Sami musimy o siebie zadbać

Reforma emerytalna w 1999 r. zatrzęsła posadami ubezpieczeń. Rewolucyjna zmiana polegała na przejściu od systemu redystrybutywnego do systemu kapitałowego. W pierwszym przypadku podstawą jest tzw. umowa międzypokoleniowa, czyli nieformalne założenie, że z pieniędzy młodszego pokolenia będą finansowane świadczenia starszego. System kapitałowy z kolei to taki, w którym pracownicy mają indywidualne konta emerytalne. Gromadzą na nich pieniądze wpłacane w postaci składek w czasie aktywności zawodowej. Problemem było jednak samo przejście z jednego systemu do drugiego, bowiem konieczne stało się rozliczenie wcześniejszego. I tak okazało się, że wszystkie osoby ubezpieczone przed 1999 r. muszą mieć ustalony kapitał początkowy, który stanowił rodzaj startera dla emerytury kapitałowej. W praktyce jednak sprawa nie była taka prosta. Obliczenie kapitału początkowego jest bowiem możliwe na podstawie wiarygodnych dowodów takich jak świadectwa pracy wskazujące, ile dana osoba pracowała zawodowo, i dokumentacja płacowa, która potwierdza faktyczną wysokość zarobków. Przy czym ustawodawca przerzucił obowiązek zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawo kapitału początkowego na samych zainteresowanych. To stało się powodem wielu dramatów, bowiem nie mogli (i nadal nie mogą) odszukać miejsc, w których znajduje się dokumentacja zlikwidowanych przedsiębiorstw. Bez tych dokumentów wysokość kapitału początkowego, a tym samym przyszłej emerytury, może być znacznie zaniżona.