Jak pracownik ma udowodnić w sądzie pracę w godzinach nadliczbowych

Zazwyczaj pracownik występujący z powództwem o zasądzenie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe nie dysponuje dokumentacją zawierającą ewidencję czasu pracy.

W takiej sytuacji powodowi z pomocą może przyjść sąd. Już w pozwie można zgłosić żądanie, by strona przeciwna przedstawiła dokument znajdujący się w jej posiadaniu. Konieczne jest określenie rodzaju dokumentu oraz wskazanie, że dokument ten stanowi dowód na okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Powód nie musi znać dokładnego tytułu i daty sporządzenia dokumentu. Dla sądu wystarczające powinno być, że pracownik zażąda przedstawienia przez pracodawcę książki ewidencji czasu pracy albo informacji o rejestrowanych przejściach przez bramki elektroniczne. W myśl art. 248 par. 1 k.p.c. każdy obowiązany jest przedstawić na żądanie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że dokument zawiera tajemnicę państwową.

Pozwany pracodawca nie może bronić się, że żądane dokumenty zawierają tajemnice handlowe. Nie ma znaczenia okoliczność, że w dokumentacji znajdują się informacje niekorzystne dla strony pozwanej, które mogą narazić ją na przegranie procesu. Pozwany może zatem zostać zobowiązany do przedstawienia dowodów na swoją niekorzyść. Posiadacz dokumentu może uchylić się od obowiązku jego przedstawienia tylko wtedy, gdy mogłoby to narazić jego lub osobę mu bliską na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową. Odmowa przedstawienia dokumentu będzie ponadto usprawiedliwiona, jeżeli istniałoby ryzyko pogwałcenia istotnej tajemnicy zawodowej (np. lekarskiej, adwokackiej, dziennikarskiej).

Przedstawienia dokumentu można żądać nie tylko od przeciwnej strony procesu, ale także od osoby trzeciej. Osoba niebędąca stroną procesu może zostać ukarana grzywną za nieuzasadnioną odmowę przedstawienia dokumentu. W zwyczajnym postępowaniu cywilnym sąd nie ma możliwości nałożenia grzywny na stronę.

W postępowaniu odrębnym z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych została przewidziana taka możliwość jako wyjątek od ogólnej zasady. Sąd pracy może nałożyć grzywnę w maksymalnej wysokości 1 tys. zł na stronę, która bez usprawiedliwionych powodów nie wykonała jego postanowień lub zarządzeń. Skazanie na grzywnę musi dotyczyć indywidualnie oznaczonej osoby fizycznej. Jeżeli więc pracodawcą jest jednostka organizacyjna (np. spółka z o.o.), to grzywnie podlega pracownik odpowiedzialny za wykonanie postanowień lub zarządzeń (np. kierownik działu kadr), a w razie niewyznaczenia lub nieustalenia takiego pracownika - kierownik jednostki.

Sąd może zamiast albo oprócz nałożenia grzywny odmówić przyznania stronie kosztów procesu.

@RY1@i02/2009/246/i02.2009.246.168.009b.101.jpg@RY2@

Joanna Klimowicz, ekspert z zakresu prawa pracy

Joanna Klimowicz

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 163 par. 1, art. 248, art. 251, art. 261 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).