęć nieobowiązkowych dla dzieci czy wreszcie koła Caritasu.

Anna Wittenberg

 Klara Klinger

Patrycja Otto

dgp@infor.pl