Poradnia ubezpieczeniowa

Jak obliczyć zasiłek dla osoby zwolnionej jednocześnie przez dwóch pracodawców

Kiedy ZUS odmówi przyznania zasiłku byłemu pracownikowi

Czy zawieszający działalność może dobrowolnie opłacać składki

Kiedy trzeba ubezpieczyć zatrudnionego na umowę o dzieło

Czy po zawarciu umowy z NFZ żona uzyska prawo do świadczeń

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Zasiłek chorobowy przysługuje tylko za okres niezdolności do pracy przypadającej po zakończeniu urlopu bezpłatnego, tj. od 18 do 24 grudnia 2012 r.

Urlop bezpłatny stanowi przerwę w ubezpieczeniu chorobowym i za ten okres składki na to ubezpieczenie nie są opłacane. Jeżeli zatem pracownik korzystający z takiego urlopu zachoruje, to nie ma prawa do wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy przypadającej w czasie tego urlopu. Gdy jednak niezdolność do pracy, która powstała w czasie urlopu bezpłatnego, trwa bez przerwy po jego zakończeniu, pracownik ma prawo do świadczeń z tytułu choroby za okres przypadający po zakończeniu urlopu. Przerwa w ubezpieczeniu chorobowym z powodu urlopu bezpłatnego jest w tym przypadku traktowana w sposób szczególny. Mimo że w okresie urlopu bezpłatnego nie opłaca się składek na ubezpieczenie chorobowe, to jednak powstanie niezdolności do pracy z powodu choroby w czasie tej przerwy w ubezpieczeniu traktuje się tak, jakby niezdolność ta powstała w czasie ubezpieczenia chorobowego.

Podstawa prawna

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia nie może być wyższa od 100 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych. Jeżeli zatem pracownik w czasie zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie wyższe niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie, o którym mowa wyżej, to podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za okresy niezdolności do pracy przypadające w czasie trwania tego zatrudnienia stanowi jego przychód, po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne (13,71 proc.). Natomiast za okres po ustaniu ubezpieczenia podstawę tę ogranicza się do 100 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Zasadę tę stosuje się także w sytuacji, gdy równocześnie ustanie zatrudnienie u więcej niż jednego pracodawcy. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy pracownik jest zatrudniony np. u dwóch pracodawców, a ustaje zatrudnienie tylko u jednego z nich. Wówczas podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego za okres po ustaniu ubezpieczenia nie ogranicza się do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Podstawa prawna

Art. 46 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Zasiłek chorobowy z powodu niezdolności do pracy powstałej po rozwiązaniu umowy o pracę nie przysługuje, jeżeli kontynuowana jest działalność zarobkowa stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo albo dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym. Prowadzenie działalności gospodarczej stanowi tytuł do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Ubezpieczony w przedstawionej sytuacji do niego nie przystąpił. Gdyby z działalności gospodarczej przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, to nabyłby prawo do zasiłku chorobowego.

Podstawa prawna

Art. 7, art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Tak. W okresie, w którym działalność zostanie zawieszona, przedsiębiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym z działalności. Może jednak opłacać za siebie składki na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Jeśli przedsiębiorca prowadzący działalność na podstawie wpisu do ewidencji w okresie zawieszenia zdecyduje się na opłacanie składek, będzie musiał naliczać je od podstawy, jaka go obowiązuje, tj. od:

w60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek albo

w30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Przystąpienie do dobrowolnych ubezpieczeń może nastąpić w terminie wybranym przez osobę prowadzącą działalność. Zgłoszenia do tych ubezpieczeń dokonuje się, składając druk ZUS ZUA. Składki należy wykazać w składanej do ZUS deklaracji ZUS DRA.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 8, art. 18a, 36a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 186, poz. 1444 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Umowa o dzieło nie stanowi samoistnego tytułu do ubezpieczeń, gdyż taki tytuł nie został wymieniony w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Od wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są naliczane tylko w przypadku, gdy umowa ta została zawarta z pracodawcą albo jest wykonywana na jego rzecz. Zasada ta nie ma zastosowania do umowy o dzieło, która będzie zawarta z byłym pracodawcą (po rozwiązaniu umowy o pracę).

W analizowanej sytuacji umowa o dzieło nie będzie też stanowiła tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.

Podstawa prawna

Art. 6, art. 8 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 68 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Tak. W okresie zawieszenia działalności możliwe będzie zawarcie umowy dobrowolnego ubezpieczenia z NFZ. Prawo do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności ustanie po upływie 30 dni od zawieszenia działalności.

Osoba, która przystępuje do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, ma obowiązek zgłosić do tego ubezpieczenia członków rodziny. Małżonek jest, w myśl ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, członkiem rodziny. Zgłoszenie jest dokonywane poprzez złożenie w ZUS formularza ZUS ZCNA. Oczywiście zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego wyłącznie członków rodziny, którzy nie mają swojego tytułu do ubezpieczeń.

Od 1 stycznia 2013 r. zacznie obowiązywać przepis, że zgłoszenia członka rodziny do NFZ należy dokonać w terminie 7 dni od dnia określonego w umowie z NFZ.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 8, art. 18a, 36a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 68 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Ustawa z 27 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1016).