Czy kraksa w trakcie dojazdu do zadania to wypadek przy pracy

Tak. Zdarzenie to należy zakwalifikować jako wypadek przy pracy. Definicję wypadku przy pracy określa art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: ustawa wypadkowa). W myśl tego przepisu przyjmuje się, że pracownik doznał wypadku przy pracy, wówczas gdy doszło do nagłego zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną powodującą uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą, tj.:

1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Zatem tylko w razie łącznego zaistnienia tych warunków, tj. nagłości zdarzenia, jego przyczyny zewnętrznej, powstania urazu oraz związku z pracą, można uznać, iż nieszczęśliwe zdarzenie stanowiło wypadek przy pracy.

W razie wątpliwości, czy zdarzenie zaistniałe w czasie dojazdu pracownika do miejsca wykonania jego zadania było wypadkiem przy pracy, należy ustalić, czy istnieje związek tego zdarzenia z pracą. Ogólnie przyjmuje się, że związek z pracą, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej, polega na czasowym, funkcjonalnym i przestrzennym związku danego zdarzenia z pracą. Czasowy związek zdarzenia z pracą polega na tym, że powinno ono nastąpić albo w czasie wykonywania przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, ewentualnie w czasie innych czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia lub w związku z wykonywaniem tych czynności, albo w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Funkcjonalny związek zdarzenia z pracą wyraża się w tym, że zdarzenie powinno nastąpić w czasie lub w związku z wykonywaniem przez pracownika jego zwykłych czynności lub innych poleceń przełożonych. Przestrzenny związek zdarzenia z pracą polega zaś na tym, że zdarzenie następuje w miejscu, które jest albo miejscem wykonywania czynności pracowniczych (którym jest z reguły zakład pracy), albo miejscem na drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Jeśli więc obowiązki pracownika polegały na przemieszczaniu się do miejsc, w których wykonywał on swoje czynności (tak jest w pracy przedstawiciela handlowego), to wypadek zaistniały w czasie dojazdu do takiego miejsca jest wypadkiem przy pracy. Potwierdza to także wyrok SN z 16 września 2009 r. (sygn. akt I UK 105/09, OSNP 2011/9-10/131), w którym stwierdzono, że wypadek komunikacyjny pracownika objętego zadaniowym czasem pracy, w drodze pomiędzy jednym a drugim miejscem świadczenia pracy, jest wypadkiem przy pracy. Wynika to z faktu, że przemieszczanie się pracownika wykonującego pracę w zadaniowym systemie czasu pracy pomiędzy miejscami, w których wykonuje on poszczególne czynności pracownicze, jest objęte jego czasem pracy. W systemie zadaniowego czasu pracy pracownik wykonujący swoje obowiązki pracownicze pozostaje bowiem w dyspozycji pracodawcy. Ta cecha nieodłącznie towarzyszy bowiem istocie stosunku pracy sprowadzającego się do wykonywania przez pracownika pracy podporządkowanej kierownictwu pracodawcy. Podobnie wskazywano w wyroku SN z 27 maja 1978 r. (sygn. akt I PR 31/78, OSP 1979/11/191), podkreślając, że wszelkie przejazdy pracownika, wykonującego pracę w terenie, z miejsca zakwaterowania do miejsca pracy i z powrotem są objęte czasem pracy, pozostaje on bowiem w czasie tych przejazdów w dyspozycji zakładu pracy.

@RY1@i02/2014/216/i02.2014.216.03300020c.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.).