Nieobecność w domu podczas kontroli nie pozbawi już zasiłku

W ostatnim czasie media obiegła wiadomość, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał rewolucyjnej zmiany w poradniku dla firm, które mogą kontrolować wykorzystanie zwolnień lekarskich przez swoich pracowników. Otóż organ rentowy radzi teraz pracodawcom, aby w sytuacjach, gdy komisja nie zastanie chorego w domu, nie uznawali, że wykorzystuje on zwolnienie niezgodnie z jego celem. To potwierdzenie tego, co od lat wskazują sądy rozpatrujące odwołania od decyzji pozbawiających zasiłku, a mianowicie że nieobecność w domu lub pod innym adresem, który widnieje na zwolnieniu lekarskim, nie musi oznaczać, że zwolnienie jest nieprawidłowo wykorzystywane. Potrzebne są do tego inne dowody. Zmiana podejścia ZUS niepokoi pracodawców, których zdaniem spowoduje jeszcze większe nadużycia. Jednakże pozwoli na oszczędności - przede wszystkim ZUS nie będzie wydawał pieniędzy podatników finansujących postępowania sądowe wszczynane w tego rodzaju sprawach, które często organ rentowy przegrywał.

Decyduje organ

Pozbawienie prawa do zasiłku w takich przypadkach następuje na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa). Zgodnie z nim ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Jak z kolei stanowi art. 68 ustawy zasiłkowej, uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich są ZUS oraz płatnicy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych. Zasady przeprowadzania takich kontroli zostały uszczegółowione w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. Wynika z niego m.in., że kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich powinna być dokonywana w miarę potrzeby bez ustalania z góry stałych jej terminów, a nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki.