Tylko pełny etat umożliwi wcześniejszą emeryturę

Nadal wielu osób zgłasza wnioski o uzyskanie emerytury w obniżonym wieku, powołując się na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Możliwość taką przewiduje art. 184 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Pracownik może uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury, jeśli ukończy 60 lat - mężczyzna lub 55 - kobieta, ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn oraz co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, gdy wykonywał pracę określoną w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Jednakże w stosunku do niektórych grup zawodowych ww. rozporządzenie przewiduje odmienne, jeszcze bardziej korzystne dla pracowników, warunki nabycia prawa do emerytury. Dotyczy to np. osób wykonujących prace określone w wykazie B - przy przetwórstwie azbestu, przy produkcji ołowiu i kadmu czy w hutnictwie.

Do okresu pracy w szczególnych warunkach można zaliczyć tylko taką pracę, która była wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia Rady Ministrów. Jeżeli więc pracownik tylko w części swego czasu pracy pracował w warunkach szczególnych, a w części wykonywał inne prace, które nie są zaliczane do prac w warunkach szczególnych, to okres ten nie może zostać uwzględniony przy ustalaniu uprawnień do wcześniejszej emerytury jako praca w warunkach szczególnych.

Takie stanowisko podkreślano wielokrotnie w orzecznictwie sądowym, m.in. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt III AUa 625/13 ) stwierdzono wyraźnie, że wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy oznacza, że pracownik nie ma powierzonych innych obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach. Ma to istotne znaczenie praktyczne, gdyż ustalenie, że choćby niewielka część pracy nie była wykonywana przez pracownika w warunkach szczególnych, uniemożliwia zaliczenie tej pracy do prac w warunkach szczególnych i uzyskanie emerytury w obniżonym wieku.

@RY1@i02/2014/093/i02.2014.093.033000100.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 32 i 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.).