Trzeba stosować nowy wzór karty wypadku

Od 24 sierpnia obowiązują nowe zasady postępowania ZUS po zgłoszeniu wypadku przy pracy. Wynikają one z rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 1 sierpnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia (Dz.U. z 2012 r., poz. 909). Nowelizacja dotyczy ubezpieczonych poszkodowanych w wypadkach przy pracy niebędących pracownikami.

Zwiększony zakres obowiązków

W myśl przepisów obowiązujących przed zmianą ZUS prowadził postępowanie powypadkowe tylko dla niektórych osób prowadzących pozarolniczą działalność. Było to niezgodne z ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z obowiązujących po zmianie regulacji wynika, że ZUS przeprowadza postępowanie w stosunku do wszystkich poszkodowanych prowadzących pozarolniczą działalność oraz współpracujących przy jej prowadzeniu (w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych), a także w stosunku do wykonujących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235 z późn. zm.) - patrz: ramka. Wymienione osoby muszą zawiadomić o wypadku przy pracy terenową jednostkę organizacyjną ZUS właściwą ze względu na siedzibę prowadzenia działalności albo miejsce sprawowania opieki (określone w umowie uaktywniającej).

Postępowanie powypadkowe

Z nowych regulacji wynika, że w postępowaniu powypadkowym nie przesłuchuje się poszkodowanego i świadków wypadku, lecz przyjmuje się wyjaśnienia poszkodowanego i zbiera informacje dotyczące wypadku od świadków tego zdarzenia.

Zmiana ta jest konsekwencją m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 2 lutego 2004 r. (V KK 168/03, OSNKW 2004/3/29). SN wyjaśnił, że do odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań lub zatajenia prawdy może być pociągnięta wyłącznie osoba składająca zeznania w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy. Wprowadzona zmiana w rozporządzeniu miała na celu uniknięcie takich konsekwencji dla poszkodowanego i świadków wypadku.

Nowy dokument

Wprowadzono nowy wzór karty wypadku. Stanowi on załącznik do rozporządzenia zmieniającego. Do najważniejszych zmian należą:

● usunięcie z danych identyfikacyjnych poszkodowanego (cz. II karty) numeru NIP - obowiązującym identyfikatorem jest numer PESEL (jeśli ubezpieczonemu nie nadano tego numeru, podaje się serię i numer dowodu osobistego lub paszportu),

● podanie w informacjach o wypadku (cz. III) dodatkowo rodzaju i umiejscowienia urazu (jest to niezbędne dla prawidłowej kwalifikacji zdarzenia),

● zamieszczenie (w części IV) wyjaśnień dotyczących ewentualnych przeszkód i trudności uniemożliwiających sporządzenie karty wypadku w wymaganym terminie, czyli w ciągu 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku.

Kartę wypadku należy obecnie sporządzić w trzech egzemplarzach. Pierwszy otrzymuje poszkodowany lub uprawniony członek rodziny, drugi - pozostaje u podmiotu, który ustalał okoliczności i przyczyny wypadku, a trzeci przekazywany jest do ZUS, jeśli zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy.

Konieczne załączniki

Z dodanych nowelizacją przepisów wynika, że do karty wypadku trzeba dołączyć zapis wyjaśnień poszkodowanego i informacji uzyskanych od świadków zdarzenia oraz inne dokumenty zebrane w trakcie ustalania okoliczności i przyczyn wypadku. W szczególności dotyczy to dokumentów sporządzonych z oględzin miejsca wypadku oraz innych dowodów uznanych za istotne w prowadzonym postępowaniu. Załączniki stanowią też ewentualne uwagi i zastrzeżenia zgłoszone do ustaleń zawartych w karcie przez poszkodowanego lub uprawnionego członka rodziny.

Kartę wypadku należy sporządzić w trzech egzemplarzach

Po nowelizacji ZUS prowadzi postępowanie powypadkowe w stosunku do:

● osób prowadzących działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,

● osób współpracujących przy prowadzeniu pozarolniczej działalności,

● osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu (określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych)

● twórców i artystów,

● wspólników jednoosobowej spółki z o.o. oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej,

● osób prowadzących niepubliczną szkołę, placówkę lub zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty,

● osób wykonujących pracę na podstawie umowy uaktywniającej.

Aneta Maj

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia (Dz.U. nr 236, poz. 1992 z późn. zm.).