Zasiłek macierzyński także po ustaniu zatrudnienia

W listopadzie 2012 r. zatrudniliśmy pracownicę na czas określony do 30 kwietnia 2013 r. W styczniu 2013 r. podwładna przedłożyła nam zwolnienie lekarskie z kodem literowym B i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie za czas choroby. Dodatkowo przedłożyła zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, że jest w 4. miesiącu ciąży. W związku z tą informacją przedłużyliśmy jej zatrudnienie do dnia porodu. Jakie będą nasze obowiązki jako pracodawcy, gdy zatrudniona urodzi dziecko?

Pracodawca powinien wówczas udzielić pracownicy urlopu macierzyńskiego na dzień porodu, będący jednocześnie ostatnim dniem trwania umowy o pracę. Za dzień porodu powinien także wypłacić jej zasiłek macierzyński, a jego dalszą część - przypadającą za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego - przekazać do realizacji przez oddział ZUS właściwy według miejsca zamieszkania byłej podwładnej.

Zgodnie z kodeksem pracy

W myśl art. 177 par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (dalej: k.p.), w przypadku zawarcia umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, umowa o pracę ulega przedłużeniu do dnia porodu. Pracownica może co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego wykorzystać przed przewidywaną datą porodu. Jeśli nie skorzysta z tego uprawnienia, pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień porodu (art. 180 par. 3 i art. 183¹ par. 2 k.p.).

Z uwagi na to, że w przypadku opisanym w pytaniu ostatnim dniem trwania stosunku pracy będzie dzień porodu, za który pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński, wypłaty zasiłku za ten jeden dzień powinien dokonać pracodawca. Z kolei za pozostały okres przypadający po ustaniu ubezpieczenia chorobowego zasiłek będzie wypłacać oddział ZUS. Możliwe jest jednak, aby za cały okres pobierania zasiłku macierzyńskiego (także za dzień porodu, w którym kobieta jest jeszcze zatrudniona na podstawie stosunku pracy) wypłaty tego zasiłku dokonał oddział ZUS. Po wykorzystaniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za podstawowy okres (z tytułu urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie jest to 140 dni) matka dziecka będzie mogła uzyskać wypłatę zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy okres, który w 2013 r. wynosi do 4 tygodni.

Potrzebne dokumenty

Dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego jest:

wzaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku, określające przewidywaną datę porodu - za okres przed porodem,

wskrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem - za okres po porodzie.

Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonemu za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego są:

ww przypadku pracownika - zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz zaświadczenie pracodawcy o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w czasie dodatkowego urlopu,

ww przypadku osoby niebędącej pracownikiem - jej wniosek złożony płatnikowi zasiłku macierzyńskiego przed terminem rozpoczęcia korzystania z tego zasiłku za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Należy także pamiętać, że w przypadku gdy płatnikiem zasiłku macierzyńskiego nie jest płatnik składek - ze względu na to, iż nie zgłasza do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 20 ubezpieczonych lub gdy zasiłek macierzyński jest wypłacany z okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego - płatnik składek ma obowiązek wypełnić i przesłać do ZUS następujące dokumenty:

wZUS Z-3 - w celu przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem,

wZUS Z-3a - dla ubezpieczonego niebędącego pracownikiem (np. zleceniobiorcy).

W rozpatrywanym przypadku, jeśli pracodawca zdecyduje się na wypłatę zasiłku macierzyńskiego za ostatni dzień trwania przedłużonej do dnia porodu umowy o pracę, będzie mógł dokonać tej wypłaty na podstawie udzielonego pracownicy na ten dzień urlopu macierzyńskiego i skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka. Jeśli zaś pracodawca nie dokona wypłaty zasiłku macierzyńskiego za dzień porodu i zdecyduje się przekazać całość wypłaty do realizacji przez ZUS, będzie musiał przesłać organowi rentowemu zaświadczenie o udzieleniu urlopu macierzyńskiego na dzień porodu, skrócony odpis aktu urodzenia dziecka oraz zaświadczenie płatnika składek na druku ZUS Z-3.

@RY1@i02/2013/099/i02.2013.099.03300020d.802.jpg@RY2@

Renata Tonder ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Renata Tonder

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 177 par. 3, art. 180 par. 3, art. 183¹ par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 30 ust. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn.zm.).

Par. 2, 9, 18 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2012 r. poz. 44).