Podstawa wymiaru składek dla delegowanego nie niższa niż przeciętne wynagrodzenie

Zgodnie z ogólną zasadą płatnik odprowadza składki od przychodu, jaki osiągnął ubezpieczony, czy to pracownik, czy też zleceniobiorca. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej: rozporządzenie). Jednym z takich wyjątków, od których składek się nie opłaca, jest część wynagrodzenia pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju za każdy dzień pobytu. Jako równowartość diet, także w przypadku pracodawców prywatnych, uznaje się kwoty określone w przepisach dla pracowników sfery budżetowej. Przychód podlegający oskładkowaniu, po odjęciu tak obliczonej równowartości diet, nie może być jednak niższy niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie. Gdy będzie wyższy, to właśnie od niego trzeba będzie odprowadzić składki. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie nie jest tu bowiem rodzajem ryczałtowej podstawy wymiaru składek (tak jak np. w przypadku przedsiębiorców, gdzie ustalono ją na poziomie 60 proc. tej kwoty), a tylko progiem, poniżej którego płatnik nie może tej podstawy określić.

Uzasadnione wątpliwości

Wątpliwości co do interpretacji tego przepisu powziął pewien przedsiębiorca, który wystąpił do ZUS z wnioskiem o interpretację. Zawierał on umowy-zlecenia, na mocy których zleceniobiorca był zobowiązany do przepracowania poza granicami kraju 240 godzin miesięcznie. Z wniosku wynika, że wynagrodzenie przysługiwało w przypadku przepracowania pełnych 240 godzin. Wnioskodawca poprosił o wyjaśnienie, czy może przeliczyć wynagrodzenie proporcjonalnie w przypadku nieprzepracowania przez zleceniobiorcę ustalonej liczby godzin. Zwrócił się też o wydanie interpretacji, jaką podstawę wymiaru składek należy przyjąć, gdy po przeliczeniu okaże się, że zleceniobiorca osiągnął przychód niższy niż przeciętne wynagrodzenie, a przez cały miesiąc pracował tylko za granicą. Wątpliwości przedsiębiorcy były uzasadnione przede wszystkim tym, że, jak zaznaczył we wniosku, otrzymał w ZUS sprzeczne informacje.

Zasada nadal obowiązuje

ZUS na wstępie zaznaczył, że nie może stwierdzić, czy wobec takiego brzmienia umowy można przeliczyć wynagrodzenie proporcjonalnie. To zagadnienie nie dotyczy bowiem praw i obowiązków płatnika wynikających z przepisów ubezpieczeniowych. ZUS ocenił jedynie sytuację przedstawioną przez przedsiębiorcę, tj. już po proporcjonalnym ustaleniu przychodu pracownika, gdy okaże się on niższy niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie. W interpretacji z 24 marca 2016 r. (znak WPI/200000/43/293/2016) ZUS uznał, że zasada określona w par. 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia także tutaj będzie miała zastosowanie. Zwrócił uwagę, że podstawa wymiaru składek może być proporcjonalnie pomniejszona, gdy zleceniobiorca nie przepracował pełnego miesiąca, np. z powodu choroby. Nie ma jednak znaczenia, że tak ustalone wynagrodzenie okaże się niższe niż ustalona proporcjonalnie do liczby dni przepracowanych w miesiącu podstawa wymiaru składek.©?

WAŻNE

Nawet w przypadku przedsiębiorstw prywatnych do ustalenia równowartości diet bierze się pod uwagę ich wysokość wynikającą z przepisów obowiązujących delegowanych ze sfery budżetowej.

Oprac. Anna Kwiatkowska

Podstawa prawna

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2236).