Poradnia ubezpieczeniowa

• Dlaczego wspólnik spółki jawnej, który nie prowadzi jej spraw, także musi opłacać za siebie składki
• Czy można uregulować zaległości składkowe za pomocą cesji wierzytelności
• W jakich sytuacjach ZUS może odstąpić od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń
• Co uniemożliwi płatnikowi wystąpienie o interpretację indywidualną

Wspólnicy spółki jawnej są uznawani za osoby prowadzące pozarolniczą działalność w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa). Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4b tej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom podlegają „osoby fizyczne w następujących okresach (…) wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone (…)”. Jak widać, ustawa wiąże obowiązek ubezpieczenia jedynie z wpisaniem spółki do KRS albo nabyciem ogółu praw i obowiązków (w razie późniejszego przystąpienia do spółki). Przepisy nie dają podstaw do rozróżnienia wspólników na prowadzących i nieprowadzących spraw spółki, jak również na uprawnionych do reprezentacji łącznej i samodzielnej. Pod względem ubezpieczeniowym wspólnicy ci są traktowani w ten sam sposób. Wspólnik nieprowadzący spraw spółki nie może zatem powoływać się przed ZUS lub przed sądem na tę okoliczność jako przyczynę niezgłoszenia do ubezpieczeń i nieopłacenia składek. Nie ma również znaczenia, czy spółka rzeczywiście prowadzi działalność, czy została jedynie wpisana do KRS. W przeciwieństwie do osób prowadzących działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wspólnicy m.in. spółek jawnych nie mogą się powoływać także na okoliczność, że nie podjęto jeszcze żadnych działań zmierzających do prowadzenia działalności.

Wspólnik opłaca składki od zadeklarowanej podstawy wymiaru, nie niższej jednak niż 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Z mocy prawa podlega ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu, jak również ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ubezpieczeniu chorobowemu podlega jedynie na wniosek. Nie ma natomiast prawa do żadnej ulgi w opłacaniu składek - ani preferencyjnych składek (art. 18a ustawy systemowej), ani małego ZUS Plus (art. 18c ustawy systemowej). Nie może również skorzystać z ulgi na start (art. 18 prawa przedsiębiorców), która pozwala na nieopłacanie składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze sześć miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. Wspólnik spółki jawnej nie jest bowiem uznawany za przedsiębiorcę w rozumieniu prawa przedsiębiorców.