Jak dostać się do służby w NSR

Wprowadzone ułatwienia dla osób, które chcą wstąpić do Narodowych Sił Rezerwowych (NSR) spowodują, że będą one zwolnione z dostarczania niektórych dokumentów i ponoszenia z tego tytułu dodatkowych kosztów. Takimi wydatkami są np. koszty związane z dostarczeniem aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Wystarczy oświadczenie o niekaralności. To tylko część ułatwień, jakie w marcu wprowadziła w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie zawierania kontraktów na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych.

Dodatkowo żołnierze NSR dostaną 2 tys. zł nagrody za wzorową służbę. Takie uprawnienie zostanie zapisane w nowelizacji rozporządzenia w sprawie warunków i trybu przyznawania nagród i zapomóg żołnierzom niezawodowym. Nie ulegnie zmianie dotychczasowy tryb odbywania służby i ćwiczeń okresowych. Pracownicy należący do NSR będą wciąż chronieni przed zwolnieniem. A pracodawca będzie otrzymywał z tego tytułu rekompensatę na dotychczasowych warunkach.

O służbę w NSR na stanowisku żołnierza szeregowego mogą się ubiegać kandydaci, którzy nie ukończyli 50 lat. W przypadku podoficerów i oficerów mogą to być osoby o 10 lat starsze. Zanim kandydat zostanie żołnierzem NSR, musi spełnić kilka warunków. Jednym z najważniejszych jest złożenie wniosku o zawarcie kontraktu na pełnienie służby w NSR. Może on być zawarty jednorazowo na okres od dwóch do sześciu lat. Jednak maksymalnie może trwać do 15 lat.

Wojsko namawia do wstąpienia do tej formacji żołnierzy rezerwy, którzy służyli w armii. Druga grupa to żołnierze zawodowi, którzy zamierzają z niej właśnie odejść. Z kolei dla pozostałych chętnych jest tzw. służba przygotowawcza dla osób, które wcześniej nie miały żadnego kontaktu ze służbą wojskową. Po odbyciu służby przygotowawczej i zdaniu egzaminu osoby te będą mogły się ubiegać o wstąpienie do NSR i otrzymanie tzw. przydziału kryzysowego.

Tak. Do objęcia stanowiska szeregowego wystarczy, że osoba ubiegająca się o służbę w siłach rezerwy ukończyła gimnazjum. Aby trafić do korpusu podoficerów w NSR, trzeba mieć co najmniej wykształcenie średnie (bez matury). Z kolei kandydaci z wykształceniem wyższym mogą starać się o stanowiska oficerskie. Nie są to jedyne warunki do objęcia stanowiska w NSR. Do służby mogą trafić ci, którzy mają doświadczenie w służbie w wojsku. Mogą się o nią ubiegać osoby, które są zdolne do służby wojskowej. Ograniczeniem jest też wiek. Żołnierzem NSR ze stopniem szeregowego lub starszego szeregowego może zostać kandydat do ukończenia 50 lat. Z posiadanym już w rezerwie stopniem podoficerskim lub oficerskim - 60 lat. Kandydat musi też zaliczyć sprawdzian z wychowania fizycznego, który jest organizowany przez dowódcę. Kolejnym niezbędnym warunkiem jest uzyskanie orzeczenia z wojskowej pracowni psychologicznej w zakresie braku przeciwwskazań do pełnienia służby wojskowej. Nie można też być karanym za przestępstwa umyślne.

Żołnierz rezerwy powinien złożyć wniosek o zawarcie kontraktu bezpośrednio do wojskowej komendy uzupełnień. Z kolei żołnierz w czynnej służbie wojskowej dokonuje tego za pośrednictwem dowódcy jednostki wojskowej, w której pełni służbę.

Samo złożenie wniosku jednak nie wystarczy. Trzeba do niego dołączyć inne dokumenty.

Ministerstwo Obrony Narodowej po ostatniej nowelizacji rozporządzenia w sprawie zawierania kontraktów na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych zrezygnowało z części dokumentów wymaganych wcześniej przy składaniu wniosku. Ochotnicy nie muszą do wniosku dołączać życiorysu, skróconego odpisu aktu urodzenia, uwierzytelnionej kopii świadectwa pracy. Nie muszą też okazywać oryginału aktualnej informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego. W przypadku tego ostatniego dokumentu kandydat tylko we wniosku musi wpisać, że nie był karany za przestępstwa umyślne. Sprawdzi to dowódca jednostki, który może wystąpić o skontrolowanie niekaralności ochotnika. Taka zmiana spowoduje, że chętni do służby nie będą musieli dodatkowo wydawać 50 zł na zaświadczenie o niekaralności.

Armia nie będzie się także domagała od ochotnika zaświadczenia o zatrudnieniu. Taka informacja, ze wskazaniem stanowiska, powinna być jednak wpisana bezpośrednio przez kandydata we wniosku.

Nie. Pracownik służący jednocześnie w NSR ma zagwarantowaną ochronę przed zwolnieniem. Z chwilą powiadomienia przez wojsko, że pracownik otrzyma przydział kryzysowy, pracodawca nie może go zwolnić. Może jednak wypowiedzieć umowy zawarte na okres próbny, na czas określony lub wykonywanej pracy. Ochroną nie zostaną objęci też pracownicy zwolnieni dyscyplinarnie oraz ci, których firma jest w stanie upadłości, likwidacji lub likwidowane jest ich stanowisko pracy. Pracodawca nie może uzasadniać rozwiązania umowy brakiem dyspozycyjności pracownika ze względu na przynależność do NSR. Taka ochrona może trwać nawet przez 15 lat (tyle maksymalnie może trwać przydział kryzysowy). Pracownik zawiera kontrakt z wojskiem na okres od dwóch do sześciu lat, z możliwością jego kolejnego zawarcia. Dodatkowo należy zauważyć, iż pracodawca nie może się domagać od kandydatów do pracy udzielenia informacji, czy należą do NSR. Ponadto osoby ubiegające się o służbę w NSR nie muszą też, tak jak było to wymagane na początku naboru, dostarczać zaświadczenia o zatrudnieniu. Po zmianach wystarczy wskazanie we wniosku miejsca zatrudnienia i stanowiska.

Kandydaci mogą zwiększyć swoje szanse na przyjęcie do NSR, jeśli do wniosku dołączą też inne dokumenty potwierdzające przygotowanie zawodowe oraz kwalifikacje i umiejętności przydatne w służbie wojskowej. Mogą to być certyfikaty językowe, świadectwa ukończenia szkoleń i kursów lub uzyskania specjalizacji zawodowych albo zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu.

Samo złożenie wniosku i dokumentów to tylko część rejestracji. Każdy wniosek powinien być odpowiednio uzasadniony. W przypadku zmiany danych zawartych we wniosku lub załączonych dokumentach osoba aplikująca musi niezwłocznie o tych korektach powiadomić wojskowego komendanta uzupełnień.

Złożenie wniosku i wymaganych dokumentów nie decyduje jeszcze o przyjęciu do służby. W przypadku żołnierza rezerwy wojskowy komendant uzupełnień po otrzymaniu wniosku sprawdza, czy w podlegających mu jednostkach wojskowych są wolne miejsca służbowe odpowiadające kwalifikacjom kandydata, na które można byłoby nadać przydział kryzysowy. Komendant ma też obowiązek umożliwić kandydatowi (żołnierzowi rezerwy) zapoznanie się ze wszystkimi przepisami dotyczącymi praw i obowiązków żołnierza NSR.

Komendant kieruje kandydata do dowódcy jednostki wojskowej, w której jest wolne stanowisko służbowe, określone w etacie jednostki wojskowej i odpowiadające jego kwalifikacjom. Dowódca, po ustaleniu z kandydatem terminu, nadaje mu przydział kryzysowy.

Wojskowy komendant uzupełnień może też w porozumieniu z dowódcą zorganizować spotkanie z kandydatem. W jego trakcie kandydat zostaje zapoznany z warunkami służby w NSR.

Ostatecznie o przydziale kryzysowym i przyjęciu do NSR decyduje dowódca jednostki wojskowej. Jeśli decyzja będzie odmowna, dowódca powiadomi o tym wojskowego komendanta uzupełnień oraz kandydata.

Jeśli rozmowa z dowódcą wypadnie dobrze, kandydat trafi do jednostki wojskowej, gdzie zostanie poddany egzaminowi z wychowania fizycznego. Dodatkowo dowódca jest uprawniony ponownie przeprowadzić z taką osobą rozmowę kwalifikacyjną. Może też zorganizować egzamin sprawdzający wyszkolenie i przygotowanie zawodowe kandydata. Po zakończeniu tego postępowania dowódca podpisuje z nim kontrakt i nadaje przydział.

Podobna procedura dotyczy żołnierzy przebywających obecnie w czynnej służbie wojskowej. Wniosek o zawarcie kolejnego kontraktu może zostać złożony i rozpatrzony również w okresie obowiązywania dotychczasowego kontraktu, jednak nie wcześniej niż pół roku przed dniem, do którego ma on obowiązywać.

Kandydat, z którym zostanie podpisany kontrakt na służbę w NSR i który otrzyma przydział kryzysowy, musi się liczyć z pewnymi zobowiązaniami. Musi odbyć do 30 dni ćwiczeń, co jednak nie oznacza, że żołnierze muszą tyle czasu przebywać na poligonie. Może to być od kilku do kilkunastu dni służby. Te ćwiczenia są rozkładane na cały rok kalendarzowy. Ćwiczenia te będą organizowane też w weekendy, tak aby pracujący żołnierze jak najmniej narażali swoje firmy na straty związane z ich nieobecnością w pracy. Dodatkowo z udzielonych wyjaśnień wynika, że wojsko dopuszcza także możliwość zmiany terminu odbywania ćwiczeń. Również pracodawca będzie mógł się skontaktować z dowódcą i poprosić o ich przełożenie np. o kilka dni. W sytuacjach tego wymagających przy ustalaniu dat szkoleń przewidziana jest więc współpraca właściciela firmy z dowódcą jednostki wojskowej. Armia zapowiada też, że w najbliższych dniach do większości pracodawców roześle informatory dotyczące zasad służby w NSR.

Armia będzie wypłacać żołnierzowi NSR uposażenie wyłącznie za przebywanie na ćwiczeniach wojskowych, odbywanie okresowej służby lub też w przypadku nagłego wezwania do jednostki wojskowej. Jeśli pensja pracownika jest wyższa od uposażenia zasadniczego, przysługuje mu wtedy rekompensata finansowa w wysokości tej różnicy. Dla kandydatów armia przewidziała też inne zachęty za brak uposażenia w czasie bycia żołnierza w gotowości. Za określone zasługi żołnierz NSR będzie miał m.in. prawo do odznaczeń, wyróżnień i nagród. Będzie też mógł uczestniczyć w uroczystościach państwowych, wojskowych i lokalnych w mundurze. Uczestnicząc w szkoleniach i podwyższając swoje kwalifikacje, będzie mógł zdobywać kolejne stopnie wojskowe. Wojsko może też dofinansować koszty studiów lub stażu, kursu lub specjalizacji żołnierza NSR. Żołnierz taki będzie też korzystał z pierwszeństwa w zatrudnieniu w urzędach państwowych na stanowiskach związanych z obronnością kraju. Dodatkowo okres urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę na czas ćwiczeń będzie wliczany do stażu pracy. Ministerstwo Obrony Narodowej jest w trakcie zmian rozporządzenia w sprawie nagród dla żołnierzy. Będzie ono przewidywało 2 tys. zł nagrody rocznej za dobre wyniki żołnierzy NSR.

Ćwiczenia na poligonie to tylko część zobowiązań żołnierza NSR, jakie przewiduje kontrakt. Taka służba wiąże się też z nagłym wezwaniem do jednostki wojskowej. Traktowana jest ona wówczas jako służba okresowa. Może to nastąpić m.in. w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa. Wtedy żołnierze NSR będą wspomagać służących zawodowo w wojsku żołnierzy. Sytuacja taka może mieć miejsce też np. w przypadku powodzi. Służba okresowa może trwać nawet do kilkunastu miesięcy. Żołnierz NSR może też trafić na misje pokojowe np. w roli obserwatora ONZ lub nawet do służby w Afganistanie. Do okresowej służby dowódca jednostki wojskowej będzie wzywał żołnierza NSR na podstawie rozkazu personalnego. Z kolei do służby poza granicami kraju kierował będzie szef Sztabu Generalnego WP.

Artur Radwan

gp@infor.pl

Art. 59b ust. 4 - 6 i art. 99a i 99b ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra obrony narodowej z 1 marca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zawierania kontraktów na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych (Dz.U. nr 54, poz. 281).

Rozporządzenie ministra obrony narodowej z 30 kwietnia 2010 r. w sprawie zawierania kontraktów na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych (Dz.U. nr 87, poz. 562).

Rozporządzenie ministra obrony narodowej z 30 kwietnia 2010 r. w sprawie pełnienia okresowej służby wojskowej (Dz.U. nr 87, poz. 563).