Poradnia ubezpieczeniowa

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Nie. Pracodawca jest zwolniony przez okres 36 miesięcy z opłacania składek na FP i FGŚP za osoby wracające z urlopu macierzyńskiego. Zwolnienie to obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownica wróciła do pracy. W analizowanej sytuacji zwolnienie obowiązuje od 1 października 2012 r. i ma zastosowanie do przychodów, które są wypłacane od 1 października.

Od przychodu wypłaconego pracownicy z umowy o dzieło powinny być naliczone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Jest to bowiem umowa cywilnoprawna zawarta z własnym pracownikiem. W raporcie ZUS RCA z kodem pracowniczym płatnik musi w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uwzględnić zsumowane wynagrodzenie ze stosunku pracy oraz umowy-zlecenia i od łącznej podstawy naliczyć składki.

Natomiast przy naliczaniu składek na FP i FGŚP pracodawca musi pamiętać, iż zwolnienie z opłacania składek za osoby powracające z urlopu macierzyńskiego ma zastosowanie wyłącznie do przychodów ze stosunku pracy. Nie dotyczy ono zatem przychodów z umów cywilnoprawnych, a to oznacza, iż od przychodu z umowy o dzieło składka na FP i FGŚP powinna zostać naliczona.

Podstawa prawna

Art. 104a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Art. 9a ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Tak. Podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie stanowią przychody enumeratywnie wyliczone w rozporządzeniu z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W myśl par. 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z podstawy wyłączona jest wartość świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalenty za te świadczenia wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra, a także ekwiwalenty pieniężne za pranie odzieży roboczej, używanie odzieży i obuwia własnego zamiast roboczego.

Powyższe wyłączenie ma zastosowanie do odzieży roboczej przydzielanej na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, a nie do odzieży służbowej. Wartość ubioru służbowego (umundurowania), którego używanie należy do obowiązków pracownika, lub ekwiwalent pieniężny za ubiór są wyłączone z podstawy wymiaru składek na podstawie par. 2 ust. 1 pkt 10 przywołanego wyżej rozporządzenia. Z podstawy wymiaru składek nie można jednak wyłączyć ekwiwalentu za pranie ubioru służbowego.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 6, par. 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Kwota wynagrodzenia za pracę ma wpływ na obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (FP). Co do zasady składka ta jest opłacana, gdy wynagrodzenie ubezpieczonego (np. pracownika) jest w przeliczeniu na okres miesiąca równe co najmniej minimalnemu. Jeżeli płatnik zatrudnia pracownika na część etatu i jego wynagrodzenie jest niższe od minimalnego (w 2012 roku wynosi 1500 zł), a ubezpieczony ten nie ma innych tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, to nie opłaca za niego składki na FP. Przy ustalaniu obowiązku opłacania składki na FP znaczenie ma łączna podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zatem pracodawca, który zatrudnia pracownika na część etatu i jednocześnie jego wynagrodzenie jest niższe od minimalnego, powinien uzyskać od niego oświadczenie, czy ma on równocześnie inne tytuły do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, np. jest też zatrudniony u innego pracodawcy.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że pracownikowi przysługuje premia kwartalna. Dlatego w analizowanej sytuacji obowiązek opłacenia składki na FP będzie zależał od tego, czy ubezpieczony otrzyma w danym miesiącu premię i w konsekwencji czy jego wynagrodzenie zasadnicze wraz z premią będzie równe co najmniej minimalnemu. Jeśli przykładowo w grudniu otrzyma 30-proc. premię (420 zł), to pracodawca będzie musiał za ten miesiąc opłacić za niego składkę na FP, bo jego wynagrodzenie wyniesie 1820 zł (1400 + 420).

Podstawa prawna

Art. 104 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Nie. Przychody, od których nie należy opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zostały wymienione w rozporządzeniu z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 26 tego rozporządzenia z podstawy wymiaru składek wyłączone są korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług. Przepis ten może mieć zastosowanie również do abonamentów medycznych. Na podstawie wewnętrznych przepisów płacowych firma może bowiem zagwarantować swoim pracownikom prawo do zakupu abonamentu na korzystanie ze świadczeń medycznych po cenie niższej niż detaliczna. Warunkiem wyłączenia z podstawy wymiaru składek korzyści materialnych, jakie uzyskują pracownicy z abonamentów medycznych jest częściowa odpłatność ponoszona przez pracownika. Przykładowo gdy abonament został zakupiony w firmie medycznej za 100 zł, a pracownikowi został na podstawie wewnętrznych w przepisów udostępniony za 1 zł, to wartość takiego świadczenia jest wyłączona z podstawy wymiaru składek. Gdy natomiast pracownicy otrzymują abonament medyczny bez żadnej odpłatności, jego wartość (według ceny zakupu) stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych

Tak. Osoby, które uległy wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy, nabywają prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego (bez tzw. okresu wyczekiwania) w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru.

W myśl ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie, które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy. Przez wynagrodzenie należy rozumieć przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe finansowanych ze środków pracownika (zwykle 13,71 proc.).

Z uwagi, że pracownica jest uprawniona do wynagrodzenia zmiennego i przepracowała w październiku co najmniej jeden dzień, podstawę wymiaru należy obliczyć w następujący sposób: najpierw należy podzielić wynagrodzenie osiągnięte za przepracowane dni robocze przez ich liczbę, a następnie wynik trzeba pomnożyć przez liczbę dni, które ubezpieczony będący pracownikiem był obowiązany przepracować w tym miesiącu.

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 3, art. 4, art. 11 ust. 3, art. 37 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).