Ile wyniesie emerytura pomostowa
Emeryturę pomostową oblicza się jako równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat. Podstawę stanowi suma:
● zgromadzonych na koncie w ZUS składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem ich waloryzacji oraz
● zwaloryzowanego kapitału początkowego.
Na wysokość emerytury pomostowej wpływ ma kwota składek zaewidencjonowanych na indywidualnym koncie w ZUS występującego o świadczenie, począwszy od 1 stycznia 1999 r. (od wejścia w życie reformy emerytalnej) do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje jej wypłata.
Podkreślić trzeba, że przystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego nie stanowi przeszkody do przyznania emerytury pomostowej. Fakt ten ma jednak wpływ na jej wysokość.
Osobom będącym członkami OFE na konto w funduszu przekazywana jest składka emerytalna w wysokości 7,3 proc. podstawy wymiaru. Dlatego przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury pomostowej składki na ubezpieczenie emerytalne, zaewidencjonowane na indywidualnym koncie w ZUS, zostaną zwiększone poprzez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22.
Anna P. zgłosiła wniosek o emeryturę pomostową. Warunki do jej otrzymania spełniła 7 kwietnia 2009 r. (ukończyła 55 lat). Anna P. jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Przy obliczaniu emerytury pomostowej składki zaewidencjonowane na koncie w ZUS od 1 stycznia 1999 r. zostaną powiększone wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22. Dopiero powiększone składki będą podlegały waloryzacji, a wraz ze zwaloryzowanym kapitałem początkowym będą stanowiły podstawę obliczenia emerytury pomostowej.
Kapitał początkowy stanowi równowartość tzw. hipotetycznej emerytury, czyli emerytury, którą dana osoba otrzymałaby, gdyby przeszła na to świadczenie 1 stycznia 1999 r., pomnożonej przez wyrażone w miesiącach dalsze trwanie życia dla osób w wieku 62 lat. Średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 62 lat (bez względu na płeć) wynosi 209 miesięcy.
Wysokość tzw. emerytury hipotetycznej oblicza się według zasad obliczania starej emerytury (przedstawiliśmy je w poniedziałkowym wydaniu Gazety Prawnej) z pewnymi modyfikacjami dotyczącymi ustalania części socjalnej i podstawy wymiaru. Kwota bazowa przyjęta do obliczenia zarówno części socjalnej, jak i podstawy wymiaru, bez względu na to, kiedy kapitał początkowy jest obliczany, wynosi 1220,89 zł.
Alicja K. urodzona 12 listopada 1950 r. udowodniła na 31 grudnia 1998 r. 24 lata i 2 miesiące okresów składkowych, tj. 290 miesięcy oraz 4 lata i 1 miesiąc okresów nieskładkowych, tj. 49 miesięcy. Łącznie staż wynosi 28 lat i 3 miesiące, a więc po zaokrągleniu do pełnych lat – 28 lat. Alicja K. została objęta po raz pierwszy ubezpieczeniem społecznym po ukończeniu 18 lat, a więc wartość współczynnika p, niezbędnego do obliczenia części socjalnej emerytury hipotetycznej (ustalonego według wzoru określonego w ustawie o emeryturach i rentach z FUS) wynosi 100 proc. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1998 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 123,76 proc. Podstawę wymiaru ustala się w następujący sposób: 123,76 proc. x 1220,89 zł (kwota bazowa) = 1510,97 zł.
● części socjalnej emerytury hipotetycznej (24 proc. x kwota bazowa x współczynnik p) – 24 proc. x 1220,89 zł x 100,00 proc. =293,01 zł,
● części emerytury hipotetycznej należnej za okresy składkowe – [(290 miesięcy x 1,3 proc): 12 x 1510,97 zł = 31,42 proc. x 1510,97 zł = 474, 75 zł],
● części emerytury hipotetycznej należnej za okresy nieskładkowe – [ (49 miesięcy x 0,7 proc.): 12 x 1510,97 zł = 2,86 proc. x 1510,97 zł = 43, 21 zł].
Kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 169 492,73 zł (810,97 zł x 209 miesięcy) i podlega waloryzacji.
Kwota składek na ubepieczenie emerytalne zaewidencjonowana na koncie w ZUS występującego o emeryturę i kwota kapitału początkowego podlega waloryzacji poprzez pomnożenie wartości składek (kapitału początkowego) przez wskaźnik waloryzacji. Pierwszej waloryzacji kapitału początkowego dokonuje się od 1 czerwca 2000 r. wskaźnikiem 115,60 proc., drugiej od 1 czerwca 2001 r., a trzeciej od 1 czerwca 2002 r. Waloryzacja druga, trzecia i kolejne dokonywane są na zasadach określonych dla waloryzacji składek. Z naszych obliczeń wynika, że z uwagi na wysokie dotychczas wskaźniki kwota obliczonego na dzień 31 grudnia 1998 r. kapitału początkowego, może się zwiększyć nawet o 100 proc.
Waloryzację składek przeprowadza się corocznie – od 1 czerwca każdego roku, poczynając od waloryzacji za rok 2000. Podlega jej kwota składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego na dzień 31 stycznia roku, za który jest przeprowadzana waloryzacja, powiększona o kwoty z tytułu przeprowadzonych waloryzacji.
Przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu 31 stycznia roku, za który przeprowadzono ostatnią waloryzację roczną, waloryzowana jest kwartalnie.
Należy zauważyć, iż odmiennie niż w przypadku emerytur przyznawanych na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS średnie dalsze trwanie życia ustala się dla osób w wieku 60 lat. Ustala się je w miesiącach, wspólnie dla kobiet i mężczyzn.
ZUS stosuje tablice obowiązujące w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie emerytury pomostowej. Dla wniosków zgłoszonych od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat wynosi 247,3.
Gdy po przyznaniu emerytury pomostowej uprawniony podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość tego świadczenia może być na jego wniosek obliczona ponownie. Wniosek powinien być złożony po upływie roku kalendarzowego lub w każdym czasie – po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Emeryturę pomostową w takiej sytuacji powiększa się o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego (w okresie liczonym po dniu ustalenia prawa do emerytury pomostowej do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury), z uwzględnieniem waloryzacji przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie wysokości emerytury.
Odmiennie niż przy obliczaniu wysokości emerytury pomostowej po raz pierwszy, sumy składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego, będącego członkiem otwartego funduszu emerytalnego, nie zwiększa się wskaźnikiem korygującym.
Ponowne obliczenie emerytury pomostowej może nastąpić również wówczas, gdy zmianie ulegnie wysokość składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w wyniku korekty składek dokonanej przez płatnika składek czy też ZUS. Jest ono możliwe także, gdy emeryt przedstawi w ZUS dodatkowe dokumenty mające wpływ na wysokość świadczenia za okresy przed przyznaniem emerytury pomostowej.
Piotr P. pobiera emeryturę pomostową od 1 lutego 2009 r., tj. od rozwiązania stosunku pracy. 60 lat ukończył 17 stycznia 2009 r., a wniosek zgłosił 23 stycznia 2009 r. Jest on członkiem OFE. Emerytura pomostowa po waloryzacji od 1 marca 2009 r. wynosi 1248,20 zł. Od 1 marca 2009 r. emeryt podjął zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia zawartej na trzy miesiące – do 31 maja 2009 r. i osiąga przychód w wysokości nie powodującej zmniejszenia jej wysokości. W czerwcu 2009 r. Piotr P. może wystąpić z wnioskiem o ponowne obliczenie wysokości emerytury pomostowej. Do kwoty emerytury pomostowej (1248,20 zł) zostanie dodana kwota obliczona jako stosunek kwoty składek zeewidencjonowanych na koncie za okres od 1 marca do 31 maja 2009 r., a więc po pomniejszeniu o przekazane składki do OFE (ustalone jako 7,3 proc. podstawy wymiaru składek), niepowiększone o wskaźnik korygujący, przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu zgłoszenia wniosku o ponowne obliczenie emerytury (dla 60 lat i 4 albo 5 miesięcy, w zależności od daty zgłoszenia wniosku – przed czy po 17 czerwca 2009 r.).
Uprawniony do emerytury pomostowej może podejmować działalność zarobkową. Jeśli jednak rozpocznie pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ZUS zawiesi wypłatę świadczenia, bez względu na wysokość osiąganego przychodu
Podstawa prawa
● Art. 14 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656).
● Art. 25, 25a, 174, 108 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 z późn. zm.).
● Komunikat prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 25 marca 2009 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (MP nr 20, poz. 253).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.