British American Tobacco Polska w walce z przemytem i nielegalnym handlem

BAT, to międzynarodowy koncern tytoniowy o 110-letniej historii. Jest właścicielem 45 fabryk w 40 krajach, w tym nowoczesnej fabryki w Augustowie, w którą zainwestował 1,5 mld zł. 750 zatrudnionych w niej osób produkuje 40 mld sztuk papierosów rocznie. Inwestycje, produkcja i zatrudnienie mogłyby być większe, gdyby nie nielegalny obrót (produkcja, przemyt i handel), szacowany na ok. 9 mld sztuk papierosów rocznie.

Bezpośrednią przyczyną nielegalnego obrotu są podwyżki akcyzy i VAT (to ponad 80 proc. ceny paczki papierosów). - Na nielegalnej paczce papierosów sprzedawanej w Polsce po 7 zł można  zarobić nawet do 5 zł. Rocznie jest to ok. 2 mld zł nielegalnego zarobku dla przemytników - wylicza Jacek Jankowski, były funkcjonariusz Służby Celnej z 20-letnim doświadczeniem w walce z przemytnikami, piastujący dziś w British American Tobacco Polska stanowisko kierownika ds. zwalczania nielegalnego handlu na terytorium Polski. - Cała branża tytoniowa w Polsce traci ok. 700 mln zł rocznie,  a straty państwa z tytułu nieodprowadzonych podatków (akcyza, VAT) sięgają 3 mld zł. We wszystkich państwach UE jest to kwota ok. 10 mld EUR.

Nielegalnemu procederowi sprzyja brak kontroli nad uprawami tytoniu. Sprzedaż nielegalnego tytoniu szacowana jest w tym roku na 2,5 tys. ton. Można z tego wyprodukować ok. 3 mld sztuk papierosów.

Problem stanowią także nielegalne fabryki papierosów. - Taka fabryka funkcjonuje w danym miejscu maksymalnie ok. 30 dni. W tym czasie odbywa się nieprzerwana produkcja, a pracownicy nie opuszczają jej. Po tym okresie, gwarantującym zwrot inwestycji i oczekiwany zysk, fabryka jest w ciągu kilku godzin zamykana i przenoszona w inne miejsce. Najczęściej są to opuszczone magazyny i terminale przeładunkowe - ujawnia J. Jankowski. Każdego roku w Polsce udaje się zlikwidować 3-4 takie nielegalne fabryki.

Pojęcie przemytu papierosów w Polsce odnosi się do naszej wschodniej granicy, która jest jednocześnie granicą całej UE. Proceder nie odbywa się wyłącznie przez drobnych przestępców (tzw. mrówki). Dziś przeważa przestępczość zorganizowana. W jednym kontenerze TIR-a mieści się 8,5 mln szt. papierosów. Polska, do niedawna traktowana jako kraj tranzytowy, jest coraz częściej rynkiem docelowym przemytników. - Szacujemy, że w 2011 r. w Polsce zostało wypalonych ok. 9 mld sztuk nielegalnych papierosów, a nawet drugie tyle mogło przez nasz zostać przewiezione przez zorganizowane grupy przestępcze w tranzycie do innych krajów UE, gdzie wyższe ceny zwiększają opłacalność. Na Białorusi cena paczki papierosów to równowartość 0,5 EUR, a już w Niemczech to ok. 5 EUR - porównuje specjalista BAT. W Polsce nielegalne papierosy sprzedawane są na bazarach, giełdach w dużych zakładach pracy lub za pośrednictwem internetu.

Mimo, że Polska poczyniła znaczne inwestycje w infrastrukturę i technologie zabezpieczające granicę, skala problemu rośnie. Zdaniem Jankowskiego nie ma technologii, która pozwoliłaby na sprawdzenie wszystkich wjeżdżających pojazdów. Skuteczne są psy, ale jest ich za mało, a jeden może sprawdzić maksymalnie ok. 8 samochodów dziennie. Nadal więc przeprowadzane będą wyrywkowe kontrole, ale konieczne są zmiany w prawie karnym.

Przez wschodnią granicę do Polski wjeżdża ponad 1,5 mln TIR-ów i autokarów. Skontrolowanych zostaje zaledwie ok. 5 proc. z nich. Złapany na granicy kierowca-przemytnik najczęściej tłumaczy, że jest tylko przewoźnikiem i nie wie nic o nielegalnym towarze, który wprawdzie zostaje skonfiskowany, ale wg przepisów za nabywanie, przechowywanie, przewożenie, przesyłanie i przenoszenie papierosów bez polskich znaków akcyzy grozi mu niska grzywna (od 400 zł). - Nałożona kara jest wkalkulowana w "koszt uzyskania przychodu". Jedynym rozwiązaniem jest większa efektywność służb i zaostrzenie kar - podkreśla Jankowski.

BAT współpracuje ze wszystkimi służbami Unii Europejskiej w zwalczaniu nielegalnego procederu. W ub. roku British American Tobacco p.l.c. podpisał umowę z Komisją Europejską w tym zakresie. Umowa, oprócz uszczegółowienia obszarów współpracy, zakłada również przeznaczenie przez firmę, w okresie 20 lat, 200 mln USD na ten cel.

Jednocześnie BAT Polska już od wielu lat aktywnie współpracuje ze służbami w Polsce i w innych krajach Europy. - Nasze zadania w tym zakresie realizowane są na kilku płaszczyznach. Dla służb jesteśmy wiarygodnym i pełnoprawnym partnerem do tego stopnia, że często prowadzimy warsztaty i  szkolenia dla funkcjonariuszy. Nie zamierzamy na tym poprzestawać i nadal będziemy otwarci na współpracę ze wszystkimi służbami, zajmującymi się zwalczaniem nielegalnego obrotu. Tylko wspólnymi siłami możemy ograniczać ten proceder.

@RY1@i02/2011/230/i02.2011.230.129.002a.101.jpg@RY2@

@RY1@i02/2011/230/i02.2011.230.129.002a.102.jpg@RY2@

Jacek Majewski

- motto British American Tobacco jest nieodłącznym elementem funkcjonowania koncernu, a takie podejście do kwestii odpowiedzialności korporacyjnej jest unikalne na skalę światową. Proces restrukturyzacji w zainwestowaną w 1994 r. fabrykę papierosów w Augustowie był jednym z najlepiej przeprowadzonych w kraju. Zakład jest największym pracodawcą w regionie (750 osób) i partnerem dla licznych kontrahentów. Przedsiębiorstwo aktywnie uczestniczy w życiu społecznym, wspierając rozwój miejsc pracy, ochronę środowiska oraz liczne inwestycje i inicjatywy prospołeczne. Mimo, że fabryka znajduje się na terenie miasta-uzdrowiska, jej działalność nie ma żadnego negatywnego wpływu na środowisko. Koncern licząc na inicjatywy oddolne w tym zakresie, organizuje konkurs dla pracowników wszystkich spółek Grupy, w którym można wygrać 20 grantów po 1,5 tys. funtów każdy na realizację własnego projektu środowiskowego.

Firma jest tegorocznym Laureatem złotego godła QI w Programie Najwyższa Jakość (po raz drugi z rzędu) za wdrożony Zintegrowany System Zarządzania Jakością w augustowskiej fabryce.