Jak uzyskać refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników

Każdy pracodawca ma możliwość zawarcia umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego. Jednak w przypadku gdy chce się ubiegać o zwrot ze środków Funduszu Pracy kosztów poniesionych na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników, musi złożyć wniosek o zawarcie umowy o refundację jeszcze przed podpisaniem umowy o pracę z młodocianym. Pracodawca deklaruje we wniosku o zawarcie takiej umowy, ilu młodocianych pracowników ma zamiar zatrudnić w celu przygotowania zawodowego, zgodnie z par. 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 26 kwietnia 2007 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz.U. nr 77, poz. 518 z późn. zm.). Przy składaniu wniosku pracodawca musi podać nie tylko liczbę młodocianych, których chce zatrudnić, ale także wpisać nazwy zawodów lub zakres przyuczenia, w których będzie się odbywać przygotowanie zawodowe. Wraz z wnioskiem składane są też załączniki wymagane wspomnianym rozporządzeniem. Do wniosku nie dołącza się jednak żadnej imiennej listy dotyczącej młodocianych.

Wniosek o zawarcie umowy o refundację, dotyczący młodocianych, którzy dokształcają się w formach szkolnych, pracodawca powinien złożyć do właściwego Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży OHP w terminie do 15 listopada każdego roku. Natomiast w przypadku kiedy wniosek o zawarcie umowy dotyczy młodocianych, którzy nie dokształcają się w formach szkolnych, może być składany w innych terminach ustalanych przez Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży OHP. Wynika to z par. 3 ust. 7 i 8 cytowanego wcześniej rozporządzenia z 26 kwietnia 2007 r. Z kolei zgodnie z par. 3 ust 11 tego rozporządzenia pracodawca ma obowiązek dostarczyć w terminie do 30 listopada każdego roku kopie umów o pracę zawartych z młodocianym w celu przygotowania zawodowego przy ubieganiu się o refundację.

Wysokość refundacji określona jest dla pierwszego roku nauki zawodu oraz przyuczenia do wykonywania określonej pracy w wysokości 4 proc., dla drugiego roku nauki zawodu - 5 proc., dla trzeciego roku nauki zawodu - 6 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłaszanego raz na kwartał przez prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym RP "Monitor Polski".

Stawki obowiązujące od 1 września do 30 listopada 2011 r. to:

● w pierwszym roku nauki - 134,64 zł,

● w drugim roku nauki - 168,31 zł,

● w trzecim roku nauki - 201,97 zł.

Stawki te odpowiadają minimalnemu wynagrodzeniu, jakie przysługuje młodocianemu w czasie nauki zawodu, a określono je w par. 19 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. nr 60, poz. 278.).

Zawierając umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym, pracodawca ustala wysokość wynagrodzenia, które może być wyższe niż obowiązująca stawka wynagrodzeń do zrefundowania. W przypadku ustalenia wyższej stawki wynagrodzenia, np. w celu zmotywowania pracownika, należy pamiętać o tym, że pracodawca otrzyma refundację tylko do wysokości stawek określonych we wspomnianym rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

15 listopada każdego roku mija termin składania wniosku o zawarcie umowy o refundację, który dotyczy młodocianych pracowników dokształcających się w formach szkolnych. Wynika to z par. 3 ust. 7 przywoływanego wcześniej rozporządzenia z 26 kwietnia 2007 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom. Zgodnie z jego par. 3 ust. 1 i 6 organizacja zrzeszająca pracodawców może w imieniu pracodawcy złożyć wniosek o zawarcie umowy o refundację. Wniosek o zawarcie umowy składany za pośrednictwem organizacji zrzeszającej pracodawców jest sporządzany przez tę organizację na podstawie wniosków pracodawców. Nie jest konieczne odrębne upoważnienie czy pełnomocnictwo udzielone tej organizacji.

Terminy składania wniosków o wypłatę refundacji określone są w umowie o refundację, która jest zawierana między wojewódzką komendą OHP a pracodawcą. Zatem to strony umowy określają warunki i termin wypłaty refundacji. W praktyce najczęściej stosowane są terminy miesięczne lub kwartalne.

Na podstawie złożonego przez pracodawcę wniosku o zawarcie umowy o refundację zawierana jest umowa o refundację pomiędzy odpowiednią wojewódzką komendą OHP a pracodawcą. Umowa ta określa warunki i tryb zwrotu kosztów wynagrodzeń oraz składek ZUS poniesionych przez pracodawcę na szkolenie zawodowe młodocianych pracowników - wynika to z par. 4 ust. 4 rozporządzenia z 26 kwietnia 2007 r. Na podstawie zawartej umowy pracodawca składa wniosek o wypłatę refundacji w terminach określonych w umowie (miesięcznych bądź kwartalnych), załączając do niego, zgodnie z par. 5 ust. 3 tego rozporządzenia, kopię listy płac potwierdzoną za zgodność z oryginałem oraz potwierdzenie opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń wraz z kopiami deklaracji rozliczeniowych.

Umowa między wojewódzką komendą OHP a pracodawcą zawarta jest na czas trwania przygotowania zawodowego. W przypadku nauki zawodu zawierana jest na okres 24 lub 36 miesięcy, a w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy na okres od 3 do 6 miesięcy, zaś w szczególnych przypadkach do 22 miesięcy, jak przewiduje rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

W okresie choroby młodocianego trwającej dłużej niż 30 dni koszty wynagrodzenia młodocianego do czasu zakończenia choroby ponosi ZUS, a nie pracodawca. Pracodawca w okresie długotrwałej choroby młodocianego nie ponosi żadnych kosztów, w związku z tym nie otrzymuje refundacji. Jeżeli konsekwencją długotrwałej choroby jest powtarzanie roku szkolnego przez młodocianego, to również refundacja pracodawcy nie przysługuje.

Umowa o refundację ma charakter umowy cywilnoprawnej, do której mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Faktycznie, zgodnie z par. 4 wzoru umowy o refundację stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia z 26 kwietnia 2007 r., w przypadku nieprzestrzegania przez pracodawcę warunków umowy Ochotnicze Hufce Pracy mogą dochodzić zwrotu całości lub części refundowanych kwot. Po upływie terminu wskazanego w umowie od powyższych kwot będą naliczane odsetki ustawowe.

Do zawierania i rozwiązywania z młodocianymi umów o pracę w celu przygotowania zawodowego mają zastosowanie przepisy kodeksu pracy dotyczące umów o pracę na czas nieokreślony z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 195 i 196 k.p. Dotyczą one treści umowy zawieranej z młodocianym oraz przypadków pozwalających na jej wcześniejsze rozwiązanie. Przepisy te wymagają m.in., aby w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego określono rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy) i sposób dokształcania teoretycznego. Natomiast wypowiedzenie umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy:

● młodociany nie wypełnia obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,

● dojdzie do ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

● w zakładzie pracy nastąpi reorganizacja, która uniemożliwi kontynuowanie przygotowania zawodowego,

● stwierdzona zostanie nieprzydatność młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe.

Obowiązek zatrudnienia przez okres 6 miesięcy po zakończeniu przygotowania zawodowego przez młodocianego ciąży na pracodawcy na podstawie par. 3 ust. 2 pkt. 9 rozporządzenia z 26 kwietnia 2007 r. W przypadku przedłużenia umowy z młodocianym po zakończeniu przygotowania zawodowego pracodawcy nie przysługuje refundacja. Młodociany pracownik po zakończeniu przygotowania zawodowego ma możliwość wypowiedzenia umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia bądź strony umowy mogą wypowiedzieć stosunek pracy za porozumieniem stron. Jeśli taka jest wola młodocianego i odejdzie on z zakładu pracy przed upływem sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia po zakończeniu przygotowania zawodowego, deklarowanego przez pracodawcę we wniosku o zawarcie umowy o refundację, to pracodawca nie poniesie żadnych konsekwencji związanych z tym, że korzystał z refundacji wynagrodzeń takiego pracownika.

@RY1@i02/2011/174/i02.2011.174.209.0004.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Marian Najdychor, zastępca komendanta głównego Ochotniczych Hufców Pracy

Not. Iwona Jackowska

Art. 194, 195 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 12 ust. 5 pkt 5, ust. 6 i 8 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. nr 60, poz. 278 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 26 kwietnia 2007 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz.U. nr 77, poz. 518 z późn. zm.).