6 sposobów na to, jak zostać żołnierzem zawodowym

Żołnierz NSR po podpisaniu kontraktu z dowódcą jednostki i otrzymaniu przydziału kryzysowego może, w trakcie jego trwania, ubiegać się o status żołnierza zawodowego. Najpierw musi się jednak zgłosić do wojskowej komendy uzupełnień (WKU). Tam otrzyma informacje o wolnych stanowiskach etatowych w jednostkach wojskowych. Do objęcia stanowiska szeregowego wystarczy ukończenie gimnazjum. Aby trafić do korpusu podoficerów w NSR, trzeba natomiast mieć co najmniej wykształcenie średnie (bez matury). Z kolei kandydaci z wykształceniem wyższym mogą się starać o stanowiska oficerskie. Nie są to jedyne warunki. Do służby zawodowej mogą trafić osoby, które mają największe doświadczenie w służbie w wojsku i są do niej zdolne. Ograniczeniem jest też wiek. Żołnierzem NSR ze stopniem szeregowego lub starszego szeregowego może zostać kandydat, który nie ukończył 50 lat (lub 60 lat z posiadanym już w rezerwie stopniem podoficerskim lub oficerskim).

Żołnierz NSR zawiera pierwszy kontakt na okres od dwóch do sześciu lat z możliwością przedłużenia do 15 lat. To wiąże się z otrzymaniem karty przydziału kryzysowego, która zobowiązuje do stawienia się do służby i odbycia co roku do 30 dni ćwiczeń. Jeśli w tym czasie żołnierz będzie się wyróżniał w realizacji powierzonych mu zadań, to dowódca może mu wystawić bardzo dobrą opinie. Taka opinia jest podstawą do ubiegania się o status żołnierza zawodowego.

Kształcenie kandydatów na żołnierzy zawodowych w ramach studium oficerskiego odbywa się w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu oraz w Wyższej Szkole Sił Powietrznych w Dęblinie. O przyjęcie do studium oficerskiego może się ubiegać osoba:

● mająca co najmniej 18 lat,

● niekarana sądownie,

● mająca obywatelstwo polskie,

● posiadająca dyplom ukończenia studiów wyższych,

● zdolna fizycznie i psychicznie do zawodowej służby wojskowej (orzekają o tym powołane w tym celu wojskowe komisje lekarskie i wojskowe pracownie psychologiczne).

Osoba spełniająca powyższe kryteria może rozpocząć karierę wojskową w korpusie oficerskim po odbyciu 24-, 12-, 8,5-, 6- albo 3-miesięcznego przeszkolenia wojskowego w studium oficerskim. Kandydat ubiegający się o kształcenie w ramach studium oficerskiego powinien złożyć wniosek do dyrektora departamentu kadr MON za pośrednictwem WKU.

O służbę w armii zawodowej mogą się ubiegać np. prawnicy. Takie osoby nie muszą ponownie przystępować do studiów wojskowych, ale powinny odbyć kilkumiesięczny kurs, tzw. studium oficerskie. Następnie po jego ukończeniu i zdaniu egzaminu na oficera kandydat uzyskuje pierwszy stopień oficerski w tym korpusie kadry. Liczbę miejsc do studium oficerskiego określa corocznie minister obrony narodowej na podstawie potrzeb Sił Zbrojnych RP. Limit ten zależny jest od liczby wolnych stanowisk o stopniu etatowym podporucznika.

Do armii zawodowej może trafić osoba, która ukończy 18 lat. Wcześniej jednak musi się zgłosić do WKU, która skieruje go na kwalifikację wojskową. W jej trakcie specjalna komisja lekarska zdecyduje, czy ochotnik do armii nadaje się do służby wojskowej. Jeśli wyniki będą pozytywne, może się on ubiegać o przyjęcie do służby zawodowej.

Od stycznia 2010 r. w armii zawodowej służą żołnierze służby kontraktowej i stałej. W korpusie szeregowych przewidziana jest tylko służba kontraktowa trwająca maksymalnie do 12 lat. W służbie kontraktowej umowa z wojskiem może zostać zawarta na okres od półtora roku do sześciu lat. Pierwsza zawierana jest jednak na 18 miesięcy.

Z przepisów wynika zatem, że osoba po ukończonym gimnazjum może służyć w armii do 12 lat. Nie oznacza to jednak, że szeregowy żołnierz nie może się starać o przejście np. do korpusu podoficerów i pozostać w armii na stałe. Taka osoba musi mieć co najmniej wykształcenie średnie (bez matury). Jeśli szeregowy ma tylko wykształcenie gimnazjalne, wojsko umożliwia w trakcie służby kontynuowanie nauki. Wówczas można awansować do korpusu podoficerów.

O przejściu ze służby kontraktowej do stałej decyduje dowódca jednostki. Zanim to nastąpi, żołnierz musi dodatkowo uzyskać bardzo dobrą ocenę ze służby kontraktowej.

Podoficerem może zostać osoba po szkole średniej, ale bez matury. Z kolei o pierwszy stopień oficerski podporucznika mogą się ubiegać kandydaci z wykształceniem licencjackim lub tytułem inżyniera. Z takim wykształceniem żołnierz może awansować jedynie do stopnia kapitana. O awans na stopnie od majora do generała mogą się ubiegać osoby z wykształceniem wyższym magisterskim. Z kolei aby zostać żołnierzem zawodowym w korpusie szeregowych, wystarczy ukończyć gimnazjum.

Kobiety i mężczyźni mogą się ubiegać o przyjęcie do szkół podoficerskich lub wyższych szkół oficerskich i akademii wojskowych. W przypadku tych pierwszych wystarczy ukończenie szkoły średniej. Z kolei do szkół oficerskich i akademii mogą się zgłaszać ochotnicy, którzy zdali maturę. Kandydat winien ponadto mieć obywatelstwo polskie, odpowiednią zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie być karanym sądownie oraz mieć ukończone 18 lat. Osoby ubiegające się o powołanie do służby kandydackiej składają wniosek bezpośrednio do komendanta szkoły lub do dyrektora departamentu kadr MON. W tym ostatnim przypadku musi to zrobić za pośrednictwem właściwej wojskowej komendy uzupełnień. Po złożeniu wymaganych dokumentów WKU kieruje ochotnika do wojskowej komisji lekarskiej i pracowni psychologicznej, a następnie niezwłocznie przesyła do komendanta szkoły orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, opinię wojskowej pracowni psychologicznej oraz dokumenty ewidencyjne osoby. Następnie postępowanie rekrutacyjne do akademii wojskowych i wyższych szkół oficerskich obejmuje: sprawdzian sprawności fizycznej, test znajomości języka angielskiego (jeśli nie był przedmiotem egzaminu maturalnego) oraz analizę ocen na świadectwie dojrzałości. Rekrutacja kończy się rozmową kwalifikacyjną z ochotnikiem.

Żołnierzem zawodowym może też zostać funkcjonariusz innych służb mundurowych. Wtedy przy przejściu np. z policji do armii stosuje się przepisy o równorzędności stopni policyjnych, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i stopni wojskowych ze stopniami służbowymi Straży Granicznej.

O przeniesieniu ze służb do armii decyduje dowódca jednostki wojskowej, do którego osoba służąca np. w policji powinna się zwrócić. A ten, jeśli będzie miał odpowiednie wolne stanowisko dla doświadczonego ochotnika, może mu zaproponować etat odpowiadający co najmniej posiadanemu już przez niego stopniu w danej służbie. Przejście ze służby mundurowej do armii zawodowej wymaga od kandydata przystąpienia do procesu rekrutacji. Do tego zaliczyć trzeba m.in. sprawdzian ze sprawności fizycznej i wykazać się odpowiednimi kwalifikacjami.

Ochotnicy z innych służb mundurowych mogą przejść do armii w zależności od posiadanego stopnia. Od tego zależy, do którego korpusu kadry trafią. Odpowiedniki stopni służb mundurowych w strukturach wojskowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z 5 lutego 2010 r. w sprawie stopni policyjnych, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Więziennej lub Straży Granicznej odpowiadających poszczególnym stopniom wojskowym (Dz.U. nr 27, poz. 135).

Dodatkowo żołnierzem zawodowym może zostać tylko osoba, która ma obywatelstwo polskie i nieposzlakowaną opinię (nie była karana sądownie). Ponadto jego wierność Rzeczypospolitej Polskiej nie może budzi żadnych wątpliwości. Dodatkowym atutem przy przejściu z innej służby jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji.

WKU dla potrzeb sił zbrojnych najczęściej poszukuje osób ze specjalnościami, których w armii najczęściej brakuje. Na przykład o służbę w armii zawodowej może się ubiegać lekarz. Po odbyciu studium oficerskiego taka osoba otrzymuje pierwszy stopień oficerski - podporucznika - i trafia na stanowisko w jednostce wojskowej. Armia chętnie poszukuje też osób, które są np. muzykami lub ukończyły studia inżynierskie o określonych specjalnościach. Także osoby ze szkół sportowych uzyskujące dobre wyniki w zajęciach z wychowania fizycznego mają bardzo duże szanse na zostanie żołnierzem zawodowym.

Z kolei do najniższego korpusu kadry poszukiwani są specjaliści, tacy jak ślusarze lub tokarze. Duże szanse mają również osoby z prawem jazdy uprawniającym ich do kierowania np. samochodami ciężarowymi. W tym zakresie WKU prowadzi ewidencję zawierającą informacje m.in. o kwalifikacjach żołnierzy rezerwy. Z takimi osobami dowódcy jednostek kontaktują się za pośrednictwem WKU i proponują im służbę w armii zawodowej. Dla wojska ta grupa jest najcenniejsza, bo najczęściej dysponuje wysokimi kwalifikacjami i doświadczeniem zdobytym w trakcie wcześniejszej służby w armii.

artur.radwan@infor.pl