SN kompromisowo o dyżurach lekarzy

Temat rozliczania czasu pracy lekarzy powraca co jakiś czas i wtedy zawsze budzi emocje. Sądy wydają orzeczenia, jednak praktyka wciąż dostarcza kolejnych pytań. Na jedno z nich musiał odpowiedzieć Sąd Najwyższy.

Sprawa dotyczyła kontrowersyjnego wynagradzania dyżurów medycznych. Lekarz wskazywał, że szpital pomniejsza jego wynagrodzenie z tytułu pełnionych dyżurów - o godziny pracy na normalnym etacie. Wykonując pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, z jego rozkładem planowanym na godziny od 8.00 do 15.30, powód pełnił również dyżury medyczne, rozpoczynając je w dni robocze bezpośrednio po godzinach pracy i kończąc o 8.00 rano kolejnego dnia. Szpital argumentował, że te dyżury podlegają wliczeniu do czasu pracy. Za wszystkie godziny faktycznie przepracowane lekarzowi wypłacano wynagrodzenie, a za godziny przepracowane w ramach dyżuru medycznego wypłacano dodatki jak za pracę w godzinach nadliczbowych.

Pojawiła się wątpliwość, czy tytułem zapłaty ma być wynagrodzenie zasadnicze, czy wynagrodzenie za czas dyżuru medycznego. SN dostrzegł właśnie tę wątpliwość, jak również rozbieżne dotychczas orzecznictwo. W jego ocenie sprawa nie mogła być analizowana tylko na jednej płaszczyźnie: czasu pracy (wyrok SN z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt I PK 293/12, OSNP 2014/3/35) albo wynagrodzenia (wyrok SN z 8 października 2013 r., sygn. akt III PK 110/12, OSNP 2014/6/84).

Dla SN spór nie miał wyłącznie charakteru sprawy o wynagrodzenie zasadnicze, którego wysokość ulega obniżeniu na zasadzie art. 87 par. 7 kodeksu pracy (dalej: k.p.), co jest uzasadniane tym, że pracownik wykonujący zawód medyczny nie wypracowuje nominału czasu pracy. Wątpliwości dotyczyły także szerokiego korzystania przez placówki medyczne z instytucji dyżuru medycznego do rozliczania czasu pracy. Sąd zauważył, że pracodawcy planują dyżury w tak znacznym rozmiarze, że niemożliwe okazuje się równocześnie zaplanowanie czasu pracy sensu stricto, tak by w pełni wykorzystać jego nominał. To w szczególności zrodziło wątpliwości głównie z uwagi na art. 22 par. 1 k.p. i art. 94 pkt 2 k.p., które wyznaczają istotę stosunku pracy. Z drugiej strony określenie wynagrodzenia stawką dzienną lub miesięczną nie powoduje zmniejszenia należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę w razie krótszej pracy w ciągu dnia lub miesiąca.

Rozważania czysto teoretyczne przełożą się teraz na realne rozliczenia. Sąd wskazał na doniosłość zagadnienia i nie ukrywał, że przy rozstrzyganiu musiał brać również pod uwagę sytuację finansową pracodawców. W powiększonym składzie zapadła uchwała, że za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego dopełniającego czas pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy przysługuje jedynie dodatek w wysokości określonej w art. 151¹ par. 1-3 k.p. (art. 95 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej).

@RY1@i02/2014/220/i02.2014.220.21700020a.802.jpg@RY2@

Anna Krakowiak radca prawny

Anna Krakowiak

radca prawny