Kto płaci składki na ubezpieczenia za pracowników - spółka cywilna czy wspólnicy
ZUS wydał decyzję, w której stwierdził, że ABC s.c. posiada zadłużenie w związku z prowadzoną działalnością z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP za okres od listopada 2010 r. do grudnia 2011 r. Decyzja wydana została wyłącznie wobec spółki i tylko spółce została doręczona. Jestem jednym ze wspólników. Każdy z nas ma prawo samodzielnego prowadzenia spraw spółki oraz jej reprezentowania. Nie opłaciliśmy składek za pracowników w związku z trudnościami finansowymi. Czy postępowanie ZUS było prawidłowe? Czy decyzja powinna być wydana wobec spółki, czy też wobec wspólników?
Spółka cywilna jest stosunkiem zobowiązaniowym - umową. Nie jest podmiotem prawnym odrębnym od wspólników. Spółka cywilna nie ma osobowości prawnej ani też zdolności prawnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. uchwała siedmiu sędziów SN z 26 stycznia 1996 r., sygn. akt III CZP 111/95, OSNC 1996/5/63).
Za zobowiązania spółki na podstawie art. 864 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; dalej: k.c.) wspólnicy odpowiadają solidarnie, co jest uzasadnione ich sytuacją prawną, której źródłem jest wspólnie przez nich realizowany cel gospodarczy.
Stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka. Skoro podmiotami praw i obowiązków spółki są wspólnicy łącznie, to oni są także "zbiorowym" pracodawcą dla zatrudnianych pracowników.
Tym samym w sprawie dotyczącej stosunku ubezpieczenia społecznego pracowników spółki cywilnej (w tym składek na te ubezpieczenia), spółkę reprezentują wszyscy jej wspólnicy, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników wprowadzają odmienne uregulowania w tym zakresie (por. art. 866 k.c.). Tak więc płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników nie jest spółka cywilna, ale solidarnie wszyscy jej wspólnicy. Stanowisko takie potwierdził także Sąd Najwyższy - chociażby w postanowieniu z 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II UZ 34/14.
Skoro decyzja, o której mowa w pytaniu, dotyczy zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, powinna być wydana wobec wszystkich wspólników. I wszystkim wspólnikom powinna też zostać doręczona.
Na koniec warto wskazać, że decyzja skierowana do podmiotu, który nie był i nie mógł być stroną, jest aktem nieistniejącym. Oznacza to, że nie może ona rodzić żadnych skutków prawnych.
W postępowaniu z odwołania od decyzji ZUS sąd skupia się generalnie na badaniu merytorycznym sprawy. Jednak może, a wręcz powinien dostrzegać wady decyzji, które wynikają z oczywistego naruszenia reguł postępowania. Ma to miejsce, gdy postępowanie toczyło się wobec podmiotu, który nie był jego stroną. Decyzja jest bowiem wówczas bezwzględnie nieważna (nieistniejąca) i nie wywołuje tym samym skutków prawnych.
Katarzyna Ukos
ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego
Podstawa prawna
Art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu