Składki nalicza się zwykle od wynagrodzenia ze zlecenia

Zadeklarowana kwota wynagrodzenia może być podstawą wymiaru wpłat do ZUS tylko w wyjątkowych sytuacjach. Tak stwierdził ZUS w decyzji interpretującej przepisy.

Występujący o jej wydanie przedsiębiorca wskazał, że chce świadczyć usługi opieki nad osobami starszymi lub niepełnosprawnymi. Ma zamiar podpisywać z opiekunami umowy-zlecenia. Będą oni przebywać, a w praktyce zamieszkiwać, w domu podopiecznego. Dyżur będzie często całodobowy. W związku z tym zleceniodawca postanowił określić wynagrodzenie w stawce dziennej. Miał jednak wątpliwości, czy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zleceniobiorcy może stanowić zadeklarowana przez niego kwota, która nie byłaby niższa od minimalnego wynagrodzenia.

ZUS, wydając decyzję, przypomniał, że podstawę wymiaru składek osób wykonujących pracę na podstawie umowy-zlecenia stanowi przychód z tej umowy, jeżeli odpłatność za jej wykonywanie określono kwotowo (np. w kwotowej stawce godzinowej, akordowej albo prowizyjnej). Tak wynika z art. 18 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.). Gdy natomiast odpłatność za wykonanie zlecenia jest ustalona w innej formie, wówczas w myśl art. 18 ust. 7 podstawę wymiaru składek stanowi zadeklarowana kwota. Przy czym nie może ona być niższa od minimalnej pensji.

ZUS podkreślił, że w sytuacji gdy wynagrodzenie zleceniobiorcy określono w stawce dziennej, wówczas przy ustalaniu podstawy wymiaru składek zastosowanie znajdzie ogólna zasada wyrażona w art. 18 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 3 ustawy systemowej. Postawę tę będzie stanowić przychód uzyskany z umowy-zlecenia. Stawka dzienna stanowi jedną z form kwotowego wynagradzania zleceniobiorców, tyle że jest wyrażoną na podstawie innej - niż godzina - jednostce czasu. Innymi słowy stanowi ona iloczyn stawki kwotowej godzinowej oraz liczby godzin świadczenia pracy przez zleceniobiorcę w danym dniu.

Wymienione różne formy ustalenia wynagrodzenia dla zleceniobiorcy wskazują na chęć uzależnienia przez normodawcę przyjęcia kryterium przychodowego jako adekwatnego dla określenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od uzyskania wynagrodzenia przez zleceniobiorcę w formie pieniężnej. Dopiero wówczas, gdy płatność ze zlecenia zostanie ustalona w formie skutkującej niemożnością precyzyjnego wyrażenia wartości tak uzyskanego wynagrodzenia w pieniądzu (np. świadczenie w naturze), ustawodawca dopuszcza możliwość ustalenia miesięcznej podstawy wymiaru składek poprzez przyjęcie zadeklarowanej kwoty. Nie może być ona jednak niższa niż płaca minimalna.

Zdaniem ZUS przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do obejścia prawa poprzez ukształtowanie wynagrodzenia w taki sposób, aby obniżyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, mimo iż jest możliwe ustalenie wysokości przychodu uzyskanego z tytułu umowy-zlecenia.

Mariusz Stępień

 dgp@infor.pl

INTERPRETACJE

Decyzja oddziału ZUS w Gdańsku nr 395 z 20 października (DI/10000/43/1041/2014). www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia