Samorządy nie zaoszczędzą już na szkołach
Gmina nie przekaże zadań edukacyjnych spółce komunalnej. Klasy I-III podstawówek nie muszą być, co do zasady, 25-osobowe. Dziś wchodzi w życie część przepisów kolejnej nowelizacji ustawy oświatowej
Tylko w ubiegłym roku ustawa oświatowa była zmieniana kilka razy. Nowelizacja z 20 lutego 2015 r. (Dz.U. poz. 357) jest efektem m.in. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 września 2013 r. (sygn. akt K 35/12). Stwierdził on, że zagadnienia z związane z konstytucyjnym prawem do nauki powinna określać ustawa, a nie rozporządzenie.
Część nowych przepisów będzie obowiązywać już od dziś, a inne m.in. od roku szkolnego 2015/2016.
Wśród regulacji wchodzących w życie 31 marca znalazł się przepis, który zamyka gminom furtkę umożliwiającą przekazywanie szkół i przedszkoli samorządowym spółkom komunalnym (dzięki temu zatrudniały one nauczycieli na podstawie kodeksu pracy, a nie Karty nauczyciela). Zgodnie z nowelizacją, samorządy, które powierzyły zadania edukacyjne spółkom komunalnym, będą musiały ponownie zatrudnić pedagogów na podstawie Karty nauczyciela - mają na to czas do 31 sierpnia 2017 r.
- Przez tę regulację kilkaset dzieci nie zostanie objętych wychowaniem przedszkolnym, bo będziemy musieli zrezygnować ze spółek komunalnych. A gminy nie stać na zatrudnienie nauczycieli na podstawie karty - podkreśla Wojciech Ziętkowski, burmistrz Środy Wielkopolskiej.
Ponadto od dziś klasy I-III szkoły podstawowej będą mogły też - co do zasady - liczyć więcej niż 25 uczniów. Obowiązujący bowiem od 1 września 2014 r. limit liczebności w tych oddziałach okazał się nieżyciowy. Samorządy musiały dzielić klasy za każdym razem, gdy dochodziło do przekroczenia - nawet o jedną osobę - ustawowej odgórnej granicy uczniów przypadających na klasę.
Od roku szkolnego 2015/2016 wchodzą zmiany dotyczące egzaminów. Na przykład osoby, które trzeci i kolejny raz zechcą podwyższyć swój wynik z matury, będą musiały zapłacić za taką dodatkową próbę.
Nowe przepisy nie wprowadziły jednak zasadniczych zmian dotyczących przeprowadzania egzaminów. - Za chwilę dojdziemy do momentu, w którym przepisy na poziomie rozporządzenia będą musiały określać takie kwestie, jak kolor długopisu egzaminatora. To jest ważna kwestia techniczna, ale w żaden sposób nie rzutuje na merytoryczną stronę egzaminowania - komentuje Marcin Smolik, dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
Tymczasem Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa, aby ustawę o systemie oświaty podzielić na kilka mniejszych - jedną ustawę matkę i kilka innych, które dotyczyłby poszczególnych zagadnień egzaminowania, oceniania itd.
- Jesteśmy jednak między Scyllą a Charybdą. Z jednej strony nie jest wskazane, aby wszystko regulować ustawą, z drugiej właśnie podnoszona jest kwestia, która wskazał TK, iż są to tak ważne zagadnienia i nie mogą wynikać z aktów niższej rangi - podsumowuje Marcin Smolik.
Zmiany obowiązujące od 31 marca 2015 r.
|
uczniowie w klasach |
w klasach I-III szkoły podstawowej nie mogło być więcej uczniów niż 25 |
w klasach I-III szkoły podstawowej może być więcej uczniów niż 25 |
- nie trzeba będzie rozdzielać klas na mniejsze, jeśli w trakcie roku szkolnego pojawią się nowi uczniowie |
|
uprawnienia rodziców |
opiekunowie nie decydowali o liczbie uczniów w klasach I-III szkoły podstawowej |
opiekunowie mogą zawnioskować do dyrektora o zaniechanie dzielenia oddziału na mniejszy i wtedy musi uwzględnić ich żądanie |
Rada Rodziców w szkołach będzie miała realny wpływ na organizacji pracy placówki |
|
asystent nauczyciela |
gmina mogła zatrudniać w klasach I-III w szkole podstawowej asystenta do opieki, który miał takie same kwalifikacje, jak nauczyciele |
gmina obligatoryjnie będzie musiała zatrudniać asystenta nauczyciela, jeśli w trakcie roku szkolnego pojawi się nowy uczeń w klasie I-III szkoły podstawowej, a liczba dzieci w oddziale przekroczy 25 osób. Dodatkowo rodzice zawnioskują o niepodejmowanie decyzji przez dyrektora placówki odnośnie podziału klasy na mniejszą |
dodatkowe koszty dla samorządów w związku z obligatoryjnym zatrudnieniem asystenta. Z drugiej strony uniknięcie podziału klas na mniejsze wyklucza obowiązek zatrudnienia dodatkowego nauczyciela. W efekcie koszt zatrudnienia asystenta może być niższy od kosztu zatrudnienia nauczyciela |
|
zatrudnienie nauczycieli ze środków UE |
dyrektor szkoły, który otrzymał pieniądze z UE na realizacje określonych projektów edukacyjnych, musiał przeprowadzać zamówienia publiczne |
dyrektor szkoły może bez zbędnych formalności zlecić prowadzenie zajęć ze środków UE nauczycielom. Może też zatrudnić nauczycieli z zewnątrz (np. jeśli u siebie w placówce nie będzie miał osoby z odpowiednimi kwalifikacjami) |
bez żadnych przeszkód szkoły na bieżąco będą mogły ze środków UE prowadzić zajęcia dla uczniów - więcej placówek będzie się mogło ubiegać o takie wsparcie z UE |
|
szkoły komunalne |
gminy mogły powierzać prowadzenie szkół i przedszkoli podległych spółkom komunalnym, co pozwalało im zatrudniać nauczycieli na podstawie kodeksu pracy |
zakaz prowadzenie placówek oświatowych przez spółki komunalne. W tych gminach, gdzie już funkcjonują, muszą zostać przywrócony stan poprzedni. Gminy mają na to czas do 31 sierpnia 2017 r. |
gminy za pomocą spółek komunalnych nie będą mogły obniżać kosztów funkcjonowania placówek - gmina będzie miała obowiązek zatrudnić nauczycieli, którzy obecnie pracującą na podstawie kodeksu pracy, na Kartę nauczyciela |
Przepisy wchodzące w życie od roku szkolnego 2015/2016
|
opłaty za podejście do egzaminu |
nie pobiera się opłat za egzamin |
absolwent, który będzie chciał podwyższyć wynik, za trzecią i koleją próbę, zapłaci (ok. 50 zł); osoba, która złożyła deklarację podejścia do egzaminu, a na niego nie przyszła, za kolejną próbę zapłaci |
zmniejszenie liczby osób podejmujących kolejną próbę zdania egzaminu; zmniejszenie kosztów ich przeprowadzania |
|
unieważnianie prac egzaminacyjnych |
o unieważnieniu pracy decyduje dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej (OKE); uczeń nie ma możliwości odwołania się do innego organu |
uczeń będzie mógł wnieść zastrzeżenia od rozstrzygnięcia dyrektora OKE do dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej |
osoby, które nie zgadzają się z rozstrzygnięciem, zyskają możliwość zakwestionowania go do innego organu; nadal nie będą mogli kwestionować go w sądzie administracyjnym |
|
ponowne przeliczenie punktów zdobytych na egzaminie |
brak uregulowanej procedury weryfikacji liczby przyznanych punktów |
określenie mechanizmu weryfikacji liczby przyznanych punktów (będzie obowiązywał na tegorocznych maturach) |
jasny tryb weryfikacji naliczonych punktów |
|
przystępowanie do egzaminu dojrzałości przez absolwentów ponadpodstawowych szkół średnich |
nie ma możliwości zdawania matury z wybranych przedmiotów przez tych absolwentów |
absolwent, który uzyskał już świadectwo dojrzałości, będzie mógł przystąpić do egzaminu maturalnego z przedmiotów, z których przeprowadzany jest ten egzamin, w celu uzyskania zaświadczenia o wynikach |
wyrównanie szans w rekrutacji do szkół wyższych |
|
skład zespołów nadzorujących przebieg sprawdzianu i egzaminów |
co najmniej trzech nauczycieli |
co najmniej dwóch nauczycieli |
zmniejszenie kosztów przeprowadzania egzaminów |
|
odbieranie przesyłek zawierających materiały egzaminacyjne |
obligatoryjna obecność innego członka zespołu |
fakultatywna obecność innego członka zespołu |
ułatwienie przeprowadzania egzaminów |
|
wybór miejsca na sali egzaminacyjnej |
losowanie |
losowanie; możliwość odstąpienia od tej zasady w przypadku osób, które przystępują do niego w warunkach przystosowanych do potrzeb edukacyjnych lub psychofizycznych (takie rozwiązanie jest już stosowane) |
ułatwienie w przeprowadzaniu egzaminów |
Urszula Mirowska-Łoskot
Artur Radwan
Nowelizacja wchodzi w życie 31 marca 2015 r.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu