Kiedy zasiłek może być niższy

Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Gdy jednak niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy przypada w okresie ciąży, powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów albo wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy - zasiłek wynosi 100 proc. W wymienionych niżej sytuacjach może on zostać obniżony o 25 proc. lub do 70 proc.

Obniżenie zasiłku chorobowego o 25 proc.

Obniżenie zasiłku chorobowego o 25 proc. jest karą za nieterminowe dostarczenie zaświadczenia lekarskiego (ZUS ZLA) płatnikowi, np. pracodawcy albo ZUS. Ubezpieczony ma obowiązek dostarczyć zaświadczenie lekarskie nie później niż w ciągu siedmiu dni od daty jego otrzymania. Za datę otrzymania zaświadczenia przez ubezpieczonego przyjmuje się datę jego wystawienia przez lekarza, chyba że ubezpieczony udowodni, że otrzymał zaświadczenie w terminie późniejszym.

Należy pamiętać, że przy ustalaniu terminu siedmiu dni nie uwzględnia się dnia, w którym ubezpieczony otrzymał zaświadczenie lekarskie. Gdy zaświadczenie ZUS ZLA jest wysłane pocztą, za datę jego dostarczenia przyjmuje się datę stempla pocztowego.

Obniżenie zasiłku chorobowego w razie nieterminowego złożenia zaświadczenia lekarskiego wynosi 25 proc. za okres od ósmego dnia orzeczonej niezdolności do pracy, do dnia, w którym zaświadczenie zostało dostarczone (łącznie z tym dniem).

Nie stosuje się obniżenia zasiłku chorobowego, jeżeli nieterminowe dostarczenie zaświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego. Nie można także obniżyć tego świadczenia o 25 proc. mimo nieterminowego dostarczenia zaświadczenia lekarskiego, jeżeli niezdolność do pracy z powodu choroby orzeczona w tym zaświadczeniu jest krótsza niż osiem dni.

Przekazanie zaświadczenia do oddziału ZUS

Jeżeli płatnik składek nie jest uprawniony do wypłaty świadczeń w razie choroby i macierzyństwa (tj. zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych), przekazuje otrzymane od ubezpieczonego zaświadczenie lekarskie niezwłocznie do oddziału ZUS, podając datę jego dostarczenia przez ubezpieczonego. Osoby ubezpieczone prowadzące działalność pozarolniczą i osoby z nimi współpracujące oraz duchowni składają zaświadczenie lekarskie bezpośrednio do oddziału ZUS. Ustalając prawo do zasiłku chorobowego tym osobom, ZUS bada terminowość dostarczenia zaświadczenia lekarskiego na podanych wyżej zasadach, dokonując potrącenia zasiłku chorobowego w przypadku przekroczenia siedmiodniowego terminu.

Wynagrodzenie nie podlega obniżeniu

Zasady dotyczącej obniżenia zasiłku chorobowego o 25 proc. nie stosuje się do wynagrodzenia za czas choroby przysługującego na podstawie art. 92 kodeksu pracy. Jeżeli zatem za część okresu niezdolności do pracy orzeczonej w jednym zaświadczeniu lekarskim pracownik ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby, a następnie do zasiłku chorobowego, to w przypadku niedostarczenia tego zaświadczenia w terminie siedmiu dni od daty wystawienia potrącenia o 25 proc. należy dokonać wyłącznie za ten okres, za który ubezpieczonemu przysługuje zasiłek chorobowy.

Zasiłek po ustaniu ubezpieczenia

Płatnikiem zasiłku chorobowego za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego jest zawsze oddział ZUS właściwy według miejsca zamieszkania osoby występującej z roszczeniem o jego wypłatę. W przypadku nieterminowego złożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do pracy za okres po ustaniu ubezpieczenia ZUS obniża zasiłek o 25 proc.

Jeżeli niezdolność do pracy z powodu choroby powstała po ustaniu tytułu ubezpieczenia i jest orzeczona więcej niż jednym zaświadczeniem lekarskim, termin siedmiu dni należy liczyć od daty wystawienia tego zaświadczenia, z którego wynika, że nieprzerwana niezdolność do pracy trwa łącznie co najmniej 30 dni i uprawnia do zasiłku. W przypadku niedotrzymania tego terminu zasiłek ulega obniżeniu o 25 proc. za okres od ósmego dnia niezdolności do pracy orzeczonej tym zaświadczeniem, które łącznie z poprzednimi obejmuje okres co najmniej trzydziestodniowy, do dnia dostarczenia zaświadczeń.

Obniżenie zasiłku do 70 proc. wymiaru podstawy

Zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu wynosi 70 proc. podstawy wymiaru. Jeżeli zatem z zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA wynika, że zostało wystawione przez szpital, płatnik zasiłku sprawdza, czy ubezpieczony przebywał w szpitalu przez cały okres niezdolności orzeczonej w tym zaświadczeniu, czy tylko przez część tego okresu. Od tego zależy, za jaki okres zasiłek zostanie obniżony do 70 proc. Okres faktycznego pobytu ubezpieczonego w szpitalu określony jest w polu 11 zaświadczenia lekarskiego i tylko za tyle dni można obniżyć zasiłek.

Należy pamiętać, że zwolnienie lekarskie za okres pobytu w szpitalu wystawiane jest najczęściej dopiero w dniu wypisu ubezpieczonego ze szpitala, zatem na tę datę należy zwrócić szczególną uwagę, analizując terminowość dostarczenia zaświadczenia lekarskiego.

Nie obniża się zasiłku chorobowego do 70 proc. podstawy jego wymiaru, jeżeli z przedstawionej dokumentacji wynika, że ubezpieczony ma prawo do zasiłku w wysokości 100 proc. (także za okres pobytu w szpitalu), tj. gdy niezdolność do pracy:

● przypada w okresie ciąży,

● jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,

● powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek tkanek i narządów lub poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów.

- o tyle niższy jest zasiłek w przypadku nieterminowego złożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do pracy za okres po ustaniu ubezpieczenia

Przykład: Niezachowanie terminu dostarczenia zaświadczenia

Lekarz wystawił pracownicy zaświadczenie lekarskie z tytułu choroby 6 sierpnia 2009 r. na okres od 6 do 19 sierpnia 2009 r. Pracownica dostarczyła to zaświadczenie pracodawcy w celu wypłaty zasiłku chorobowego 19 sierpnia 2009 r. Ponieważ termin dostarczenia zaświadczenia lekarskiego upłynął 13 sierpnia 2009 r., pracodawca dokonał obniżenia zasiłku chorobowego o 25 proc. za okres od 13 do 19 sierpnia 2009 r.

Przykład: Zasiłek po rozwiązaniu umowy

Z pracownikiem rozwiązano umowę o pracę 31 lipca 2009 r. 6 sierpnia 2009 r. osoba ta zachorowała i niezdolność ta trwała nieprzerwanie do 5 września 2009 r. (31 dni). Niezdolność do pracy została orzeczona dwoma zaświadczeniami lekarskimi. Pierwsze zaświadczenie zostało wystawione 6 sierpnia 2009 r. na okres od 6 do 22 sierpnia 2009 r., a drugie zostało wystawione 22 sierpnia 2009 r. na okres od 23 sierpnia do 5 września 2009 r. Obydwa zaświadczenia zostały wysłane pocztą i wpłynęły do oddziału ZUS 5 września 2009 r. Z daty stempla pocztowego wynikało, że przesyłka była nadana 2 września 2009 r. Termin dostarczenia zaświadczeń lekarskich do oddziału ZUS upłynął 29 sierpnia 2009 r. (termin siedmiu dni należy liczyć od następnego dnia po dacie otrzymania drugiego zaświadczenia lekarskiego, tj. od 23 sierpnia 2009 r.). Wymagany termin złożenia zaświadczeń lekarskich nie został zatem dotrzymany i dlatego ZUS obniżył wysokość zasiłku o 25 proc. za okres od ósmego dnia niezdolności do pracy, orzeczonej drugim zaświadczeniem lekarskim, do dnia dostarczenia zaświadczeń, tj. za okres od 30 sierpnia do 2 września 2009 r.

Aneta Maj

gp@infor.pl